- مقدمه 1
- سخنی با خوانندگان 4
- اشاره 7
- بخش اول: معرفی کلینی و کافی 7
- مقدمه 8
- اشاره 9
- ١. نام و زادگاه کلینی 9
- فصل اول: ترجمه و ویژگی های ثقه الاسلام کلینی 9
- ٢. ولادت و مدت عمر کلینی 13
- اشاره 16
- ٣. وفات کلینی ٣٢٨ه. ق یا٣٢٩ه. ق 16
- سال تناثرالنّجوم! 18
- 4. مدفن و مزار کلینی 20
- 5. خانواده مرحوم کلینی 24
- 6. کلینی و فراگیری حدیث 25
- ٧. بغداد آخرین پایگاه کلینی 26
- ٨. اساتید و مشایخ کلینی 26
- 9. شاگردان کلینی 29
- فصل دوم: کلینی از دیدگاه عالمان 32
- ١. کلینی از منظر عالمان امامیه 32
- ٢. کلینی در نگاه دانشمندان اهل سنت 33
- فصل سوم: جایگاه کافی در میان مجامع حدیثی 35
- اشاره 35
- الف) نزدیک به عص-ر امام (عج) 37
- ١. ویژگی های کتاب کافی 37
- ب) کافی و ابتکار جدید 38
- ج) جامعیت بی بدیل کافی 39
- د) کافی الگو برای دیگران 40
- ه) دقت در متن و سلسله اسناد 40
- و) تلاش در کاهش اسناد 42
- ز) عدم ذکر روایات معارض 43
- ک) اجابت نیاز واحساس وظیفه 44
- ط) تطبیق روایات با عنوان باب 44
- ح) ترتیب احادیث باب، بر ملاک صحت و. . . 44
- ل) فزونی احادیث کافی بر کلّ صحاح 45
- ٢. کافی مورد تأیید دانشمندان 46
- ٣. صحت و سقم روایات کافی 48
- اشاره 51
- فصل چهارم: اهمیت کافی در مقایسه با صحاح ششگانه 51
- ١. صحیح بخاری 51
- الف) اغراق نسبت به بخاری 51
- ب) اختلاف در أصَحّیت 53
- ج) نام اصلی صحیح بخاری 54
- د) انتساب کتاب به مؤلف 55
- ه) نمود یافتن کینه بخاری نسبت به ابوحنیفه 58
- و) چالش های مهم صحیح بخاری 59
- ٢. نگاهی به جوامع دیگر اهل سنت 62
- نتیجه گیری 67
- اشاره 68
- بخش دوم: نقل و نقد اشکالات بر اسناد کافی 68
- گفتار اول: انگیزه های وهابیان از نقد بر اصول کافی 69
- آغاز 69
- فصل اول: انگیزه ها و اشکالات وهابی ها بر کافی 69
- اشاره 69
- ١. اهمیت کافی در میان کتاب های روایی 70
- ٢. ناسازگاری با اعتقاد وهابی ها 71
- ٣. مذمت صحابه در کافی 71
- 4. تحریف قرآن و مصحف علی (ع) و. . . 72
- ١. عدم حجیت روایات کافی 72
- اشاره 72
- گفتار دوم: اشکالات وهابیان بر کتاب کافی 72
- الف) فقدان دانش حدیث شناسی در شیعه 73
- ب) نرسیدن اسناد کافی به رسول الله (ص) 74
- الف) افترا و تهمت به شیعه 75
- اشاره 75
- بررسی و نقد اشکال اسنادی 75
- ب) ادعای نرسیدن اسناد کافی به رسول الله (ص) ! 79
- ج) فقدان معیار شناخت حدیث صحیح از ناصحیح! 85
- اشاره 85
- اوّل: مکتوبات امیرالمؤمنین (ع) 86
- دوم: صحیفه های مکتوب پس از علی (ع) 89
- اشاره 92
- اول - جایگاه امام صادق نزد عالمان اهل سنّت 92
- دوم: تربیت یافتگان مکتب امام صادق (ع) 94
- اول - فرمان منع تدوین حدیث 100
- دوم - نابودکردن احادیث رسول الله (ص) 103
- سوم - ظهور جاعلان حدیث 104
- اشاره 106
- ٢. اضافه شدن بر تعداد کتاب های کافی 106
- الف) طرح اصل اتّهام 107
- ب) بررسی و نقدِ افزودن برکتاب های کافی 108
- ٣. تردید در روضۀ کافی 116
- اشاره 116
- بررسی و نقد تردید در روضۀ کافی 117
- اشاره 119
- یک - ادعای خلاف واقع ابوزهره! 119
- دو - شواهدی بر صحت استناد روضه به کلینی 122
- نتیجه گیری 125
- بخش سوم: بررسی و نقد ادعای تحریف قرآن کریم به روایت کلینی 126
- اشاره 126
- مقدمه 127
- اشاره 128
