پژوهشی پیرامون اصول کافی: پاسخ به شبهات وهابیت صفحه 384

به هر آنچه از چشم ها پنهان باشد، «غیب» اطلاق می گردد (1). بنابراین «علم الغیب» یا علم به غیب عبارت خواهد بود از دانستن هر امری که از چشمان عموم مردم (2)پنهان و مخفی باشد.

از مباحث گذشته روشن شد که علم امام (ع) به آینده وگذشته و خبر دادن از حوادث، و. . . ، با توجّه به این قید که همه از سوی خداوند و به مشیت ذات الهی است نه مستقل، دانش ائمه (علیهم السلام) همانند دانش پیامبران الهی در طول علم خداوند است نَه در عرض آن، و هر آنچه امام (ع) دارد همه از ناحیه خداوند است نَه از خود امام. بنابراین، موارد فوق هرگز غلوِ باطل نخواهد بود؛ زیرا بر اساس معیاری که خود عالمان مورد قبول وهابیان ارائه می دهند (3)، ائمه إله نیستند بلکه امام اند، نقش خدایی ندارند بلکه نقش خلیفهاللّهی ایفا می کنند؛ ولی برای توضیح بیشتر به نکاتی چند اشاره می شود:

یک - نگاهِ کلّی به روایات دالّ بر علم غیب ائمه (علیهم السلام)

از میان روایاتی که ادعا شده غلوّ در علم ائمه (علیهم السلام) را مطرح می کند و سرانجام، آنها را مافوق بشر و انبیاء (علیهم السلام) می داند، برجسته ترین آنها روایات ابوابی است که مطالب زیر را عنوان می کند:

- روح سه حدیث باب: « أنّ الائمّهَ مَعدن العلم. . . » (4)این نکته است که اهل بیت و امامان (علیهم السلام) شجره نبوت، بیت رحمت، معدن علم و محل رفت وآمد ملائکه و محل اسرار خدا، و ودیعه الهی و حرم و عهد خداوند هستند.

1- ابن اثیر، النهایه فی غریب الحدیث، ج3/399: (علم الغیب) ، وهوکل ما غابَ عن العیون، سواء کان محصّلاً فی قلوب او غیرمحصّل.
2- القرطبی، الجامع الاحکام القرآن، ج19/27(تفسیر آیه 27جن) .
3- ر. ک: به بحث معیارهای غلو در فصل دوم از بخش چهارم.
4- اصول کافی، ج1/221: به نظر مجلسی هرسه حدیث ضعیف است: مرءات العقول فی شرح اخبارآل الرسول، ج3/8-9. .