فرهنگ اخلاق صفحه 170

1- 256. در حالی که احادیث نوعاً خطاب به مردم بوده، در حدّ ظرفیت و فهم مخاطبین و در سطح ادراک آنان صادر گردیده است.

2- 257. کافی، ج 2، ص 356، باب صلوات بر پیامبر و اهل بیت آن حضرت علیهم السلام ، ح 1

3- 258. همان، ص 358، ح 16 ؛ نظیر آن نهج البلاغه ترجمه فیض الإسلام، ص 1255، ح 353

داود رقی گوید:

«کراراً از امام صادق علیه السلام می شنیدم که هنگام دعا بیشترین چیزی که بر آن اصرار داشتند این بود که خدا را به حقّ پنج تن یعنی رسول خدا و امیر مؤمنان و حضرت فاطمه و امام حسن و امام حسین صلوات اللَّه علیهم می خواندند.».(1)

از حضرت رضا علیه السلام نیز نقل شده که فرموده اند:

«هرگاه سختی و گرفتاری به شما روی آورد، به وسیله ما در پیشگاه الهی استعانت جویید، و همین منظور خداوند است که فرموده: « وَ لِلَّهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنی فَادْعُوهُ بِها » (2) ).

آنگاه فرمودند:

«امام صادق علیه السلام فرموده اند: سوگند به خدا أسماء حُسنی (که خداوند با آنها خوانده می شود) ما هستیم - و البته از هیچ کس جز با معرفت ما پذیرفته نیست - پس خدا را (تنها) به وسیله آنها بخوانید.».(3)

با این همه، نظر به اینکه ما به مصالح و مفاسد امور خود و دیگران به تمام معنا آگاه نیستیم و بسا اگر حاجت ما برآورده شود به زیان ما تمام شده و مفاسد عظیمی را به دنبال داشته باشد، به طوری که اگر حقیقت امر بر ما آشکار گردد، از خواسته خویش منصرف و پشیمان می شویم، و یا برآورده شدن آن منع عقلی در بر داشته باشد، در چنین مواردی گرچه از نظر ظاهر جمیع شرایط دعا نیز موجود باشد لیکن خدای مهربان مصلحت اهمّ را ترجیح داده، انسان را از طریق دیگر به خیر بهتری می رساند.