فرهنگ اخلاق صفحه 440

1- 652. غرر الحکم، ج 1، ص 57، ف 1، ح 1559

2- 653. همان، ج 2، ص 509، ف 57، ح 47

3- 654. وسائل الشیعه، ج 15، ص 258، ب 23 از جهاد نفس، ح 17

گناه مانع رشد است

معنویت و روحانیت با پیروی از هواهای نفسانی و عصیان جمع نمی گردد، همچنان که نور با ظلمت نمی سازد. با روی آوردن به معاصی، اندک اندک نور عقل که چراغ هدایت است کم فروغ، و باب هر گونه پیشرفت معنوی و تعالی روحی بر انسان مسدود خواهد گشت.

رسول اکرم صلی الله علیه وآله می فرمایند:

«مَنْ قارَفَ ذَنْباً فارَقَهُ عَقْلٌ لا یَرْجِعُ إِلَیْهِ أَبَداً.».(1)

«کسی که مرتکب گناهی می شود بخشی از عقل، از وی مفارقت کرده، هرگز به سوی او باز نمی گردد.».

از اینرو شایسته است انسان علاوه بر مراقبت از رفتار و گفتار خویش، از فکر نافرمانی و معصیت نیز بپرهیزد. بلکه بنا بر فرمایش امیر مؤمنان حضرت علی علیه السلام خودداری از فکر بدی، شایسته تر و برتر از تحصیل نیکی است.

آن حضرت می فرمایند:

«صِیامُ الْقَلْبِ عَنِ الْفِکْرِ فِی الْآثامِ أَفْضَلُ مِنْ صِیامِ الْبَطْنِ عَنِ الطَّعامِ.».(2)

«حراست قلب از اندیشه گناهان، برتر از (روزه گرفتن و) باز داشتن شکم از طعام است.».

اساساً سیر و سلوک به هیچ وجه با گناه و نافرمانی سرِ سازگاری ندارد. ریشه توقّف و رکود، و عامل اصلی بسیاری از محرومیّت های معنوی را در عصیان