پژوهشی پیرامون اصول کافی: پاسخ به شبهات وهابیت صفحه 476

٣. ارزیابی و باز خوانی اتهام

اشاره

برخی از این نویسندگان با اینکه ادعا می کنند، صدها بلکه هزاران نصّ بر تکفیر و سبّ و لعن ابوبکر و عمر در منابع شیعه از جمله اصول کافی موجود است، از میان هزاران نصّ، حتی یک دلیلِ قابل قبول ارائه نمی دهند؛ ولی اگر مقصود روایاتی باشد که از کتاب کشّی و اصول و روضه کافی، در صفحات قبل در خصوص تکفیر شیخین مورد استناد قرار گرفته باشد، همان گونه که گذشت، محتوای روایات تکفیر، به معنای خروج از اسلام نیست. اما اینکه آن روایات سبّ و نفرین شیخین و. . . ، محسوب می شود یا نه، تذکر نکات زیر لازم است:

الف) تفاوت مفهوم سَبّ و لعن

ریشه اصلی کلمه «لعن» به معنای طَرد نمودن و دور بودن از خدا (1)، خیر و نیکی (2)و تعذیب (3)است؛ اما اگر از سوی خداوند به کار برود معاقب بودن در آخرت و منقطع بودن از قبول رحمت و توفیق را در دنیا معنا می دهد (4)؛ و چنانچه از سوی مخلوق به کار گرفته شود، دعا است (5)منتها دعای بر ضرر و در خواست دور نمودن او از رحمت خدا و عذاب دادن او (6).

1- ابن اثیر، النهایه فی غریب الحدیث، ج4/255: اصل اللعن: الطرد و الابعاد من الله. احتمال می رود اصل این تعبیر، از جمله الرجل اللعین که به معنای شیئی است که دروسط مزارع نَصب می شود تا حیوانات وحشی و مضر، بترسند، أخذ شده باشد؛ چنان که شاعرمی گوید: ذعرتُ به القطا و نفیتُ عنه مقام الذئب کالرّجل اللعین: الصّحاح تاج اللغه، ج6/2196.
2- ابن اثیر، النهایه فی غریب الحدیث، ج4/255؛ الزبیدی، تاج العروس. . . ، ج 18/510: لَعَنَهُ کمَنَعهُ، لعناً: طرده وابعده عن الخیر؛ ابن منظور، لسان العرب، ج12/292.
3- الفراهیدی، العین، ج2/14، باب العین واللام والنون معهما، اللعن: التعذیب والملعن، المعذب. . . و لعنهُ الله: باعدهُ.
4- الأصفهانی، المفردات فی غریب القرآن/47٠؛ المصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج10/2٠1.
5- النهایه فی غریب الحدیث، همان؛ تاج العروس، همان.
6- المفردات راغب، همان؛ التحقیق فی الکلمات القرآن الکریم، ج10 /2٠2. .