- دیباچه 1
- پیش گفتار 3
- بخش اوّل: کلیّات 5
- اشاره 5
- اشاره 6
- _ تعریف معلم 6
- فصل اوّل: سیمای معلّم در قرآن 6
- _ هُنر معلمی 7
- معلم اوّل و نخستین درس 9
- معلمی؛ هدف بعثت انبیا 10
- ارزش معلمی 12
- ویژگی های معلم در قرآن 13
- 1 _ دعوت به توحید؛ نخستین آموزه 13
- اشاره 13
- 2 _ مِهر و محبت؛ نخستین گام 14
- 3 _ گذشت 15
- 4 _ سعه صدر 16
- 5 _ فروتنی 17
- داستانی زیبا از رابطه شاگرد و معلم 19
- 3. بزرگداشت مقام علمی استاد 20
- اشاره 20
- 1. اجازه گرفتن از استاد برای شاگردی: 20
- احترام و فروتنی شاگرد 20
- 2. پذیرش شاگردی استاد بدون قید و شرط 20
- 4. بالا بردن منزلت استاد با سپردن وعده 21
- احترام و فروتنی استاد 22
- اشاره 22
- 1. حفظ کرامت شاگرد 22
- 2. مجبور نکردن شاگرد به پیروی 23
- اشاره 25
- فصل دوّم: معلم از دیدگاه معصومان علیهم السلام 25
- آثار معنوی معلمی 25
- 1. همراهی اهل بیت علیهم السلام 25
- اشاره 25
- 3. ستایش موجودات جهان 26
- 2. رهایی از عذاب الهی 26
- 5 . علم آموزی؛ نوعی صدقه 27
- 4. فزونی دانش 27
- نقش معلم 28
- _ عوامل تأثیرگذار در موفقیت معلّم 29
- 1. تلفیق علم و عمل 29
- اشاره 29
- 2. بیان شیوا و رسا 30
- 3. آگاه به زمان بودن 31
- 4. شناخت تفاوت های فردی 32
- 5. پرهیز از اجبار و تنبیه بدنی 33
- سیره عملی معصومان علیهم السلام 34
- بهره گیری از روش های عملی در آموزش 35
- گشاده رویی معلم 36
- شناخت استعداد شاگرد1 36
- حقوق معلم1 37
- پرهیز از جدال 37
- هماهنگی گفتار و رفتار 38
- حق شناسی از معلم 38
- بزرگداشت شاگرد 38
- مدارا با معلم 39
- ایجاد شور و علاقه به درس خواندن 39
- اشاره 41
- فصل سوّم: وظایف متقابل معلم با شاگردان و همکاران 41
- وظیفه مشترک معلم و شاگرد 42
- 1. آموزش و یادگیری برای خدا 42
- اشاره 42
- 2. خودداری از جدال 42
- 3. آمادگی قبلی برای درس 43
- 4. فروتنی 44
- اشاره 45
- 1. نگرش مثبت و شناخت جایگاه معلم 45
- وظایف شاگرد نسبت به معلم 45
- 3. احترام به معلم 46
- 2. پرهیز از پرسش های نابه جا و پیش دستی در پاسخ 46
- وظایف معلم نسبت به شاگرد 47
- وظایف معلم در رابطه با مدرسه و همکاران 49
- اشاره 50
- فصل چهارم: جایگاه معلم و نقش سازنده او در آموزش و پرورش 50
- اشاره 50
- جایگاه معلم 50
- 1. نقش آموزشی 51
- 2. نقش پرورشی 51
- 3. نقش الگویی 52
- 4. نقش دانش پژوهی 52
- 5. نقش مشاوره 53
- 7. نقش فرهنگی 54
- 6. اصلاح گری 54
- فصل پنجم: معلمان اُسوه 56
- اشاره 56
- اشاره 56
- مرتضی مطهری؛ شهید علم و عمل 56
- 2. مزاح با شاگرد1 57
- 3. تواضع و فروتنی 57
- 1. مطالعه پیش از تدریس1 57
- 5. احترام به شاگرد 58
- 4. مدارا با شاگرد 58
- جبار عسگرزاده (باغچه بان) بنیان گذار آموزش ناشنوایان در ایران 58
