فرهنگ اخلاق صفحه 421

1- 629. خصال، ج 1، ص 111، ح 85

2- 630. مصباح الشریعه، ص 27، ب 40

خویش دانسته و خود را محبوب حضرت حقّ، و در زمره مقرّبین و اولیای او به حساب آورده و به همین جهت بر خدا و رسول صلی الله علیه وآله منّت می گذارد! به مراتب از خود پسندی کسی که صرفاً از عبادت و عمل خویش خشنود می باشد شدیدتر است.

همچنان که ناز فروشیِ کسی که به واسطه ایمان و محبّت خود یا ملکات و اعمالش خود را مستحقّ پاداش الهی دانسته، و انتظار دارد نازش را خریدار باشند و او را در دنیا عزیز و در آخرت صاحب مقامات عالیه قرار دهند، و در واقع خود را بستانکار خدای متعال - جلّ جلاله - می داند، (1) از مراتب دیگر عجب بسیار خطرناک تر و به هلاکت و شقاوت نزدیک تر است.

امام صادق علیه السلام می فرمایند:

«عالمی نزد عابدی رفت و به او فرمود: نماز خواندنت چگونه و تا چه اندازه است؟ عابد گفت: از مثل منی در باره نمازش سؤال می کنند، در صورتی که من از فلان زمان تا کنون در حال عبادت خدا هستم؟!

عالم پرسید: گریه ات چگونه است؟ گفت: چنان می گریم که اشک هایم روان می گردد!

عالم فرمود: به راستی اگر بخندی و ترسان باشی بهتر است از اینکه با ناز گریه کنی؛ زیرا هر که به خود ببالد و ناز بفروشد چیزی از عملش بالا نرود (و مقبول نگردد.)».(2)

همچنین امام باقر یا امام صادق علیهما السلام فرموده اند:

«(بسا) دو مرد داخل مسجد شوند که یکی عابد و دیگری فاسق باشد،