فرهنگ اخلاق صفحه 214

صفات ناپسند نیز - همچنان که براده های آهن به وسیله یک آهن ربای قوی به سرعت از خاک جدا می گردد - برق آسا از وجود او دور گشته، نفس و روحش به زیور خلق های روحانی و صفات متعالی آراسته می گردد.

کوی جانان را که صد کوه و بیابان در ره است

رفتم از راه دل و دیدم که ره یک گام بود

به عقیده اهل عرفان، انسان به واسطه حصار خودی و خودپرستی، همواره متّصف به ضعف و ترس و بخل، حسد و بدخواهی و خودپسندی، و تکبر و سردی و خاموشی است، امّا آنگاه که به واسطه محبّت به خدا و ارادت به پیشوایان معصوم علیهم السلام و علاقه به پاکان و کمّلین (1)، حصار خودخواهی و نفس پرستی را درهم شکست و پای از خودی و خودبینی بیرون نهاد، این صفات نکوهیده به سرعت نابود گشته، شور و نشاط، عطوفت و مهر، و رقّت و صفا جانشین سردی و خمودی، خشونت و بی مهری، و غلظت و دورویی خواهد شد. و به همین سبب است که مکتب اسلام بر محبّت به عنوان اصلی مسلّم و مسأله ای اساسی تأکید کرده است.

پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه وآله می فرمایند:

«اَلْمَحَبَّهُ أَساسُ الْمَعْرِفَهِ...».(2)

«محبت و دوستی اساس معرفت (به خدا) است».

امیر مؤمنان علیه السلام نیز فرموده اند:

«اِذا اَکْرَمَ اللَّهُ عَبْداً شَغَلَهُ بِمَحَبَّتِهِ».(3)

«هنگامی که خداوند بنده ای را کرامت عطا کرده، گرامی بدارد، او را