- مقدمه 1
- سخنی با خوانندگان 4
- اشاره 7
- بخش اول: معرفی کلینی و کافی 7
- مقدمه 8
- اشاره 9
- ١. نام و زادگاه کلینی 9
- فصل اول: ترجمه و ویژگی های ثقه الاسلام کلینی 9
- ٢. ولادت و مدت عمر کلینی 13
- ٣. وفات کلینی ٣٢٨ه. ق یا٣٢٩ه. ق 16
- اشاره 16
- سال تناثرالنّجوم! 18
- 4. مدفن و مزار کلینی 20
- 5. خانواده مرحوم کلینی 24
- 6. کلینی و فراگیری حدیث 25
- ٧. بغداد آخرین پایگاه کلینی 26
- ٨. اساتید و مشایخ کلینی 26
- 9. شاگردان کلینی 29
- ١. کلینی از منظر عالمان امامیه 32
- فصل دوم: کلینی از دیدگاه عالمان 32
- ٢. کلینی در نگاه دانشمندان اهل سنت 33
- فصل سوم: جایگاه کافی در میان مجامع حدیثی 35
- اشاره 35
- ١. ویژگی های کتاب کافی 37
- الف) نزدیک به عص-ر امام (عج) 37
- ب) کافی و ابتکار جدید 38
- ج) جامعیت بی بدیل کافی 39
- ه) دقت در متن و سلسله اسناد 40
- د) کافی الگو برای دیگران 40
- و) تلاش در کاهش اسناد 42
- ز) عدم ذکر روایات معارض 43
- ک) اجابت نیاز واحساس وظیفه 44
- ط) تطبیق روایات با عنوان باب 44
- ح) ترتیب احادیث باب، بر ملاک صحت و. . . 44
- ل) فزونی احادیث کافی بر کلّ صحاح 45
- ٢. کافی مورد تأیید دانشمندان 46
- ٣. صحت و سقم روایات کافی 48
- ١. صحیح بخاری 51
- فصل چهارم: اهمیت کافی در مقایسه با صحاح ششگانه 51
- الف) اغراق نسبت به بخاری 51
- اشاره 51
- ب) اختلاف در أصَحّیت 53
- ج) نام اصلی صحیح بخاری 54
- د) انتساب کتاب به مؤلف 55
- ه) نمود یافتن کینه بخاری نسبت به ابوحنیفه 58
- و) چالش های مهم صحیح بخاری 59
- ٢. نگاهی به جوامع دیگر اهل سنت 62
- نتیجه گیری 67
- بخش دوم: نقل و نقد اشکالات بر اسناد کافی 68
- اشاره 68
- اشاره 69
- آغاز 69
- گفتار اول: انگیزه های وهابیان از نقد بر اصول کافی 69
- فصل اول: انگیزه ها و اشکالات وهابی ها بر کافی 69
- ١. اهمیت کافی در میان کتاب های روایی 70
- ٢. ناسازگاری با اعتقاد وهابی ها 71
- ٣. مذمت صحابه در کافی 71
- گفتار دوم: اشکالات وهابیان بر کتاب کافی 72
- 4. تحریف قرآن و مصحف علی (ع) و. . . 72
- ١. عدم حجیت روایات کافی 72
- اشاره 72
- الف) فقدان دانش حدیث شناسی در شیعه 73
- ب) نرسیدن اسناد کافی به رسول الله (ص) 74
- الف) افترا و تهمت به شیعه 75
- بررسی و نقد اشکال اسنادی 75
- اشاره 75
- ب) ادعای نرسیدن اسناد کافی به رسول الله (ص) ! 79
- اشاره 85
- ج) فقدان معیار شناخت حدیث صحیح از ناصحیح! 85
- اوّل: مکتوبات امیرالمؤمنین (ع) 86
- دوم: صحیفه های مکتوب پس از علی (ع) 89
- اول - جایگاه امام صادق نزد عالمان اهل سنّت 92
- اشاره 92
- دوم: تربیت یافتگان مکتب امام صادق (ع) 94
- اول - فرمان منع تدوین حدیث 100
- دوم - نابودکردن احادیث رسول الله (ص) 103
- سوم - ظهور جاعلان حدیث 104
- ٢. اضافه شدن بر تعداد کتاب های کافی 106
- اشاره 106
- الف) طرح اصل اتّهام 107
- ب) بررسی و نقدِ افزودن برکتاب های کافی 108
