فرهنگ اخلاق صفحه 184

1- 281. و البته از خود نیز سلب قدرت نفرموده است، فعالیت های بشری نیز خارج از سیطره تکوینی والیان برگزیده خداوند نخواهد بود.

2- 282. وَ إِذْ قالَ إِبْراهِیمُ رَبِ ّ اجْعَلْ هذا بَلَداً آمِناً وَ ارْزُقْ أَهْلَهُ مِنَ الثَّمَراتِ مَنْ آمَنَ مِنْهُمْ بِاللَّهِ وَ الْیَوْمِ الْآخِرِ قالَ وَ مَنْ کَفَرَ فَأُمَتِّعُهُ قَلِیلاً... » «و به یاد آور هنگامی که ابراهیم گفت: خدایا! این سرزمین را شهر امنی قرار ده و از اهل آن کسانی که به خدا و روز قیامت ایمان آورده اند از ثمرات گوناگون روزی بده. خداوند فرمود: (دعای تو را اجابت کردم و علاوه بر مؤمنین) به کافران نیز بهره کمی خواهم داد.» (سوره بقره، آیه 126)

نزول باران، سرازیر شدن برکات، و به جریان انداختن امور - که به اراده خالق توانا در اختیار آن برگزیدگان و مقرّبان درگاه إله نهاده شده - نیز با انکار بشر لجوج متوقّف نخواهد شد.

رابعاً: اساس سخن در فیوضات روحانی و برکات معنوی است. انسان گرچه در زمینه حفظ و اداره حیات مادی، آنچه را نیازمند است از بدو تولّد داراست، و در مواردی نیز که مانند قدرتِ تکلّم، راه رفتن، و دفاع از خویش ناتوان است، تدریجاً به طور جبری و بدون اینکه اختیاراً نقشی در آن داشته باشد، به کمال مطلوب نائل خواهد گردید، امّا در بُعد انسانی و روحانی، اندام روانی وی - که چون بذرهایی است که در درون او افشانده شده، و از بزرگ ترین ظرفیت های ممکن برخوردار است و از آن به خصلت ها، خُلق ها، و ملکات اخلاقی و نفسانی تعبیر می شود و در اثر تربیت و پرورش، به صورت ارزش های والای انسانی درخواهد آمد - عمدتاً و در مقیاس بسیار وسیع، اختیاراً ساخته می شود.

و از آن جا که وی پیوسته تحت تأثیر جاذبه ها و کشش های ویرانگری است که چنانچه کنترل نشوند هر لحظه ممکن است او را از صراط مستقیمِ انسانیت منحرف نموده و در دره های هوی و هوس و خودخواهی ساقط کرده، به هلاکت برسانند، به گونه ای که برای همیشه انسانیت خویش را فراموش نماید، باید امیال و خواسته های خود را کنترل کرده، موانع تربیتی را از سر راه خود بردارد تا زمینه پرورش بذرهای والای انسانی و شکوفا شدن استعدادهای درونی و ظهور خُلق های پسندیده و ملکات شایسته فراهم آید، و این ممکن نیست مگر با استعانت از ذات اقدس الهی و عنایات خاصّ حضرت ربوبی، که به صورت نزول فیوضات معنوی و سرازیر شدن رحمت، غفران، و برکات آسمانی محقّق می گردد.