- دیباچه 1
- پیش گفتار 3
- اشاره 5
- بخش اوّل: کلیّات 5
- اشاره 6
- _ تعریف معلم 6
- فصل اوّل: سیمای معلّم در قرآن 6
- _ هُنر معلمی 7
- معلم اوّل و نخستین درس 9
- معلمی؛ هدف بعثت انبیا 10
- ارزش معلمی 12
- اشاره 13
- ویژگی های معلم در قرآن 13
- 1 _ دعوت به توحید؛ نخستین آموزه 13
- 2 _ مِهر و محبت؛ نخستین گام 14
- 3 _ گذشت 15
- 4 _ سعه صدر 16
- 5 _ فروتنی 17
- داستانی زیبا از رابطه شاگرد و معلم 19
- 3. بزرگداشت مقام علمی استاد 20
- اشاره 20
- 1. اجازه گرفتن از استاد برای شاگردی: 20
- 2. پذیرش شاگردی استاد بدون قید و شرط 20
- احترام و فروتنی شاگرد 20
- 4. بالا بردن منزلت استاد با سپردن وعده 21
- 1. حفظ کرامت شاگرد 22
- اشاره 22
- احترام و فروتنی استاد 22
- 2. مجبور نکردن شاگرد به پیروی 23
- اشاره 25
- 1. همراهی اهل بیت علیهم السلام 25
- آثار معنوی معلمی 25
- اشاره 25
- فصل دوّم: معلم از دیدگاه معصومان علیهم السلام 25
- 3. ستایش موجودات جهان 26
- 2. رهایی از عذاب الهی 26
- 5 . علم آموزی؛ نوعی صدقه 27
- 4. فزونی دانش 27
- نقش معلم 28
- 1. تلفیق علم و عمل 29
- _ عوامل تأثیرگذار در موفقیت معلّم 29
- اشاره 29
- 2. بیان شیوا و رسا 30
- 3. آگاه به زمان بودن 31
- 4. شناخت تفاوت های فردی 32
- 5. پرهیز از اجبار و تنبیه بدنی 33
- سیره عملی معصومان علیهم السلام 34
- بهره گیری از روش های عملی در آموزش 35
- گشاده رویی معلم 36
- شناخت استعداد شاگرد1 36
- حقوق معلم1 37
- پرهیز از جدال 37
- هماهنگی گفتار و رفتار 38
- بزرگداشت شاگرد 38
- حق شناسی از معلم 38
- مدارا با معلم 39
- ایجاد شور و علاقه به درس خواندن 39
- فصل سوّم: وظایف متقابل معلم با شاگردان و همکاران 41
- اشاره 41
- 1. آموزش و یادگیری برای خدا 42
- 2. خودداری از جدال 42
- اشاره 42
- وظیفه مشترک معلم و شاگرد 42
- 3. آمادگی قبلی برای درس 43
- 4. فروتنی 44
- اشاره 45
- 1. نگرش مثبت و شناخت جایگاه معلم 45
- وظایف شاگرد نسبت به معلم 45
- 2. پرهیز از پرسش های نابه جا و پیش دستی در پاسخ 46
- 3. احترام به معلم 46
- وظایف معلم نسبت به شاگرد 47
- وظایف معلم در رابطه با مدرسه و همکاران 49
- اشاره 50
- فصل چهارم: جایگاه معلم و نقش سازنده او در آموزش و پرورش 50
- اشاره 50
- جایگاه معلم 50
- 1. نقش آموزشی 51
- 2. نقش پرورشی 51
- 3. نقش الگویی 52
- 4. نقش دانش پژوهی 52
- 5. نقش مشاوره 53
- 7. نقش فرهنگی 54
- 6. اصلاح گری 54
- فصل پنجم: معلمان اُسوه 56
- مرتضی مطهری؛ شهید علم و عمل 56
- اشاره 56
- اشاره 56
- 2. مزاح با شاگرد1 57
- 3. تواضع و فروتنی 57
- 1. مطالعه پیش از تدریس1 57
