پژوهشی پیرامون اصول کافی: پاسخ به شبهات وهابیت صفحه 92

دو - نقش امام صادق (ع) در تدوین و انتقال حدیث

اشاره

تردیدی نیست که جعفربن محمد امام صادق (ع) (م148ق) در توسعه، ترویج و احیای علوم و سنّت رسول الله (ص) اساسی ترین نقش را ایفا نموده است؛ امام (ع) نه تنها در تربیت شاگردانی از پیروان مکتب اهل بیت (علیهم السلام) که افراد زیادی از رؤسای مذاهب اسلامی و نامداران حدیثی، از محضر او کسب دانش نموده اند، و در میان مذاهب اسلامی از جایگاه ویژه ای برخوردار است:

اول - جایگاه امام صادق نزد عالمان اهل سنّت

جایگاه علمی و معنوی امام (ع) با قطع نظر از مقام امامتش و نیز فضائل و کرامات حضرت، در احادیث رسول خدا (ص) ، برکسی پوشیده نیست ولی از آن جهت که روی سخن این نوشتار با طرفداران ابن تیمیه است، به چند نمونه از اظهارنظرهای دانشمندان اهل سنّت بسنده می شود:

1. یعقوبی (م292ق) : به اعتقاد این مورخ مشهور، امام صادق (ع) : « کان أفضل النّاس و أعلمهم بدین الله و کان من أهل العلم الَّذین سمعوا منه، اذا روَوا عنه، قالوا: أخبرنا العالم » (1).

2. ابوجعفر منصور عبّاسی (م158ق) : «جعفربن محمد، سید و عالم و بقیه الاخیار بنی هاشم و مصداق آیه شریفه: ثُمَّ اَوْرَثْنَا الْکِتَابَ الَّذِینَ اصْطَفَیْنَا مِنْ عِبَادِنَا فَمِنْهُمْ ظَالِمٌ لِّنَفْسِهِ وَمِنْهُم مُّقْتَصِدٌ وَمِنْهُمْ سَابِقٌ بِالْخَیْرَاتِ بِإِذْنِ اللهِ ذلِکَ هُوَ الْفَضْلُ الْکَبِیرُ (فاطر: 32) ، و برگزیده خدا و از سابقین بود» (2).

3. مالک بن انس (م179ق) : مدت زمانی که نزد او در رفت وآمد بودم: « فماکنتُ أراهُ إلّا