- سخن ناشر 1
- سخن نخست 2
- مبادی علم اخلاق 7
- اشاره 7
- 1 - مفهوم اخلاق 9
- 2 - قلمرو اخلاق 12
- 3 - مطلق بودن اصول و ارزش های اخلاقی 14
- 4 - اهمیّت تهذیب اخلاق 18
- قسمت اول 18
- قسمت دوم 26
- 5 - جایگاه علم اخلاق 36
- 6 - معیارها و روش ها 39
- درآمدی بر مسائل علم اخلاق 45
- اشاره 45
- 1 - نفس انسانی 47
- 2 - آزمایش 55
- مسائل علم اخلاق (سلوک) 70
- اشاره 70
- الف ) اصول راهبردی 72
- 1-خواست و انگیزه 72
- 2 - پیروی از آموزگاران حقیقی 78
- 3 - جهاد با نفس 82
- اشاره 82
- آیاتی از قرآن 85
- گفتار معصومین علیهم السلام 91
- قسمت اول 91
- عزّت نفس 106
- 4 – تقوا 115
- اشاره 115
- مفهوم تقوا 116
- تقوا در قرآن 117
- تقوا در احادیث 127
- مراتب تقوا 133
- نشانه های پرهیزکاران 140
- حفظ زبان 144
- 5 - دعا و نیایش 153
- اشاره 153
- مفهوم دعا 155
- دعا در قرآن و روایات (229) 159
- شرایط دعا 163
- گفتار دانشمندان 172
- قسمت اول 177
- 6 - توسّل 177
- قسمت دوم 185
- توضیح 194
- 7 - محبّت 194
- محبّت در قرآن 195
- قسمت اول 197
- محبّت در گفتار معصومین علیهم السّلام 197
- قسمت دوم 204
- محبّت و تهذیب 210
- تحصیل محبّت 217
- اشاره 220
- نشانه های محبّین 220
- محبّین پیوسته در یاد خدایند 221
- محبّین طالب خلوت با حضرت دوست اند 223
- خداوند به بعضی از صدّیقین وحی فرستاد 224
- دل محبّین از محبّت غیرْ خالی است 226
- محبّین به اطاعت از امر محبوب عشق می ورزند 227
- محبّین دنیا را دوست ندارند 228
- محبّین طالب لقای پروردگار و مشتاق مرگ اند 231
- دوستی و دشمنی محبّین تنها برای خداست 234
- محبّین به دوستان خدا عشق می ورزند 240
- 8 - ادب حضور 250
- ب) راه کارها 256
- اشاره 256
- 1 - بازنگری 258
- 2 - عزم 261
- 3 - تدارک گذشته 264
- 4 - مشارطه 265
- 5 - مراقبه 269
- 6 - محاسبه 274
- 7 - معاتبه و معاقبه 280
- 8 – ذکر 283
- اشاره 283
- روایات و ذکر 285
- آداب ذکر 291
- مراتب ذکر 293
- 9 – فکر 302
- مدارج تفّکر 302
- اشاره 302
- 10 - حزن 307
- 11 - عبادت 309
- اشاره 309
- عبادت در روایات 313
- عبادت و آگاهی 318
- عبادت و حضور قلب 321
- سعی در عبادت 323
- الف) عوامل درونی رکود 336
- اشاره 336
- رکود 336
- 1 - جهل 336
- 2 - حبّ نفس 338
- اشاره 341
- 3 - حبّ دنیا 341
- قرآن و محبّت دنیا 350
- روایات و محبّت دنیا 353
- قسمت اول 353
- قسمت دوم 362
- دوستی مال و ثروت 371
- 4 - هواهای نفسانی 375
- قسمت اول 375
- قسمت دوم 385
- 5 - ضعف اراده 392
- 6 - پستی همّت 396
- 7 – ریا 398
- توضیح 398
- انگیزه ریا 398
- ریا در قرآن و روایات 400
- اقسام ریا 405
- نشانه های ریا 407
- اشاره 413
- 8 - عُجب 413
- مراتب عجب 420
- علاج عجب 423
- ب) عوامل بیرونی رکود 429
- اشاره 429
- 1 - فرهنگ حاکم 431
- 2 - معاشران 434
- 3 - مدعیان 435
- 4 - عصیان 438
- توضیح 438
- گناه مانع رشد است 440
- 1- ایمان 445
- ج) عوامل باز دارنده 445
1- 543. کافی، ج 2، ص 110، ح 24
2- 544. مشکاه الأنوار، ص 264، ب 6، ف 7 ؛ ینابیع الحکمه، ج 2، ص 352، ح 15
3- 545. تحف العقول، ص 153 ؛ بحار الأنوار، ج 78، ص 54
4- 546. بحار الأنوار، ج 73، ص 125، ح 121
دل بر این پیر زن عشوه گر دهر مبند
نو عروسی است که در عقد بسی داماد است
آری، دنیا چون سایه درخت و کنار جویباری است که مسافر ساعتی در آن آرمیده، دیر یا زود آن جا را ترک می کند. خردمند هیچ گاه به آن دل نبسته، از روی آوردنش خوشحال و از رفتن آن اندوهگین نمی گردد.
امام سجّاد علیه السلام به یاران خویش فرموده اند:
«اصحاب من! برادرانم! به سرای آخرت روی آورید، من شما را به دنیا سفارش نمی کنم، که شما بر آن حریص بوده، به آن چنگ زده اید!
آیا گفتار عیسی بن مریم علیهما السلام به حواریین به شما نرسیده که فرمود:
دنیا پل است از آن عبور کنید و در عمارتش نکوشید؟ همچنین فرمود: کدام یک از شما بر موج دریا خانه می سازد؟ دنیا چنین است، آن را قرارگاه مطمئن مپندارید!».(1)
جابر بن عبد اللَّه در حضور مولا علی علیه السلام آهی کشید. آن حضرت فرمودند:
«برای چه آه می کشی، برای دنیا؟ عرض کرد: آری! حضرت فرمودند: لذّات دنیا در هفت چیز است: خوردنی، آشامیدنی، پوشیدنی، همسر، مرکب، بوییدنی، شنیدنی!
لذیذترین خوردنی ها عسل است که باقی مانده آب دهان است. گواراترین آشامیدنی آب است و همین بس که در اختیار همه، و بر زمین جاری است. نفیس ترین پوشیدنی حریر است که لعاب کرم می باشد. برترین کسانی که با آنها ازدواج واقع می شود زنان اند که این کار داخل کردن محل ادرار در محل ادرار است...
بهترین وسیله سواری اسب می باشد که بسیار کشنده است. نیکوترین