فرهنگ اخلاق صفحه 163

1- 239. نهج البلاغه ترجمه فیض الإسلام، ص 1154، ح 138

2- 240. غرر الحکم، ج 1، ص 229، ف 9، ح 136

شرایط دعا

دعا نیز مانند سایر اعمال عبادی دارای شرایطی است که فقدان آنها می تواند مانعی برای مستجاب شدن آن به حساب آید. با اشاره به برخی از شرایط مطرح شده در روایات ائمه معصومین علیهم السلام بیش از پیش به اثرات سازنده دعا و علل عدم استجابت برخی از ادعیه پی خواهیم برد.

حضرت موسی بن جعفر علیهما السلام می فرمایند:

«گروهی از حضرت صادق علیه السلام پرسیدند: چرا دعا می کنیم مستجاب نمی شود؟ فرمودند:

«لِأَنَّکُمْ تَدْعُونَ مَنْ لا تَعْرِفُونَهُ».(1)

زیرا شما کسی را می خوانید که او را نمی شناسید!».

نباید پنداشت که آنان کافر و منکر خداوند متعال بوده اند، لیکن طالب گنج را کوشش ها باید، و به اندک جستجو، هرگز به تمنّای خویش نائل نگردد.

کسی که خدا را می خواند باید حقیقتاً بداند که در عالم، مدبّری جز او نیست، به او پناه ببرد و تنها به او امیدوار باشد. اسباب رضایت و خشنودی او را فراهم آورد، دل و زبان را هماهنگ ساخته و با حضور قلب کامل باور داشته باشد که حاجتش برآورده می شود.

امام صادق علیه السلام می فرمایند:

«إِذَا دَعَوْتَ فَظُنَّ أَنَّ حاجَتَکَ بِالْبابِ».(2)

«هنگامی که دعا می کنی مطمئن باش که حاجتت بر در خانه است.».