- ٣. تردید در روضۀ کافی 116
- اشاره 116
- بررسی و نقد تردید در روضۀ کافی 117
- یک - ادعای خلاف واقع ابوزهره! 119
- اشاره 119
- دو - شواهدی بر صحت استناد روضه به کلینی 122
- نتیجه گیری 125
- اشاره 126
- بخش سوم: بررسی و نقد ادعای تحریف قرآن کریم به روایت کلینی 126
- مقدمه 127
- فصل اول: اعتقاد شیعه به تحریف قرآن کریم 128
- اشاره 128
- ١. طرح اتهام شیعه به تحریف قرآن 128
- ٢. بررسی و نقد اتهام تحریف 129
- اشاره 129
- الف) مفهوم تحریف 129
- یک - تحریف در لغت 129
- دو - تحریف در اصطلاح 130
- اشاره 131
- ب) شیعه و اعتقاد به تحریف 131
- یک - ضرورت مذهب شیعه بر عدم تحریف 132
- دو - قرآن و امامان معصوم شیعه (علیهم السلام) 133
- سه - تحریف ناپذیری قرآن از نگاهِ عالمانِ مؤثّر شیعه 136
- ١. طرح اتّهام تحریف 150
- فصل دوم: کلینی و اعتقاد به تحریف قرآن 150
- اشاره 150
- ٢. بررسی و نقد اتهام تحریف قرآن نسبت به کافی 153
- اشاره 153
- اشاره 155
- مرحله اول: پاسخ نقضی 155
- الف) نقص و دگرگونی در الفاظ و حروف قرآن 156
- ب) نقص و تغییر در تعداد آیات قرآن 157
- ج) نقص و زیادی در تعداد سوره ها 165
- د) تحریف در متن آیات 167
- ه) حذف بخشی از آیات قرآن 170
- مرحله دوم: پاسخ حلّی به تحریف قرآن 172
- اشاره 172
- نکته اول: آغاز و زمینه تهمت تحریف، به کلینی 173
- نکته دوم: ادعای کافی صحیح ترین کتاب! 176
- موضع کلینی نسبت به احادیث نشان دهنده تحریف 179
- اول - علی (ع) و ولایت 182
- عناوین و روایات موهم تحریف 182
- اشاره 182
- دوم - اهل بیت (علیهم السلام) 184
- مهم ترین روایات دالّ بر تحریف و نقصان قرآن 185
- اشاره 187
- بررسی و نقد افترای تحریف قرآن 187
- اول - خطبه مؤلِّف و مهم ترین نکات 188
- دوم - دفع اتّهام براساس عناوین 189
- اول - احادیث علی (ع) و ولایت 193
- اشاره 193
- دوم: احادیث اهل البیت (علیهم السلام) 205
- سوم - پاسخ روایات تحریف 210
- ١. طرح اشکال بر مصحف علی (ع) 229
- فصل سوم: مصحف امیرالمؤمنین (ع) حقیقت یا توهم؟ 229
- اشاره 229
- ٢. بررسی و نقد مزعوم خواندن مصحف علی (ع) 232
- اشاره 232
- اشاره 233
- یک - گزارش از مصحف علی (ع) در منابع اهل سنت 233
- الف) آیا مصحف علی مزعوم، موهوم و خیال است؟ 233
- دو - نادرست بودن تضعیف خبر مصحف علی (ع) 235
- ب) محتوای مصحف علی (ع) 240
- ج) نقش کلینی در ترویج مصحف علی (ع) 245
- د) کتاب سُلیم بن قیس. . . 245
- ه) منع از کتابت جز قرآن 247
- و) لازمۀ مصحف علی (ع) کوتاهی در امر تبلیغ! نیست 254
- ز) وضعیت فعلی مصحف 255
- نتیجه گیری 257
- اشاره 259
- بخش چهارم: غلوّ در امامت به روایت کافی 259
- مقدمه 260
- ١. طرح اتهام 261
- فصل اول: طرح اندیشه امامت، از سوی عبدالله بن سبأ 261
- اشاره 263
- ٢. بررسی و نقد ادعای دسیسه ابن سبأ 263
- الف) مفهوم «شیعه» 264
- اشاره 264
- یک - شیعه در لغت 264
- دو - شیعه در اصطلاح 265
- ب) پیدایش و ظهور شیعه 267