- فصل اول: اعتقاد شیعه به تحریف قرآن کریم 128
- ١. طرح اتهام شیعه به تحریف قرآن 128
- الف) مفهوم تحریف 129
- یک - تحریف در لغت 129
- ٢. بررسی و نقد اتهام تحریف 129
- اشاره 129
- دو - تحریف در اصطلاح 130
- اشاره 131
- ب) شیعه و اعتقاد به تحریف 131
- یک - ضرورت مذهب شیعه بر عدم تحریف 132
- دو - قرآن و امامان معصوم شیعه (علیهم السلام) 133
- سه - تحریف ناپذیری قرآن از نگاهِ عالمانِ مؤثّر شیعه 136
- فصل دوم: کلینی و اعتقاد به تحریف قرآن 150
- ١. طرح اتّهام تحریف 150
- اشاره 150
- اشاره 153
- ٢. بررسی و نقد اتهام تحریف قرآن نسبت به کافی 153
- مرحله اول: پاسخ نقضی 155
- اشاره 155
- الف) نقص و دگرگونی در الفاظ و حروف قرآن 156
- ب) نقص و تغییر در تعداد آیات قرآن 157
- ج) نقص و زیادی در تعداد سوره ها 165
- د) تحریف در متن آیات 167
- ه) حذف بخشی از آیات قرآن 170
- مرحله دوم: پاسخ حلّی به تحریف قرآن 172
- اشاره 172
- نکته اول: آغاز و زمینه تهمت تحریف، به کلینی 173
- نکته دوم: ادعای کافی صحیح ترین کتاب! 176
- موضع کلینی نسبت به احادیث نشان دهنده تحریف 179
- اشاره 182
- اول - علی (ع) و ولایت 182
- عناوین و روایات موهم تحریف 182
- دوم - اهل بیت (علیهم السلام) 184
- مهم ترین روایات دالّ بر تحریف و نقصان قرآن 185
- بررسی و نقد افترای تحریف قرآن 187
- اشاره 187
- اول - خطبه مؤلِّف و مهم ترین نکات 188
- دوم - دفع اتّهام براساس عناوین 189
- اول - احادیث علی (ع) و ولایت 193
- اشاره 193
- دوم: احادیث اهل البیت (علیهم السلام) 205
- سوم - پاسخ روایات تحریف 210
- فصل سوم: مصحف امیرالمؤمنین (ع) حقیقت یا توهم؟ 229
- ١. طرح اشکال بر مصحف علی (ع) 229
- اشاره 229
- اشاره 232
- ٢. بررسی و نقد مزعوم خواندن مصحف علی (ع) 232
- الف) آیا مصحف علی مزعوم، موهوم و خیال است؟ 233
- یک - گزارش از مصحف علی (ع) در منابع اهل سنت 233
- اشاره 233
- دو - نادرست بودن تضعیف خبر مصحف علی (ع) 235
- ب) محتوای مصحف علی (ع) 240
- د) کتاب سُلیم بن قیس. . . 245
- ج) نقش کلینی در ترویج مصحف علی (ع) 245
- ه) منع از کتابت جز قرآن 247
- و) لازمۀ مصحف علی (ع) کوتاهی در امر تبلیغ! نیست 254
- ز) وضعیت فعلی مصحف 255
- نتیجه گیری 257
- اشاره 259
- بخش چهارم: غلوّ در امامت به روایت کافی 259
- مقدمه 260
- فصل اول: طرح اندیشه امامت، از سوی عبدالله بن سبأ 261
- ١. طرح اتهام 261
- ٢. بررسی و نقد ادعای دسیسه ابن سبأ 263
- اشاره 263
- اشاره 264
- الف) مفهوم «شیعه» 264
- یک - شیعه در لغت 264
- دو - شیعه در اصطلاح 265
- اشاره 267
- ب) پیدایش و ظهور شیعه 267
- یک - قرآن و اصطلاح شیعه 268
- دو - جلوه گاه عینی شیعه در عصر رسول الله (ص) 273
- سه - نمادها و شخصیت های شیعه در زمان رسول الله (ص) 279
- ج) ابن سبأ، طرّاح امامت! 280
- اشاره 281
- د) نقد اتّهام طرّاحی امامت، از سوی ابن سبأ 281
- یک - علی (ع) ، وزیر و وصی و جانشین پیامبر 282
- دو - علی (ع) ولی هرمؤمن 283
- چهار - سفارش آسمانی ویژه 284
- سه - اطاعت علی (ع) ، اطاعت رسول الله (ص) 284
- شش - علی (ع) ، روشنگر موارد اختلاف میان امت 285
- پنج - علی (ع) ، سید عرب 285
- هفت - علی (ع) ، هارون رسول الله (ص) 285