- محمدعلی رجایی؛ نخستین رییس جمهور معلم ایران 61
- اشاره 61
- 1. عیادت از دانش آموز خبرچین ساواکی 61
- 3. مدال معلم 62
- 4. تدریس بدون دانش آموز 62
- 2. درس بزرگواری 62
- 5. نمره ارفاقی ممنوع 63
- قاسم علی فرهمند؛ معلم عاشق 63
- سیدحسین نیّرزاده؛ مبتکر آموزش شاد الفبا1 64
- اشاره 67
- دکتر محمد خزائلی؛ معلم روشن دل، حافظ قرآن، مؤسس مدارس شبانه1 67
- خواستن، توانستن است 67
- حسن امیدزاده؛ معلم فداکار1 69
- فصل ششم: وضعیت معلمان در ایران و دیگر کشورهای جهان 71
- اشاره 71
- وضعیت آموزش معلمان حین خدمت1 71
- یک. ژاپن 71
- اشاره 71
- اشاره 72
- آموزش 72
- دو. استرالیا 72
- تربیت معلم1 73
- وضعیت کاری معلمان1 73
- اشاره 73
- سه. آمریکا 73
- چهار. کره شمالی 74
- وضعیت عمومی معلمان1 74
- اشاره 74
- اشاره 75
- وضعیت عمومی1 75
- پنج. آلمان 75
- اشاره 76
- تربیت معلم1 76
- شش. مالزی 76
- مقایسه وضعیت معلمان در کشورهای پیشرفته1 77
- اشاره 77
- 1 _ وضعیت معلمان ابتدایی 77
- 2 _ معلمان راهنمایی 79
- 3 _ دبیران دبیرستان ها 81
- وضعیت عمومی معلمان در ایران 84
- تأمین و تربیت معلمان 84
- نتیجه 84
- ساعت های کاری1 85
- درجه های تحصیلی معلمان1 85
- حقوق و مزایای معلمان1 86
- 1 _ بی انگیزگی 88
- فصل هفتم: آسیب شناسی حرفه معلمی 88
- اشاره 88
- 2 _ نداشتن تخصص 89
- 3 _ عدم شناخت جایگاه و منزلت خود 90
- 4 _ توقع احترام بی جا 91
- 5 _ گسست میان معلم و شاگرد1 92
- 7 _ مشکلات معیشتی 93
- 6 _ پذیرش نیروهای آزاد 93
- 8 _ بازتاب نامناسب مشکلات معلمان از طریق رسانه ها 94
- 10 _ فرار مغزها 96
- 9 _ بزرگداشت های ظاهری 96
- فصل هشتم: راه کارهای ارتقای منزلت اجتماعی معلمان 98
- اشاره 98
- 1 _ جذب بهترین ها 98
- 3 _ بهره گیری از الگوهای موفق جهانی 99
- 2 _ بازنگری در اهداف و تقویت مراکز تربیت معلم 99
- 4 _ همگامی با پیشرفت های روز 100
- 5 _ بهره گیری از دیدگاه های برنامه ریزان و کارشناسان دلسوز و با تجربه1 100
- 6 _ ارتقای سطح علمی 101
- 7 _ فراهم کردن زمینه انتشار دیدگاه ها و آثار فکری و علمی 101
- 8 _ تخصصی کردن حرفه معلمی 102
- بخش دوّم: برگزیده ادب فارسی 103
- اشاره 103
- صدای پای خورشید1 104
- اشعار 104
- اشاره 104
- سرمشق آب1 104
- دست توانای معلّم1 105
- مقام معلم1 105
- سرور معلّم1 106
- اشک شوق1 107
- کُن اشارات1 108
- مقام معلم1 108
- متون ادبی 110
- اشاره 110
- آرام تر از دریا1 110
- یک شاخه گُل دعا1 110
- مقام معلم 111
- آهنگ قدم هایت1 112
- قطره دریاست اگر با دریاست1 112
- حکایات خواندنی 113
- اشاره 113
- طبایع مختلف1 113
- برتری حق معلم بر پدر1 113
- حقوق معلم1 114
- نقش معلّم در شکوفایی شاگرد1 115