- اشاره 267
- یک - قرآن و اصطلاح شیعه 268
- دو - جلوه گاه عینی شیعه در عصر رسول الله (ص) 273
- سه - نمادها و شخصیت های شیعه در زمان رسول الله (ص) 279
- ج) ابن سبأ، طرّاح امامت! 280
- اشاره 281
- د) نقد اتّهام طرّاحی امامت، از سوی ابن سبأ 281
- یک - علی (ع) ، وزیر و وصی و جانشین پیامبر 282
- دو - علی (ع) ولی هرمؤمن 283
- چهار - سفارش آسمانی ویژه 284
- سه - اطاعت علی (ع) ، اطاعت رسول الله (ص) 284
- پنج - علی (ع) ، سید عرب 285
- شش - علی (ع) ، روشنگر موارد اختلاف میان امت 285
- هفت - علی (ع) ، هارون رسول الله (ص) 285
- هشت - دو امانت گرانسنگ و جداناپذیر 286
- نُه - حدیث غدیر، ماندگارترین 287
- فصل دوم: غُلُوّ در امامت و ریشه های آن 295
- ١. طرح اصل اتهام 295
- اشاره 297
- الف) هویتِ موهوم و ساختگی بودن ابن سبأ 297
- اشاره 297
- یک - تردید در هویت ابن سبأ 297
- ٢. بررسی و نقد یهودی بودن امامت! وغلوّ درآن 297
- دو - تردید در ملّیت و زادگاه ابن سبأ 299
- سه - تردید در نسب ابن سبأ 300
- چهار - موهوم بودن سرانجام و اهداف ابن سبأ 300
- پنج - تأثیرگذاری شگفت آمیز ابن سبأ 303
- شش - افسانه بودن ابن سبأ 306
- هفت - ابن سبأ در منابع شیعه 311
- اشاره 317
- ب) غُلُوّ در امامت، مفهوم و ملاک آن 317
- یک - مفهوم شناسی غُلُوّ 318
- دو - ملاک غُلُوّ 320
- یک - موضع امامان شیعه 322
- اشاره 322
- ج) غلو و غلات از نگاه شیعه 322
- دو - موضع عالمان شیعه 323
- سه - اتهام غلوّ به کدام شیعه؟ 324
- ١. امامت و اصول دین 326
- فصل سوم: بررسی مصادیق غلو در امامت، به روایت کافی 326
- اشاره 326
- اشاره 326
- یک - عدم غلو در اصل امامت 327
- ارزیابی و فرو ریختن مبنا و بنا 327
- دو - بررسی روایات باب دعائم الاسلام کافی 334
- اشاره 342
- ٢. برتری یا مساوی بودن مقام امامت و نبوت 342
- بررسی و نقد 343
- اشاره 343
- یک - برتری یا همانندی علما با انبیای بنی اسرائیل 343
- دو - برتری نه غلوّ 345
- سه - مغالطه غیر منصفانه 346
- اشاره 348
- الف) امامت ابراهیم (ع) 348
- ٣. امتیازهای نبوت و امامت 348
- ب) وحی و امامان 351
- اشاره 353
- 4. عصمت امامان (علیهم السلام) و غُلُوّ 353
- طرح ادعای غلوّ در عصمت 354
- اشاره 355
- ارزیابی و نقد غلو در عصمت 355
- الف) مفهوم عصمت 356
- ب) عصمت و اختلاف مبنا 358
- ج) نگاهی به دلایل عصمت امام (ع) 360
- د) بررسی روایات عصمت امام (ع) 367
- 5. غُلُوّ، و علم غیب امامان (علیهم السلام) 382
- الف) طرح اصل اشکال 382
- اشاره 382
- ب) بررسی و تصحیح، نَه غُلُوّ 383
- اشاره 383
- یک - نگاهِ کلّی به روایات دالّ بر علم غیب ائمه (علیهم السلام) 384
- دو - دیدگاه کلی امامیه و علم غیب ائمه (علیهم السلام) 386
- نتیجه گیری 403
- اشاره 405
- بخش پنجم: تکفیر و مذمت صحابه در کافی 405
- مقدمه 406
- فصل اول: اصل شبهه تکفیر صحابه 407
- ١. طرح اتهام 407
