فرهنگ اخلاق صفحه 305

1- 455. کافی، ج 2، ص 45، باب تفکّر، ح 3

«برترین عبادت، تداوم بخشیدن به تفکّر در باره خدا و قدرت اوست».

حضرت رضا علیه السلام حقیقت عبادت را اندیشیدن در امر خداوند دانسته، می فرمایند:

«لَیْسَتِ الْعِبادَهُ کَثْرَهَ الصَّلاهِ و الصَّوْمِ إِنَّمَا الْعِبادَهُ التَّفَکُّرُ فِی أَمْرِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ.».(1)

«عبادت به زیاد بودن نماز و روزه نیست، حقیقتاً عبادت تفکّر در امر خدای بزرگ است».

بر همین اساس است که دست پروردگان مکتب، به این امر مهم به شدّت اهتمام داشته اند، همچنان که در باره ابوذر غفاری - رضوان اللَّه علیه - فرموده اند:

بیشتر عبادت وی تفکّر و عبرت بوده است.(2)

همچنین امام صادق علیه السلام ضمن تعظیم فکر و اندیشه با اشاره به آیات قرآنی، تنها اندیشمندان را پند پذیر معرفی کرده اند:

«تَفَکُّرُ ساعَهٍ خَیْرٌ مِنْ عِبادَهِ سَنَهٍ [قالَ اللَّهُ] « إِنَّما یَتَذَکَّرُ أُولُوا الْأَلْبابِ.(3) ».(4)

«ساعتی اندیشیدن از عبادت یک ساله بهتر است. خداوند می فرماید: تنها خردمندان پند می گیرند.».

عبادت خدا امری است مطلوب و آدمی را به ساحت محبوب نزدیک می سازد، لیکن فکر و اندیشه که حاصل آن: بینش صحیح، جهان بینی واقع بینانه، و جهت گیری مناسب و هماهنگ با نظام آفرینش است، انسان را به معنای حقیقی