فرهنگ اخلاق صفحه 441

1- 655. المحجّه البیضاء، ج 8، ص 160

2- 656. غرر الحکم، ج 1، ص 458، ف 44، ح 63

و سرپیچی از وظایف دینی جستجو باید نمود.

نیل به کمالات معنوی و مقامات انسانی و دستیابی به توحید و معرفت، تنها در سایه ولایت و صرفاً از طریق اطاعت از دستورات الهی، و الزاماً با خودداری از گناه و پرهیز از معصیت میسّر می گردد.

آن حضرت می فرمایند:

«إِنَّکَ إِنِ اجْتَنَبْتَ السَّیِّئاتِ نِلْتَ رَفِیعَ الدَّرَجاتِ.».(1)

«البته اگر از گناهان و اعمال ناپسند دوری جویی به درجات عالی نائل خواهی گشت.».

گرچه روح قوانین دینی و احکام مذهبی، تعبّد و بندگی است و جعل آنها عمدتاً با هدف تأمین آسایش دنیوی و سعادت اخروی از طریق اطاعت و فرمان برداری انجام پذیرفته، لیکن به طوری که از برخی روایات به دست می آید، جعل هیچ یک از آنها تعبّد محض نبوده و بدون حکمت و میزان خاص صورت نگرفته است.(2)

انجام فرایض با عنایت به وجود مصالحی که در آنها نهاده شده، به عنوان کامل ترین راه کارهای عملی برای تربیت، رشد، و پیشرفت روحی و معنوی واجب گردیده است. از محرمات نیز به لحاظ آنکه ارتکاب آنها مانع رشد معنوی بوده، و مفاسد فردی و جمعی و زیان های جبران ناپذیری به دنبال داشته، پرهیز داده شده است.

صرف نظر از احکام دینی و تعالیم مذهبی نیز انسان در زندگی فردی و اجتماعی خود نیازمند نظم، برنامه و قوانینی است که - با توجّه به ابعاد مختلف