فرهنگ اخلاق صفحه 396

6 - پستی همّت

علاقه به کمال و میل به دستیابی به مراتب عالی و مناصب متعالی، از گرایش های ذاتی آدمی است و انسان بدون نیاز به ترغیب و تشویق به طور طبیعی خواهان رسیدن به کمالات انسانی و مقامات بلند معنوی است، امّا از آن جا که پی گیری هر مقصد مادی یا معنوی به تناسب بزرگی و ارزشی که از آن برخوردار است، نیازمند همّت، توان، بردباری و پایداری است، و تعلّقات مادی و محبّت شدید به دنیا، هر یک از این امور را به شدّت تحت تأثیر آثار زمین گیر کننده خود قرار می دهد، بسیار اتفاق می افتد که کمترین نشانه ای از کمال خواهی و فعالیت در مسیر اهداف انسانی از انسان ظاهر نمی گردد.

خداوند متعال می فرماید:

« یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا ما لَکُمْ إِذا قِیلَ لَکُمُ انْفِرُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ اثَّاقَلْتُمْ إِلَی الْأَرْضِ أَ رَضِیتُمْ بِالْحَیاهِ الدُّنْیا مِنَ الْآخِرَهِ فَما مَتاعُ الْحَیاهِ الدُّنْیا فِی الْآخِرَهِ إِلّا قَلِیلٌ ».(1)

«ای کسانی که ایمان آورده اید! چرا هنگامی که به شما گفته می شود: به سوی جهاد در راه خدا حرکت نمایید، بر زمین سنگینی می کنید؟ آیا به زندگی (زود گذر) دنیا به جای آخرت راضی شده اید؟ پس (اگر چنین است همّت بلند داشته، دل از آن برکنید که) متاع زندگی دنیا در برابر آخرت جز اندکی نیست.».

آری، پستی همّت که از عوامل باز دارنده تهذیب نفس، و مانعی جدّی در مسیر تلاش و فعالیت برای اصلاح درون به حساب می آید، خود از حبّ دنیا