- ٢. بررسی و نقد اتهام تکفیراصحاب 409
- اشاره 409
- الف) مفهوم شناسی «کفر» ، «تکفیر» و. . . 410
- ب) مفهوم اصحاب و صحابه 411
- ج) تاریخچه و علت تکفیر صحابه 413
- اشاره 415
- د) منکران امامت 415
- اول - منکران امامت محکوم به کفر و نجاست اند 417
- دوم - منکران امامت محکوم به اسلام 418
- سوم - کلینی و حکم مخالفان امامت 423
- اشاره 424
- فصل دوم: عادل یا فاسق بودن صحابه 424
- ١. دیدگاه جمهور اهل سنّت نسبت به عدالت صحابه 425
- اشاره 425
- الف) دلایل عدالت اصحاب 426
- اشاره 426
- آیات قرآن کریم 427
- احادیث و عدالت همه صحابه 428
- ب) بررسی و نقد دلایل عدالت کل صحابه 429
- بررسی آیات قرآن بر عدالت اصحاب 429
- بررسی و چالش احادیث بر عدالت همه صحابه 435
- الف) ملاک ارزیابی صحابی واقعی 439
- اشاره 439
- اشاره 439
- ٢. دیدگاه شیعه نسبت به عدالت صحابه 439
- یک - چهره های مورد تأیید رسول الله (ص) 440
- دو - عمل، محک ارزیابی 442
- ب) خطا بودن ادعای اجماع 447
- ٣. نقش کافی در مذمت و تکفیر صحابه 450
- اشاره 450
- اشاره 452
- بررسی و تبیین روایات 452
- الف) اختلاف در شأن نزول آیات 453
- ب) مساوی نبودن ارتداد با خروج از دین 453
- ج) استثنای سه نفر به عنوان سمبل 456
- اشاره 457
- 4. نقش منابع اهل سنت در مرتد خواندن و تکفیر صحابه 457
- الف) اصحاب دربند کشیده شده 457
- ب) عدم اجازه ورود بر حوض 458
- ج) دُور باد! دُور باد! 458
- ه) بازگشت به قهقری 459
- د) ارتکاب جنایت 459
- و) به کفر باز نگردید! 459
- ز) پیروی از دین یهود و نصاری! 460
- ١. طرح اشکال تکفیر و. . . 464
- اشاره 464
- فصل سوم: تکفیر، سَبّ و مُعذّب بودن شیخین 464
- ٢. ارزیابی و نقد این اشکال 465
- اشاره 465
- الف) ادعای بی دلیل 466
- ب) نامه امام ابی الحسن موسی (ع) 467
- ج) عدم ایمان واقعی شیخین 468
- د) ادعای سبّ و لعن ابابکر وعمر! 475
- اشاره 476
- الف) تفاوت مفهوم سَبّ و لعن 476
- ٣. ارزیابی و باز خوانی اتهام 476
- ب) ممنوعیت سَبّ و دشنام در روایات شیعه 478
- فصل چهارم: تکفیر و لعن اُمّ المؤمنین عایشه (م5٧ق) 486
- ١. طرح اشکال 486
- الف) عدم خروج از اسلام 487
- اشاره 487
- ب) اتهام بزرگ 487
- ٢. بررسی و نقد این اشکال 487
- ج) خیانت علمی 488
- د) تحرکات أُمّ المؤمنین عایشه 489
- ه) مذمت أُمُّ المؤمنین عایشه در احادیث اهل سنت 491
- و) أُمّ المُؤمنین عایشه از نگاهِ شیعه 499
- فصل پنجم: راه حل معقولانه نسبت به صحابه 517
- اشاره 517
- نتیجه گیری بخش های پنج گانه 522
- کتابنامه 527
مؤلف از وی به «أخی» نام می برد، تدوین و عرضه شده است؛ کلینی در جواب سؤال او که «آیا تَدَین بدون معرفت ممکن است؟» ، هدف از آفرینش و امتیاز انسان از حیوان را عِلم می داند، و در اجابت این آرمان او که: « وقُلتَ: إنَّکَ تحبُّ أن یَکُون عِندک کتابُ کافٍ یجمع [فیه] مِن جَمیع فنون علم الدّین . . .» ، کتاب ارزشمند کافی را، تقدیم می کند (1).
