- سخن ناشر 1
- سخن نخست 2
- مبادی علم اخلاق 7
- اشاره 7
- 1 - مفهوم اخلاق 9
- 2 - قلمرو اخلاق 12
- 3 - مطلق بودن اصول و ارزش های اخلاقی 14
- 4 - اهمیّت تهذیب اخلاق 18
- قسمت اول 18
- قسمت دوم 26
- 5 - جایگاه علم اخلاق 36
- 6 - معیارها و روش ها 39
- اشاره 45
- درآمدی بر مسائل علم اخلاق 45
- 1 - نفس انسانی 47
- 2 - آزمایش 55
- اشاره 70
- مسائل علم اخلاق (سلوک) 70
- الف ) اصول راهبردی 72
- 1-خواست و انگیزه 72
- 2 - پیروی از آموزگاران حقیقی 78
- 3 - جهاد با نفس 82
- اشاره 82
- آیاتی از قرآن 85
- گفتار معصومین علیهم السلام 91
- قسمت اول 91
- عزّت نفس 106
- 4 – تقوا 115
- اشاره 115
- مفهوم تقوا 116
- تقوا در قرآن 117
- تقوا در احادیث 127
- مراتب تقوا 133
- نشانه های پرهیزکاران 140
- حفظ زبان 144
- 5 - دعا و نیایش 153
- اشاره 153
- مفهوم دعا 155
- دعا در قرآن و روایات (229) 159
- شرایط دعا 163
- گفتار دانشمندان 172
- قسمت اول 177
- 6 - توسّل 177
- قسمت دوم 185
- توضیح 194
- 7 - محبّت 194
- محبّت در قرآن 195
- قسمت اول 197
- محبّت در گفتار معصومین علیهم السّلام 197
- قسمت دوم 204
- محبّت و تهذیب 210
- تحصیل محبّت 217
- اشاره 220
- نشانه های محبّین 220
- محبّین پیوسته در یاد خدایند 221
- محبّین طالب خلوت با حضرت دوست اند 223
- خداوند به بعضی از صدّیقین وحی فرستاد 224
- دل محبّین از محبّت غیرْ خالی است 226
- محبّین به اطاعت از امر محبوب عشق می ورزند 227
- محبّین دنیا را دوست ندارند 228
- محبّین طالب لقای پروردگار و مشتاق مرگ اند 231
- دوستی و دشمنی محبّین تنها برای خداست 234
- محبّین به دوستان خدا عشق می ورزند 240
- 8 - ادب حضور 250
- ب) راه کارها 256
- اشاره 256
- 1 - بازنگری 258
- 2 - عزم 261
- 3 - تدارک گذشته 264
- 4 - مشارطه 265
- 5 - مراقبه 269
- 6 - محاسبه 274
- 7 - معاتبه و معاقبه 280
- 8 – ذکر 283
- اشاره 283
- روایات و ذکر 285
- آداب ذکر 291
- مراتب ذکر 293
- مدارج تفّکر 302
- 9 – فکر 302
- اشاره 302
- 10 - حزن 307
- اشاره 309
- 11 - عبادت 309
- عبادت در روایات 313
- عبادت و آگاهی 318
- عبادت و حضور قلب 321
- سعی در عبادت 323
- رکود 336
- 1 - جهل 336
- اشاره 336
- الف) عوامل درونی رکود 336
- 2 - حبّ نفس 338
- اشاره 341
- 3 - حبّ دنیا 341
- قرآن و محبّت دنیا 350
- روایات و محبّت دنیا 353
- قسمت اول 353
- قسمت دوم 362
- دوستی مال و ثروت 371
- قسمت اول 375
- 4 - هواهای نفسانی 375
- قسمت دوم 385
- 5 - ضعف اراده 392
- 6 - پستی همّت 396
- 7 – ریا 398
- انگیزه ریا 398
- توضیح 398
- ریا در قرآن و روایات 400
- اقسام ریا 405
- نشانه های ریا 407
- 8 - عُجب 413
- اشاره 413
- مراتب عجب 420
- علاج عجب 423
- اشاره 429
- ب) عوامل بیرونی رکود 429
- 1 - فرهنگ حاکم 431
- 2 - معاشران 434
- 3 - مدعیان 435
- توضیح 438
- 4 - عصیان 438
- گناه مانع رشد است 440
- ج) عوامل باز دارنده 445
- 1- ایمان 445
1- 550. امالی صدوق رحمه الله، ص 99، م 21، ح 8 ؛ بحار الأنوار، ج 14، ص 25
می فرمودند: ای سعد! اگر چیزی به دستم رسید بی نیازت خواهم کرد.
مدتی به همین حال گذشت و اندوه رسول خدا صلی الله علیه وآله برای او شدّت گرفت. خدای سبحان که از این اندوه آگاه بود، جبرئیل را با دو درهم به سوی آن حضرت فرو فرستاد.
جبرئیل عرض کرد: ای محمّد! خدای بزرگ از غمی که برای سعد دارید آگاه است. آیا دوست دارید او را بی نیاز کنید؟ فرمودند: آری، عرض کرد: این دو درهم را به سعد دهید تا با آن تجارت کند...
رسول خدا صلی الله علیه وآله دو درهم را به او داده، فرمودند: با آن تجارت کن و خرج خود را به دست آور...
سعد مشغول تجارت شد. چیزی را که یک درهم می خرید به دو درهم می فروخت. و در مقابل آنچه برایش دو درهم پرداخته بود چهار درهم دریافت می کرد! (در اثر بلند پروازی و زیر پا گذاشتن انصاف) دنیا به او روی آورده، مال و تجارتش فراوان گشت، و هنگامی که آن حضرت برای نماز تشریف می آوردند، بر خلاف گذشته برای نماز آماده نشده و مشغول دنیا بود.
پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله پیوسته به او می فرمودند: ای سعد! دنیا تو را از نماز بازداشته است! و او پاسخ می داد: چه کنم؟ مالم را ضایع سازم؟! به این مرد جنسی فروخته ام می خواهم پولش را دریافت کنم، از آن دیگری چیزی خریده ام باید وجه آن را بپردازم!
رسول خدا صلی الله علیه وآله بیش از پیش برای او اندوهگین شده بودند. سرانجام جبرئیل نازل شده، عرض کرد: ای محمّد! خداوند از غمت آگاه است. کدام یک از دو حال سعد را بیشتر دوست دارید؟ پیامبر خدا صلی الله علیه وآله فرمودند: ای جبرئیل! دنیای سعد آخرتش را به باد داد، البته حال