- جبار عسگرزاده (باغچه بان) بنیان گذار آموزش ناشنوایان در ایران 58
- 5. احترام به شاگرد 58
- 4. مدارا با شاگرد 58
- محمدعلی رجایی؛ نخستین رییس جمهور معلم ایران 61
- اشاره 61
- 1. عیادت از دانش آموز خبرچین ساواکی 61
- 4. تدریس بدون دانش آموز 62
- 3. مدال معلم 62
- 2. درس بزرگواری 62
- 5. نمره ارفاقی ممنوع 63
- قاسم علی فرهمند؛ معلم عاشق 63
- سیدحسین نیّرزاده؛ مبتکر آموزش شاد الفبا1 64
- خواستن، توانستن است 67
- دکتر محمد خزائلی؛ معلم روشن دل، حافظ قرآن، مؤسس مدارس شبانه1 67
- اشاره 67
- حسن امیدزاده؛ معلم فداکار1 69
- اشاره 71
- وضعیت آموزش معلمان حین خدمت1 71
- فصل ششم: وضعیت معلمان در ایران و دیگر کشورهای جهان 71
- اشاره 71
- یک. ژاپن 71
- آموزش 72
- دو. استرالیا 72
- اشاره 72
- تربیت معلم1 73
- وضعیت کاری معلمان1 73
- اشاره 73
- سه. آمریکا 73
- چهار. کره شمالی 74
- اشاره 74
- وضعیت عمومی معلمان1 74
- وضعیت عمومی1 75
- اشاره 75
- پنج. آلمان 75
- تربیت معلم1 76
- اشاره 76
- شش. مالزی 76
- اشاره 77
- مقایسه وضعیت معلمان در کشورهای پیشرفته1 77
- 1 _ وضعیت معلمان ابتدایی 77
- 2 _ معلمان راهنمایی 79
- 3 _ دبیران دبیرستان ها 81
- وضعیت عمومی معلمان در ایران 84
- تأمین و تربیت معلمان 84
- نتیجه 84
- درجه های تحصیلی معلمان1 85
- ساعت های کاری1 85
- حقوق و مزایای معلمان1 86
- فصل هفتم: آسیب شناسی حرفه معلمی 88
- 1 _ بی انگیزگی 88
- اشاره 88
- 2 _ نداشتن تخصص 89
- 3 _ عدم شناخت جایگاه و منزلت خود 90
- 4 _ توقع احترام بی جا 91
- 5 _ گسست میان معلم و شاگرد1 92
- 7 _ مشکلات معیشتی 93
- 6 _ پذیرش نیروهای آزاد 93
- 8 _ بازتاب نامناسب مشکلات معلمان از طریق رسانه ها 94
- 9 _ بزرگداشت های ظاهری 96
- 10 _ فرار مغزها 96
- اشاره 98
- فصل هشتم: راه کارهای ارتقای منزلت اجتماعی معلمان 98
- 1 _ جذب بهترین ها 98
- 3 _ بهره گیری از الگوهای موفق جهانی 99
- 2 _ بازنگری در اهداف و تقویت مراکز تربیت معلم 99
- 5 _ بهره گیری از دیدگاه های برنامه ریزان و کارشناسان دلسوز و با تجربه1 100
- 4 _ همگامی با پیشرفت های روز 100
- 7 _ فراهم کردن زمینه انتشار دیدگاه ها و آثار فکری و علمی 101
- 6 _ ارتقای سطح علمی 101
- 8 _ تخصصی کردن حرفه معلمی 102
- بخش دوّم: برگزیده ادب فارسی 103
- اشاره 103
- اشعار 104
- صدای پای خورشید1 104
- سرمشق آب1 104
- اشاره 104
- مقام معلم1 105
- دست توانای معلّم1 105
- سرور معلّم1 106
- اشک شوق1 107
- کُن اشارات1 108
- مقام معلم1 108
- متون ادبی 110
- اشاره 110
- یک شاخه گُل دعا1 110
- آرام تر از دریا1 110
- مقام معلم 111
- آهنگ قدم هایت1 112
- قطره دریاست اگر با دریاست1 112
- اشاره 113