- هشت - دو امانت گرانسنگ و جداناپذیر 286
- نُه - حدیث غدیر، ماندگارترین 287
- ١. طرح اصل اتهام 295
- فصل دوم: غُلُوّ در امامت و ریشه های آن 295
- الف) هویتِ موهوم و ساختگی بودن ابن سبأ 297
- اشاره 297
- یک - تردید در هویت ابن سبأ 297
- اشاره 297
- ٢. بررسی و نقد یهودی بودن امامت! وغلوّ درآن 297
- دو - تردید در ملّیت و زادگاه ابن سبأ 299
- چهار - موهوم بودن سرانجام و اهداف ابن سبأ 300
- سه - تردید در نسب ابن سبأ 300
- پنج - تأثیرگذاری شگفت آمیز ابن سبأ 303
- شش - افسانه بودن ابن سبأ 306
- هفت - ابن سبأ در منابع شیعه 311
- ب) غُلُوّ در امامت، مفهوم و ملاک آن 317
- اشاره 317
- یک - مفهوم شناسی غُلُوّ 318
- دو - ملاک غُلُوّ 320
- یک - موضع امامان شیعه 322
- ج) غلو و غلات از نگاه شیعه 322
- اشاره 322
- دو - موضع عالمان شیعه 323
- سه - اتهام غلوّ به کدام شیعه؟ 324
- فصل سوم: بررسی مصادیق غلو در امامت، به روایت کافی 326
- اشاره 326
- ١. امامت و اصول دین 326
- اشاره 326
- یک - عدم غلو در اصل امامت 327
- ارزیابی و فرو ریختن مبنا و بنا 327
- دو - بررسی روایات باب دعائم الاسلام کافی 334
- اشاره 342
- ٢. برتری یا مساوی بودن مقام امامت و نبوت 342
- بررسی و نقد 343
- یک - برتری یا همانندی علما با انبیای بنی اسرائیل 343
- اشاره 343
- دو - برتری نه غلوّ 345
- سه - مغالطه غیر منصفانه 346
- اشاره 348
- الف) امامت ابراهیم (ع) 348
- ٣. امتیازهای نبوت و امامت 348
- ب) وحی و امامان 351
- اشاره 353
- 4. عصمت امامان (علیهم السلام) و غُلُوّ 353
- طرح ادعای غلوّ در عصمت 354
- اشاره 355
- ارزیابی و نقد غلو در عصمت 355
- الف) مفهوم عصمت 356
- ب) عصمت و اختلاف مبنا 358
- ج) نگاهی به دلایل عصمت امام (ع) 360
- د) بررسی روایات عصمت امام (ع) 367
- 5. غُلُوّ، و علم غیب امامان (علیهم السلام) 382
- الف) طرح اصل اشکال 382
- اشاره 382
- اشاره 383
- ب) بررسی و تصحیح، نَه غُلُوّ 383
- یک - نگاهِ کلّی به روایات دالّ بر علم غیب ائمه (علیهم السلام) 384
- دو - دیدگاه کلی امامیه و علم غیب ائمه (علیهم السلام) 386
- نتیجه گیری 403
- اشاره 405
- بخش پنجم: تکفیر و مذمت صحابه در کافی 405
- مقدمه 406
- فصل اول: اصل شبهه تکفیر صحابه 407
- ١. طرح اتهام 407
- اشاره 409
- ٢. بررسی و نقد اتهام تکفیراصحاب 409
- الف) مفهوم شناسی «کفر» ، «تکفیر» و. . . 410
- ب) مفهوم اصحاب و صحابه 411
- ج) تاریخچه و علت تکفیر صحابه 413
- د) منکران امامت 415
- اشاره 415
- اول - منکران امامت محکوم به کفر و نجاست اند 417
- دوم - منکران امامت محکوم به اسلام 418
- سوم - کلینی و حکم مخالفان امامت 423
- فصل دوم: عادل یا فاسق بودن صحابه 424
- اشاره 424
- ١. دیدگاه جمهور اهل سنّت نسبت به عدالت صحابه 425
- اشاره 425
- اشاره 426
- الف) دلایل عدالت اصحاب 426
- آیات قرآن کریم 427
- احادیث و عدالت همه صحابه 428
- بررسی آیات قرآن بر عدالت اصحاب 429
- ب) بررسی و نقد دلایل عدالت کل صحابه 429
- بررسی و چالش احادیث بر عدالت همه صحابه 435
- اشاره 439
- اشاره 439
- ٢. دیدگاه شیعه نسبت به عدالت صحابه 439
- الف) ملاک ارزیابی صحابی واقعی 439
- یک - چهره های مورد تأیید رسول الله (ص) 440
- دو - عمل، محک ارزیابی 442