ل) فزونی احادیث کافی بر کلّ صحاح
کافی با حدود 16199 (2)و بدون تکرار 15413 (3)حدیث، از نظر تعداد حدیث از جهت متن و طریق، برکل صحاح ششگانۀ اهل سنت فزونی دارد (4)؛ زیرا مجموع صحیح بخاری 7275 حدیث (5)، و بنا به قولی که ادعای دقّت در آن شده، 7397 حدیث (6)، است که با حذف احادیث مکرر، تعداد احادیث این کتاب به 26٠2 حدیث متصل می رسد که با ضمیمه احادیث منقطع به 2761 حدیث (7)افزایش پیدا می کند. صحیح مسلم بدون مکرر حدود4000 حدیث (8)، و سنن ابن ماجه با احادیث تکراری4٠٠٠
1- ر. ک: به مقدمه مؤلف در کافی، ج1/5-9.
2- بحرانی، لؤلؤهالبحرین/394؛ الخوانساری، روضات الجنات، ج6/116؛ القسطنطنی، کشف الظنون، ج6/29؛ الصدر، السید حسن، تأسیس الشیعه/288. .
3- براساس شماره گذاری آخرین نسخه این کتاب که توسط مؤسسه دارالحدیث، الکافی، تحقیق قسم إحیاء التراث مرکز بحوث دارالحدیث، قم، دارالحدیث للطباعه والنشر، ط الأولی143٠ق - 1388ش (در 15 مجلد) : در این نسخه احادیث مکرر شماره گذاری نشده است.
4- شهید اول، الذکری حجریه غیر مرقمه الصفحات بخط کرمانی1272ق/6.
5- ابن حجرالعسقلانی، هدی الساری مقدمه فتح الباری فی شرح البخاری، تصحیح عبدالعزیزبن باز - محمد فؤاد عبدالباقی، بیروت، دارالکتب العلمیه، ط الأولی1410ق/465.
6- ابن حجرالعسقلانی، هدی الساری مقدمه فتح الباری فی شرح البخاری، تصحیح عبدالعزیزبن باز - محمد فؤاد عبدالباقی، بیروت، دارالکتب العلمیه، ط الأولی1410ق/468.
7- ابوریه، محمود، الاضواء علی السّنه المحمّدیه أو دفاع عن الحدیث، قم، مؤسسه دار الکتاب الإسلامی، ط الثانیه1428ق/3٠7؛ امین، احمد، ضحی الاسلام/351، 2762حدیث متصل.
8- النووی، محیی الدین ابی ذکریا یحیی بن شرف، شرح صحیح مسلم، مراجعه الشیخ خلیل المیس، بیروت، دار العلم، ط الأولی14٠7ق، ج1/21، ابوزرعه الرازی گفته: مسلم، صحیح خودش را از میان سیصد هزار حدیثی که شنیده بود برگزیده است، عدد حدیث مسلم بدون تکرار4٠٠٠ حدیث است. .