- حکایات خواندنی 113
- برتری حق معلم بر پدر1 113
- طبایع مختلف1 113
- حقوق معلم1 114
- نقش معلّم در شکوفایی شاگرد1 115
- فروتنی معلم1 115
- اشاره 116
- اشک حسرت معلم1 116
- سخنان بزرگان 116
- عیادت شاگرد1 116
- معلمی در کلام امام خمینی رحمه الله 116
- معلم در سخنان مقام معظم رهبری 118
- معلم در کلام شهید رجایی1 119
- معلّم در کلام استاد مطهری1 119
- بخش سوّم: همراه با برنامه سازان 120
- اشاره 120
- اشاره 121
- 1 _ ایجاد انگیزه 121
- پیشنهادهای کلی 121
- 4 _ ترغیب خانواده ها برای همکاری و هم فکری بیشتر با معلمان 122
- 2 _ رابط میان معلمان، مردم و مسوولان 122
- 3 _ اطلاع رسانی در مورد شیوه های جدید آموزشی 122
- پیشنهادهای برنامه ای 123
- پرسش های مسابقه ای 125
- پرسش های مردمی 126
- پرسش های کارشناسی 127
- پیام های مجری 127
- معرفی کتاب 131
- کتاب نامه 132
ص:33
احترام و فروتنی شاگرد
اشاره
احترام و فروتنی شاگرد
زیر فصل ها
1. اجازه گرفتن از استاد برای شاگردی:
2. پذیرش شاگردی استاد بدون قید و شرط
3. بزرگداشت مقام علمی استاد
4. بالا بردن منزلت استاد با سپردن وعده
1. اجازه گرفتن از استاد برای شاگردی:
1. اجازه گرفتن از استاد برای شاگردی:
حضرت موسی علیه السلام تقاضای همراهی با استاد را آمرانه بیان نکرد، بلکه به صورت خواهش،(1) فرمود: «هَلْ اَتَّبِعُکَ؛ آیا می توانم از تو پیروی کنم.»
موسی علیه السلام از استادش اجازه می خواهد تا از او پیروی کند و در واقع، کسب فیض نماید؛ نه این که به عنوان یک هم سفر تنها او را در این سفر، هم راهی کند و با گفت و گو، وقت خود را پر کند.
2. پذیرش شاگردی استاد بدون قید و شرط
2. پذیرش شاگردی استاد بدون قید و شرط
موسی علیه السلام پیروی خود را مشروط نکرد؛ یعنی نگفت من تو را پیروی می کنم، به شرط آن که مرا تعلیم دهی؛(2) بلکه گفت: «اتَّبِعُکَ عَلی اَنْ تُعَلِّمْنَ؛ از تو پیروی می کنم، باشد که مرا تعلیم دهی».
در واقع، استاد را در آموزش آزاد گذاشت که اگر خواست در این فرصت به دست آمده در سفر، او را تعلیم دهد. و این گونه آمادگی خود را برای فراگیری و شاگردی اعلام نمود این آیه بیان می کند که شاگرد نباید درس و وقت خود را به استاد تحمیل کند.
3. بزرگداشت مقام علمی استاد
3. بزرگداشت مقام علمی استاد
حضرت موسی علیه السلام علم و دانش استادش را بزرگ شمرد و آن را به اسم و صفتی ویژه معیّن نکرد، بلکه گفت: «مِمّا عُلِّمْتَ؛ از آن چه تعلیم داده شده ای». و نگفت از آن چه می دانی. هم چنین علم را با واژه «رشد» توصیف کرد. از واژه «رشدا» استفاده می شود که علم هدف نیست، بلکه راه یافتن به مقصود و
1- تفسیر نمونه، ج 12 ص 487.
2- تفسیر نمونه، ج 12 ص 487.