- ب) خطا بودن ادعای اجماع 447
- ٣. نقش کافی در مذمت و تکفیر صحابه 450
- اشاره 450
- بررسی و تبیین روایات 452
- اشاره 452
- ب) مساوی نبودن ارتداد با خروج از دین 453
- الف) اختلاف در شأن نزول آیات 453
- ج) استثنای سه نفر به عنوان سمبل 456
- الف) اصحاب دربند کشیده شده 457
- 4. نقش منابع اهل سنت در مرتد خواندن و تکفیر صحابه 457
- اشاره 457
- ب) عدم اجازه ورود بر حوض 458
- ج) دُور باد! دُور باد! 458
- ه) بازگشت به قهقری 459
- د) ارتکاب جنایت 459
- و) به کفر باز نگردید! 459
- ز) پیروی از دین یهود و نصاری! 460
- فصل سوم: تکفیر، سَبّ و مُعذّب بودن شیخین 464
- اشاره 464
- ١. طرح اشکال تکفیر و. . . 464
- ٢. ارزیابی و نقد این اشکال 465
- اشاره 465
- الف) ادعای بی دلیل 466
- ب) نامه امام ابی الحسن موسی (ع) 467
- ج) عدم ایمان واقعی شیخین 468
- د) ادعای سبّ و لعن ابابکر وعمر! 475
- ٣. ارزیابی و باز خوانی اتهام 476
- اشاره 476
- الف) تفاوت مفهوم سَبّ و لعن 476
- ب) ممنوعیت سَبّ و دشنام در روایات شیعه 478
- ١. طرح اشکال 486
- فصل چهارم: تکفیر و لعن اُمّ المؤمنین عایشه (م5٧ق) 486
- ب) اتهام بزرگ 487
- اشاره 487
- الف) عدم خروج از اسلام 487
- ٢. بررسی و نقد این اشکال 487
- ج) خیانت علمی 488
- د) تحرکات أُمّ المؤمنین عایشه 489
- ه) مذمت أُمُّ المؤمنین عایشه در احادیث اهل سنت 491
- و) أُمّ المُؤمنین عایشه از نگاهِ شیعه 499
- اشاره 517
- فصل پنجم: راه حل معقولانه نسبت به صحابه 517
- نتیجه گیری بخش های پنج گانه 522
- کتابنامه 527
سه - قفاری وتهمت جدید: این شخص چون دیده است شیخ شان (ابن تیمیه) به طور مجمل چیزی اظهار داشته که نمی تواند کتاب کافی را زیرسؤال ببرد، ناچار شده بگوید که اگر ابن تیمیه وهم قطاران وی در مورد کافی چیزی به طور صریح نگفته اند، بدان جهت بوده که یا این گونه کتاب ها (کافی) سِرّی بوده است، یا علمای شیعه را تحقیر می کردند یا اینکه این دست کتاب ها در دوران دولت صفوی تدوین و به علمای نخست شیعه نسبت داده شد!
ب) نرسیدن اسناد کافی به رسول الله (ص)
ناصر قفاری با مقایسه ای که میان کتب حدیثی اهل سنت و شیعه انجام می دهد، این فرق بزرگ و واضح را برمی شمارد که کتاب های ششگانه اهل سنّت به نبی (ص) می رسد اما کتاب های شیعه به یکی از امامان شان و بیشتر به امام صادق و بخشی به امام باقر (علیهما السلام) و به ندرت به علی (ع) و پیامبر (ص) ، می رسد، زیرا شیعه میان پیامبرخدا و امامان شان فرقی نمی گذارند. (1)وی می گوید: « قدجاء فی أصول الکافی مایُفیدأنّ کُتُبَ الحدیث عندهم کانت موضع التّداول السّرّی بینهم، ولهذا لم تکن متّصلهُ السّند بسبب ظروف التقیّه کما یَدّعُون » (2). نتیجه آنکه، همه روایات کتاب های اهل سنّت با توجه به اینکه سندشان به رسول الله (ص) می رسد، از همۀ نقص ها وقدح ها بدور است اما کتاب های شیعه از جمله کافی که مهم ترین کتاب حدیثی شیعه است، چون از یک سو، شیعه فاقد حدیث شناسی است و از دیگر سو، اسناد روایات آنها به رسول الله (ص) نمی رسد، اعتبار ندارند.
1- القفاری، اصول مذهب الشّیعه الإثنی عشریه، ج1/434-435 (باتلخیص) ؛ القفاری، مسأله التقریب بین اهل السنه والشیعه، ریاض، دارطیبهللنشر142٠ق، القسم الأول/269.
2- اصول مذهب الشیعه، ج1/445. .