پژوهشی پیرامون اصول کافی: پاسخ به شبهات وهابیت صفحه 78

می شمارد (1)؛ عزّالدین ابن اثیر (م63٠ق) ، کلینی را از علما و ائمۀ امامیه، می خواند (2)؛ چه اینکه هم عصران ابن تیمیه و عالمانِ کمی پس از او، نیز از کلینی نام می برند. یوسف المزّی (م742ق) ، در موارد متعدد به روایات کافی استناد می کند (3)؛ ذهبی (م748ق) رجالی دیگر، کلینی را شیخ شیعه و عالم امامیه و صاحب تصانیف می شمارد (4)؛ ابن حجر العسقلانی (م852ق) ، کلینی را از فضلای امامیه و از تصنیف کنندگان بر وِفق مذهب، می شمارد (5)، اسماعیل پاشا بغدادی کلینی را از فقهای شیعه امامی مؤلف کتاب های تعبیرالرؤیا، الرّدّ علی القرامطه، کتاب التوحید، کتاب الکافی فی الحدیث دارای 16199 حدیث، و. . . ، می خواند (6).

بنابراین، سخن قفاری همانند دیگر گفته های او، که شیخ الاسلام! ابن تیمیه از کتاب کافی اطلاع نداشته و یا کافی مخفی بوده و یا در زمان صفوی ها پدید آمد و به کلینی منسوب شد، از بی پایه ترین ادعا و رسواترین سخنی است که نه مایه علمی دارد و نه با منابع خود آنان سازگار است.

1- المبارک بن محمّد الشیبانی، جامع الاصول فی احادیث الرسول، إخراج أحادیث وتعلیق عبدالقادر الأرناؤوط، بیروت، دارالفکر، ط الثانیه14٠3ق، ج11/323 ذیل رقم8881، إنّ رسول الله (ص) قال : «إن الله یبعث لهذه الامه علی کل مأه سنه مَن یجدد لها دینها» . . . و أما من کان علی رأس المأه الثالثه. . . من الفقهاء. . . ابوجعفر محمدبن یعقوب الرازی من الإمامیه.
2- الکامل فی التاریخ، بیروت دار احیاء التراث1385ق، ج8/366: حوادث سال328.
3- تهذیب الکمال، تحقیق بشارعواد معروف، بیروت، مؤسسه الرّساله، ط الثانیه14٠9ق، ج9/28، ذیل رقم1836؛ ج2/168 ذیل رقم4147.
4- سیر أعلام النبلاء، تحقیق شعیب الارنؤوط وابراهیم الزیبق، بیروت، مؤسسه الرساله، ط التاسعه1413ق، ج15/28٠ رقم125.
5- لسان المیزان، ج5/433 رقم1419: ابوجعفر محمدبن یعقوب از سران فضلای شیعه در ایام مقتدر عباسی بود و در بغداد سکونت داشت و در آن جا از محمدبن احمدبن جبار وعلی بن ابراهیم بن هاشم و دیگران حدیث می کرد، او از فضلای شیعه بود که بروفق آن مذهب کتاب ها نوشت.
6- هدیهالعارفین اسماء المؤلفین وآثار المصنّفین، بیروت، دار احیاء التراث العربی (بی تا) ، ج2/35، این نویسنده کتاب های فروع و اصول را کتاب های مستقل نام می برد و از کافی با عنوان «کافی فی الحدیث» ، یاد می کند. .