مصادقه الاخوان صفحه 4

و ابو بکر محمد بن سلیمان بن بابویه بن فهرویه بن عبد اللَّه [بن] مرزوق علاف محزمی متوفی در ربیع الآخر 307 «1» و پسر وی ابو محمد عبید

اللَّه بن محمد بن سلیمان بن بابویه بن فهرویه بن عبد اللَّه بن مرزوق دقاق محزمی متوفی در 376 «2» و وی شهرتی داشته است که درین موضع از تاریخ بغداد «ابن جغوما» و در موضع آینده «ابن جعدما» چاپ شده است و پس از آن پسر وی ابو بکر محمد بن عبید اللَّه بن محمد بن سلیمان بن بابویه [بن فهرویه] بن عبد اللَّه بن مرزوق علاف معروف بابن جعدما «3» و نیز شیرزاد بن محمد بن محمد بن بابویه که از معاصرین منتجب الدین بوده است. «4» دیگر از رجال نامی ایران که یکی از نیاکان او بابویه نام داشته دانشمند معروف قرن ششم قطب الدین رازیست که نام و نسب او را محمد بن محمد بن ابی جعفر بن بابویه رازی نوشته و در برخی موارد نسبت او را «بویهی» ضبط کرده اند. چنان که سید اعجاز حسین کنتوری نیسابوری در کشف الحجب و الاستار «5» آورده است در نسخه اصل حواشی که بر قواعد استاد خود علامه حلی نوشته: «محمد بن محمد بن ابی جعفر بن بابویه فی خامس ذی القعده سنه ثمان و تسعمائه» ضبط کرده است. این نکته از حیث تاریخ که این کتاب را در 5 ذی قعده 908 بپایان رسانده باشد خطای بسیار فاحشیست زیرا که قطب الدین حتما در نیمه اول قرن هشتم می زیسته و شاگرد علامه حلی متوفی در 726 بوده و نسخه اجازه ای که علامه در 3 شعبان 713 در ورامین باو داده است در دستست «6» وانگهی کتاب المحاکمات خود را در اواخر جمادی الآخره 755 بپایان رسانده «7» و دانشمند معروف محمد بن

مکی عاملی شامی معروف بشهید اول که در رمضان 786 کشته شده است از شاگردان او بوده و چنان که در اجازه ای تصریح کرده است در سال 768 در دمشق اجازه روایت همه مصنفات وی را ازو گرفته است «8» و ممکن نیست در 908 کتابی تألیف کرده باشد و در 780 نیز بعید می نماید زیرا که لازم می آید 54 سال پس از مرگ استاد خود علامه حلی زیسته باشد و این دشوارست. اینکه مؤلف کشف الحجب «9» رحلت او را در 15 رمضان 766 ضبط کرده نیز درست نیست زیرا که شهید اول در 768 در دمشق اجازه روایت ازو گرفته است. در هر صورت از آنچه مؤلف کشف الحجب و الاستار آورده تنها چیزی که بدست می آید اینست که خود نام و نسب خویش را محمد بن محمد بن ابی جعفر بن بابویه می نوشته و پدر جد وی بابویه نام داشته است و اینکه در برخی از کتابها نسبت او را «بویهی» ضبط کرده اند درست نیست و می بایست «بابویهی» بوده باشد و در برخی نسخها تحریفی کرده و بویهی ضبط

______________________________
(1) تاریخ بغداد ج 5 ص 300
(2) تاریخ بغداد ج 10 ص 363
(3) تاریخ بغداد ج 2 ص 334
(4) تنقیح المقال ج 2 ص 90
(5) چاپ کلکته ص 203
(6) بحار الانوار ج 25 چاپ طهران 1315 ق. ص 28
(7) کشف الحجب و الاستار ص 492
(8) تنقیح المقال ج 3 ص 178
(9) ص 203 و 247 و 346 و 492