فرهنگ اخلاق صفحه 142

1- 197. بحار الأنوار، ج 70، ص 283، ح 4

2- 198. غرر الحکم، ج 2، ص 491، ف 52، ح 26

و (جاذبه های) لذّت بخش، روشن می گردد.».

کسی که حقیقتاً تقوا ندارد، با مواجه شدن صحنه های شهوت انگیز، قدرت خودداری و کفّ نفس ندارد و دیر یا زود ریاکاری او بر همگان ظاهر خواهد شد. امّا آنکه در اثر ممارست بر خویشتن داری، مالک نفس و خواسته های نفسانی گشته است، به لطف خداوند و توجّه و اعانت اولیای بزرگوار او می تواند در برابر وسوسه های نفس و شیطان ایستادگی کرده و بر آنها فائق آید، چنین کسی به معنای حقیقی با تقوا است.

امیر مؤمنان علیه السلام می فرمایند:

«مَنْ مَلَکَ شَهْوَتَهُ کانَ تَقِیّاً».(1)

«هر کس بر شهوت خویش غالب آید، پرهیزکار است».

چرا که حقیقت تقوا، خودداری از امیال نفسانی و ترک شهوات حیوانی است.

آن حضرت می فرمایند:

«رَأْسُ التَّقْوی تَرْکُ الشَّهْوَهِ».(2)

«اساس و ریشه پرهیزکاری، ترک شهوت و خودداری از خواسته های نفسانی است».

محبّت به دنیا نیز مانند شهوات نفسانی، با پرهیزکاری سرِ ستیز دارد.

حضرت علی علیه السلام می فرمایند:

«حَرامٌ عَلی کُلِ ّ قَلْبٍ مُتَوَلِّهٍ بِالدُّنْیا أَنْ یَسْکُنَهُ التَّقْوی .(3)

«بر هر دلی که شیفته دنیاست، حرام است که تقوا در آن جای گیرد».

فرد با تقوا به موازات پرهیز از خواسته های حیوانی می کوشد تا شاخ