فرهنگ اخلاق صفحه 434

2 - معاشران

معاشران و اطرافیان نیز از اقوام تا دوستان و همکاران و همسایگان هر یک به سهم خود - همچنان که در ترغیب و تشویق و روی آوردن به راه خیر و فضیلت و کار نیک مؤثّرند - در رکود و توقّف و باز گرداندن از مسیر حقّ و انحراف از راه درست و صراط مستقیم تأثیر گذار بوده و نقش فراوانی در این راستا ایفا می نمایند.

در این میان نقش دوستان از حساسیّت بیشتری برخوردار است، تا جایی که امام صادق علیه السلام از پدران بزرگوار خود به نقل از رسول خدا صلی الله علیه وآله فرموده اند:

«الْمَرْءُ عَلَی دِینِ خَلِیلِهِ فَلْیَنْظُرْ أَحَدُکُمْ مَنْ یُخالِلُ.».(1)

«انسان در زندگی بر اساس آیین و مسلکِ رفیق خود مشی می نماید، پس هر یک از شما باید با دقّت بنگرد که با چه کسی دوستی می نماید.».

حضرت علی علیه السلام نیز تأثیرپذیری نفس آدمی را از مصاحبان نا اهل این چنین توصیف فرموده اند:

-«لا تَصْحَبِ الشَّرِیرَ فَإِنَّ طَبْعَکَ یَسْرِقُ مِنْ طَبْعِهِ شَرًّا وَ أَنْتَ لا تَعْلَمُ.».(2)

«با افراد شرور و فاسد دوستی و مصاحبت نداشته باش، زیرا ناخودآگاه طبیعت و نفس تو از طبع او بدی را می رباید.».

و از همین جاست که همواره نخستین سفارش مؤکّد اساتید بزرگ، عالمان دلسوز و مربیان اخلاق به سالکان راه حقیقت و پویندگان راه فضیلت، پرهیز از انس و دوستی با نا اهلان بوده است.