فرهنگ اخلاق صفحه 276

1- 405. وسائل الشیعه، ج 16، ص 99، ب 96 از جهاد نفس، ح 10

گرد آورد، سپس برای برطرف کردن آنها دست به کار گردد.».(1)

محاسبه نفس، یار و یاور طاعت پروردگار، بازوی توانمند پرهیزکاری و دوری از گناه، اندوخته روز رستاخیز، و از چنان اهمیتی برخوردار است که حضرت موسی بن جعفر علیه السلام می فرمایند:

«لَیْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ یُحاسِبْ نَفْسَهُ فِی کُلِ ّ یَوْمٍ، فَإِنْ عَمِلَ حَسَناً اسْتَزَادَ اللَّهَ وَ إِنْ عَمِلَ سَیِّئاً اسْتَغْفَرَ اللَّهَ وَ تابَ إِلَیْهِ.».(2)

«از ما نیست آنکه هر روز نفس خویش را به حساب نمی کشد تا اگر کار نیک انجام داده از خدا توفیق بیشتر بخواهد و چنانچه مرتکب کار ناشایست گردیده، از او طلب آمرزش کرده و توبه نماید.».

امام صادق علیه السلام نیز فرموده اند:

«به هوش باشید و پیش از آنکه شما را به حساب بکشند، خود را محاسبه نمایید، (و بدانید که) برای قیامت پنجاه توقّفگاه است که هر یک، هزار سال طول می کشد!...».(3)

امیر مؤمنان علیه السلام می فرمایند:

«عِبادَ اللَّهِ! زِنُوا أَنْفُسَکُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ تُوزَنُوا وَ حاسِبُوها مِنْ قَبْلِ أَنْ تُحاسَبُوا، وَ تَنَفَّسُوا قَبْلَ ضِیقِ الْخِناقِ وَ انْقادُوا قَبْلَ عُنْفِ السِّیاقِ وَ اعْلَمُوا أَنَّهُ مَنْ لَمْ یُعَنْ عَلَی نَفْسِهِ حَتَّی یَکُونَ لَهُ مِنْها وَاعِظٌ وَ زَاجِرٌ