فرهنگ اخلاق صفحه 159

1- 227. پیشوایان معصوم علیهم السلام همواره کوشیده اند تا انسانی را که نیایش می کند در برابر خداوند به تسلیم و خضوع وادار نمایند اما این کوشش به صورتی انجام گردیده که در عین حال به انسان تلقین می کنند که هیچ قدرت دیگر، حکومت دیگر و نقطه امید و اتکای دیگری را جز او به رسمیت نشناسد و هراس و بیم از هیچ نیروی دیگری را به دل راه ندهد.

2- 228. تفویض؛ عکس العمل انسانی است که از دنیای لذّت و الم، فقر و غنی، خوشی و ناخوشی خویش فرا رفته و مصلحت خود را در مصلحت عام و نظام کلی آفرینش محو کرده است. گذشته از آن چون به عجز تشخیص خود پی برده است آنچه را به خیر و صلاح خویش است تعیین نمی کند، در اینجاست که انسانی که تا مرحله چنین شک و حیرت عالی و مقدسی صعود کرده است چاره ای جز آن ندارد که امور خود را به خداوند واگذارد و در برابر خواست و تشخیص حضرت او تسلیم گردد و به هر چه جنابش بخواهد خشنود باشد.

بزرگواران است.

آری نیایش فراتر از مطالبه آب و نان و عمیق تر از درخواست مایحتاج روزمره زندگی مادی است، و نیایشگر بیش از آنکه به فقر و بی نیازی، و بیماری و تندرستی خویش بیندیشد با اصرار و سماجت، ملتمسانه برای رشد و تعالی معنوی، و ارتقای بینش و معرفت خود، بستگان، هم کیشان بلکه هم نوعان خویش، دعا می کند.

دعا در قرآن و روایات (229)

از بزرگ ترین نعمت های الهی و عظیم ترین الطاف خداوندی این است که به بندگان نیازمند خود اجازه فرموده تا احساس نیاز خود را ابراز کرده، نام او را بر زبان آورند؛ او را بخوانند و با ساحت اقدسش راز و نیاز نمایند.

خدای متعال می فرماید:

« ادْعُونِی أَسْتَجِبْ لَکُمْ ».(1)

«مرا بخوانید تا شما را اجابت نمایم».

بلکه دعا و نیایش وسیله جلب نظر لطف و عنایت خدای متعال به بندگان نیازمند است. خداوند می فرماید:

« قُلْ ما یَعْبَؤُا بِکُمْ رَبِّی لَوْلا دُعاؤُکُمْ... ».(2)

«بگو: اگر دعایتان نباشد پروردگارم به شما هیچ اعتنایی نمی کند».