فرهنگ اخلاق صفحه 135

1- 186. سوره حجرات، آیه 13 و سوره آل عمران، آیه 102

2- 187. مصباح الشریعه، ص 56، ب 82

مرحوم علامه مجلسی می فرماید:

«تقوا دارای مراتب سه گانه است:

مرتبه نخست آن؛ نگهداری نفس از عذاب جاویدان از راه تحصیل اعتقادات صحیح.

مرتبه دوّم: خودداری از گناهان که تنها این مرتبه نزد اهل شرع معروف است.

مرتبه سوّم: خویشتن داری در برابر آنچه که قلب را از حضرت حق مشغول داشته و منصرف می نماید و این درجه مخصوص خواص افراد بلکه خاص الخاص است.».(1)

آری، آنکه از معرفت بالاتر بهره مند گردد ایمانش قوی تر است و چنین کسی طبیعتاً از گفتار و رفتار خویش بیش از دیگران مراقبت کرده و تقوای او شدیدتر خواهد بود.

در مورد شدّت تقوا و مراقبه مرحوم محدّث قمی قدس سره و کوشش دائمی او در امر اخلاص نوشته اند:

«هر زمان جمعیت کثیری در نماز خود مشاهده می کرد و یا به واسطه کثرت جمعیت، مکبّری تکبیر می گفت، پس از آن روز، دیگر به نماز حاضر نمی شد! و پیوسته مراقب احوالات خود بود».(2)

و در شرح حال عالم ربّانی و فقیه بزرگوار جناب حاج میرزا علی آقا شیرازی قدس سره نیز نوشته اند:

«از امامت جماعت پرهیز داشت. سالی در ماه مبارک رمضان با