پژوهشی پیرامون اصول کافی: پاسخ به شبهات وهابیت صفحه 478

باشد (1)مراد است.

ثانیا ً: این دو اصطلاح که در قرآن نیز به کار رفته است (2)مفهوم کاملاً متفاوت دارد و طبعاً موارد کاربرد آن از نظر شرع همسان نخواهد بود.

ب) ممنوعیت سَبّ و دشنام در روایات شیعه

با توجه به فراوانی به کار رفتن واژه «لَعن» در قرآن، هم از جانب خداوند (3)به شدیدترین وجهِ آن، و هم به درخواست انسان (4)در ارتباط به حقوق مردم و همچنین از جانب خدا و مخلوق (اعم از ملائکه وانسان) (5)به خاطر تضییع حقوق و کتمان آیات الهی واخلال در نظم و اجرای حق، و حتی مواردی که باعث لعن دنیا و آخرت (6)می گردد، این نکته به دست می آید که سبّ، از نگاه دین اسلام (براساس آیه شریفه) امری ممنوع و خلاف کرامت انسانی است. به همین رو، در روایات اهل بیت (علیهم السلام) نه تنها از دشنام دادن به انسانِ مسلمان و. . . ، که از فحش دادن به حیوانات هم نهی أکید شده است:

-امام صادق (ع) و منشور اخلاق: در قسمتی از نامه ای که به اصحابش می نویسد، و آنان را به رعایت و عمل به آن سفارش می کند، می آورد: «وإیَّاکُم وَسَبّ أعداءِاللهِ حَیثُ یَسمَعُونَکُم فَیَسُبُّواللهَ عَدواً بِغَیرِ علمٍ، وقدیَنبَغی لَکُم أن تَعلَمُوا حَدّ سَبِّهم لِلّه کیفَ هُوَ؟ إنّه مَن سَبَّ أولیاءالله فقد إنتَهَکَ سَبّ الله، ومَن أظلَمَ عندالله مِمّن أستَسَبّ لِلّه و أولیاءِالله، فَمَهلاً مَهلاً فَاتَّبِعُوا

1- الراغب، مفردات راغب/391: ألسّبّ، الشّتم الوجیع؛ در شأن نزول آیه گفته شده: وقتی آیه: إِنَّکُمْ وَمَا تَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللهِ حَصَبُ جَهَنَّمَ اَنتُمْ لَهَا. . . (انبیاء21/98) ، قال المشرکون: یا محمد! تنتَهِینَّ عن سبّ آلهتِنا أو لَنَهجُونَّ ربَّکَ! ، فنزلت الآیه : مجمع البیان، 5/12.
2- واژه لعن با صیغه های مختلف آن حدود چهل بار و واژه سبّ تنها دو بار به کار رفته است.
3- سوره های: بقره2/89 و161، نساء4/52 و ص/78.
4- سوره های: آل عمران3/ 61، هود11/18، و احزاب33/68.
5- سوره های: بقره2/159، آل عمران3/87، هود11/6٠ و99، قصص28/42 و نور24/23.
6- سوره های: نور24/19، احزاب33/57. .