پژوهشی پیرامون اصول کافی: پاسخ به شبهات وهابیت صفحه 467

همان گونه که ملاحظه می کنید، هیچ کدام از این روایات بر تکفیر آن دو دلالت نمی کند؛ زیرا بیزاری و برائت از اعمال و رفتار کسی و حتی در آتش بودن کسی امری است و کافر بودن آن، امری دیگر. چه اینکه فرض بودن امامت علی (ع) که غیر قابل تردید است، مفهومش تکفیر شیخین نخواهد بود؛ جهنّمی بودن کسی هرگز ملازم با کافر بودن او نیست.

اما حدیث امام صادق (ع) (1)که مورد استناد برخی در تکفیر شیخین قرارگرفته، خیلی واضح است؛ زیرا متن روایت: « إرتَدُّوا عَنِ الإیمان فی تَرکِ ولایه أمیرالمؤمنین » خروج از ایمان به ولایت علی (ع) را می گوید نَه خروج از اسلام را؛ و امام (ع) آن دو را بدان جهت که از بنی امیه، دشمن دیرینه بنی هاشم، برای محروم نمودن آنها از خلافت و جلوگیری از خُمس، کمک گرفتند، مصداق و تفسیر آیه شریفه دانسته است که باز ارتباطی به تکفیر کسی ندارد بلکه بیان واقعیت تاریخی است که پس از رسول خدا (ص) اتفاق افتاده است.

ب) نامه امام ابی الحسن موسی (ع)

این رساله که از نظر سند صحیحه است (2)، در جواب سؤالات علی بن سُوید (3)در زندان هارون الرّشید، نگارش یافته است؛ در بخشی از این نامه به این سؤال (هرچند سؤال به صورت کنایی مطرح شده) که: «غصب خلافت از سوی ابوبکر و عُمَر و بالاتر از آن گرفتن بیعت از علی (ع) به اجبار، موجب کفر می شود یا نه؟» امام (ع) آن دو را از

1- اصول کافی، ج1/42٠، ح43: عن ابی عبدالله: فی قول الله تعالی انّ الذین ارتدُّوا علی ادبارهم. . . (محمد47/25) فلان و فلان وفلان إرتدّوا عن الإیمان فی ترک ولایه أمیرالمؤمنین (ع) . قلتُ: قوله تعالی: ذلک بأنّهم قالوا للّذین کرهوا ما نزّل اللهُ سنطیعکم فی بعض الأمر (محمد47/27) قال: نزلت والله فیهما وفی أتباعهما. . . .
2- المجلسی، مرءات العقول فی شرح أخبارآل الرسول، ج25/295.
3- شیخ طوسی این شخص را ثقه و جزء اصحاب امام رضا (ع) می آورد: رجال الطوسی/38٠، اصحاب امام رضا (ع) ، رقم 6؛ کشّی او را کاتب نامه به امام موسی بن جعفر (ع) معرفی می کند و در آن نامه امام (ع) علی بن سوید را از دوستان خاص آل محمّد می شمارد: رجال کشّی/511، رقم859؛ ولی نجاشی، علی را راوی این رساله معرفی می کند و در وثافت او چیزی نمی گوید: رجال النجاشی، ج2/111، رقم722. .