فرهنگ اخلاق صفحه 100

1- 114. بحار الأنوار، ج 77، ص 24

2- 115. غرر الحکم، ج 1، ص 234، ف 9، ح 170

آمده است. (البته) میان خداوند بزرگ و بنده اش هیچ حجابی تاریک تر و وحشتناک تر از نفس و هواپرستی نیست و برای کشتن و غلبه بر آن دو، هیچ سلاحی برنده تر از اظهار نیاز به خدای سبحان و خشوع و گرسنگی و تشنگی در روز، و بیداری در شب نیست. اگر کسی در این حال بمیرد شهید از دنیا رفته، و اگر زنده بماند و در این راه پایداری کند، سرانجام او را به رضوان اکبر نائل می گرداند».(1)

نفس به اقتضای طبیعت خود با جلوه دادن کارهای ناشایست و رفتارهای ناپسند به صورت زیبا و پسندیده، همواره آدمی را در جهت مفاسد و شرور فرا می خواند، از اینرو برای در امان ماندن از دسیسه های آنان هرگز نباید آن را رها کرده و از وی غافل گردید.

امیر مؤمنان علیه السلام می فرمایند:

«إِنَّ هذِهِ النَّفْسَ لَأَمَّارَهٌ بِالسُّوءِ فَمَنْ أَهْمَلَها جَمَحَتْ بِهِ إِلَی الْمآثِمِ».(2)

«به راستی که این نفس بسیار به بدی ها فرمان می دهد، هر کس عنان آن را رها کند، او را (بر مرکب هواها سوار کرده) به سرعت به طرف گناهان سوق خواهد داد».

در عین حال، دست یابی به حیات انسانی و نیل به مقامات رفیع معنوی جز به برکت تصفیه همین گوهر گرانبها و شستشوی آن از آلودگی ها و رذائل اخلاقی میسّر و ممکن نخواهد گشت. چه آنکه خداوند حکیم از راه لطف و به اقتضای حکمت بالغه خویش آن را برای هدف بزرگی که جز اطاعت و بندگی نیست خلق فرموده است.