- فروتنی معلم1 115
- اشاره 116
- اشک حسرت معلم1 116
- معلمی در کلام امام خمینی رحمه الله 116
- عیادت شاگرد1 116
- سخنان بزرگان 116
- معلم در سخنان مقام معظم رهبری 118
- معلم در کلام شهید رجایی1 119
- معلّم در کلام استاد مطهری1 119
- بخش سوّم: همراه با برنامه سازان 120
- اشاره 120
- اشاره 121
- 1 _ ایجاد انگیزه 121
- پیشنهادهای کلی 121
- 4 _ ترغیب خانواده ها برای همکاری و هم فکری بیشتر با معلمان 122
- 2 _ رابط میان معلمان، مردم و مسوولان 122
- 3 _ اطلاع رسانی در مورد شیوه های جدید آموزشی 122
- پیشنهادهای برنامه ای 123
- پرسش های مسابقه ای 125
- پرسش های مردمی 126
- پرسش های کارشناسی 127
- پیام های مجری 127
- معرفی کتاب 131
- کتاب نامه 132
ص:124
مقام معلم
مقام معلم
در کلام معصومان علیهم السلام معلم جایگاه و منزلتی ویژه دارد که جز اهل علم کسی این چنین مقامی ندارد. در بیان گهربار معصومان علیهم السلام ، معلم انسان خود ساخته ای(1) است که باید به گوهر علم و عمل(2) زیور یابد و پنجره های علم و روشنایی را به روی زمینیان بگشاید تا آرزوی دیرین بشر (شوق پرواز؛ پرواز واقعی به سوی نور) را از فرش زمین به عرش آسمان محقق سازد. او می تواند با مهربانی(3)، با گشودن بال های فروتنی و نرمی به روی هم نوعانش، آنان را همراه خود به پرواز درآورد. و آن چنان اوج گیرد که خود را در مرتبت پیامبری(4) ببیند و با افتخار هم نوع را مدیون(5) خود کند. آن چنان که تمام جانداران(6) هستی او را مدح و آفرین گویند. آن گاه بر سریر عزّت نشسته، همراه با اهل(7) صفا عازم کوی دوست شوند. بنابراین، معلم باید منزلت خود را شناخته، آن را ارزان نفروشد.
از نگارنده
1- امام علی علیه السلام : کسی که خود را پیشوا و راهنمای مردم قرار می دهد، باید پیش از تعلیم دیگران، خود را تعلیم دهد. بحارالانوار، ج 2، ص 44.
2- امام علی علیه السلام : بی ارزش ترین دانش، دانشی است که در سطح زبان بماند. نهج البلاغه فیض الاسلام، حکمت 88، ص 1127.
3- رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم : با کسی که به او دانش می آموزید، نرم خو و ملایم باشید. منیه المرید، ص 69.
4- پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم : من برای تعلیم فرستاده شده ام. بحارالانوار، ج 1، ص 206.
5- علی علیه السلام : هر کس کلمه ای به من بیاموزد، مرا بنده خود ساخته است. بحارالانوار، ج 77، ص 165.
6- امام صادق علیه السلام : تمام جنبندگان روی زمین و ماهی های دریا و هر کوچک و بزرگ در زمین و آسمان خدا، برای آموزگار خوب آمرزش می خواهد. بحارالانوار، ج 2، ص 17.
7- امام حسن عسگری علیه السلام : کسی که جاهل را هدایت کند و اسلام بیاموزد، همراه ما اهلبیت نزد خدای بزرگ خواهد بود. (بحار، ج 2، ص 2.).