- دیباچه 1
- پیش گفتار 3
- اشاره 5
- بخش اوّل: کلیّات 5
- فصل اوّل: سیمای معلّم در قرآن 6
- اشاره 6
- _ تعریف معلم 6
- _ هُنر معلمی 7
- معلم اوّل و نخستین درس 9
- معلمی؛ هدف بعثت انبیا 10
- ارزش معلمی 12
- 1 _ دعوت به توحید؛ نخستین آموزه 13
- اشاره 13
- ویژگی های معلم در قرآن 13
- 2 _ مِهر و محبت؛ نخستین گام 14
- 3 _ گذشت 15
- 4 _ سعه صدر 16
- 5 _ فروتنی 17
- داستانی زیبا از رابطه شاگرد و معلم 19
- 2. پذیرش شاگردی استاد بدون قید و شرط 20
- 3. بزرگداشت مقام علمی استاد 20
- اشاره 20
- 1. اجازه گرفتن از استاد برای شاگردی: 20
- احترام و فروتنی شاگرد 20
- 4. بالا بردن منزلت استاد با سپردن وعده 21
- احترام و فروتنی استاد 22
- اشاره 22
- 1. حفظ کرامت شاگرد 22
- 2. مجبور نکردن شاگرد به پیروی 23
- 1. همراهی اهل بیت علیهم السلام 25
- آثار معنوی معلمی 25
- اشاره 25
- فصل دوّم: معلم از دیدگاه معصومان علیهم السلام 25
- اشاره 25
- 3. ستایش موجودات جهان 26
- 2. رهایی از عذاب الهی 26
- 5 . علم آموزی؛ نوعی صدقه 27
- 4. فزونی دانش 27
- نقش معلم 28
- _ عوامل تأثیرگذار در موفقیت معلّم 29
- اشاره 29
- 1. تلفیق علم و عمل 29
- 2. بیان شیوا و رسا 30
- 3. آگاه به زمان بودن 31
- 4. شناخت تفاوت های فردی 32
- 5. پرهیز از اجبار و تنبیه بدنی 33
- سیره عملی معصومان علیهم السلام 34
- بهره گیری از روش های عملی در آموزش 35
- گشاده رویی معلم 36
- شناخت استعداد شاگرد1 36
- پرهیز از جدال 37
- حقوق معلم1 37
- هماهنگی گفتار و رفتار 38
- بزرگداشت شاگرد 38
- حق شناسی از معلم 38
- مدارا با معلم 39
- ایجاد شور و علاقه به درس خواندن 39
- اشاره 41
- فصل سوّم: وظایف متقابل معلم با شاگردان و همکاران 41
- وظیفه مشترک معلم و شاگرد 42
- 2. خودداری از جدال 42
- 1. آموزش و یادگیری برای خدا 42
- اشاره 42
- 3. آمادگی قبلی برای درس 43
- 4. فروتنی 44
- اشاره 45
- 1. نگرش مثبت و شناخت جایگاه معلم 45
- وظایف شاگرد نسبت به معلم 45
- 3. احترام به معلم 46
- 2. پرهیز از پرسش های نابه جا و پیش دستی در پاسخ 46
- وظایف معلم نسبت به شاگرد 47
- وظایف معلم در رابطه با مدرسه و همکاران 49
- اشاره 50
- جایگاه معلم 50
- اشاره 50
- فصل چهارم: جایگاه معلم و نقش سازنده او در آموزش و پرورش 50
- 1. نقش آموزشی 51
- 2. نقش پرورشی 51
- 4. نقش دانش پژوهی 52
- 3. نقش الگویی 52
- 5. نقش مشاوره 53
- 7. نقش فرهنگی 54
- 6. اصلاح گری 54
- اشاره 56
- مرتضی مطهری؛ شهید علم و عمل 56
- اشاره 56
- فصل پنجم: معلمان اُسوه 56
- 1. مطالعه پیش از تدریس1 57
- 2. مزاح با شاگرد1 57
- 3. تواضع و فروتنی 57
- 4. مدارا با شاگرد 58
- 5. احترام به شاگرد 58
- جبار عسگرزاده (باغچه بان) بنیان گذار آموزش ناشنوایان در ایران 58
- محمدعلی رجایی؛ نخستین رییس جمهور معلم ایران 61
- 1. عیادت از دانش آموز خبرچین ساواکی 61
- اشاره 61
- 2. درس بزرگواری 62
- 3. مدال معلم 62
- 4. تدریس بدون دانش آموز 62
- 5. نمره ارفاقی ممنوع 63
- قاسم علی فرهمند؛ معلم عاشق 63
- سیدحسین نیّرزاده؛ مبتکر آموزش شاد الفبا1 64
- دکتر محمد خزائلی؛ معلم روشن دل، حافظ قرآن، مؤسس مدارس شبانه1 67
- خواستن، توانستن است 67
- اشاره 67
- حسن امیدزاده؛ معلم فداکار1 69
- اشاره 71
- وضعیت آموزش معلمان حین خدمت1 71
- اشاره 71
- یک. ژاپن 71
- فصل ششم: وضعیت معلمان در ایران و دیگر کشورهای جهان 71
- دو. استرالیا 72
- اشاره 72
- آموزش 72
- سه. آمریکا 73
- اشاره 73
- وضعیت کاری معلمان1 73
- تربیت معلم1 73
- وضعیت عمومی معلمان1 74
- چهار. کره شمالی 74
- اشاره 74
- اشاره 75
- وضعیت عمومی1 75
- پنج. آلمان 75
- شش. مالزی 76
- تربیت معلم1 76
- اشاره 76
- 1 _ وضعیت معلمان ابتدایی 77
- مقایسه وضعیت معلمان در کشورهای پیشرفته1 77
- اشاره 77
- 2 _ معلمان راهنمایی 79
- 3 _ دبیران دبیرستان ها 81
- وضعیت عمومی معلمان در ایران 84
- نتیجه 84
- تأمین و تربیت معلمان 84
- درجه های تحصیلی معلمان1 85
- ساعت های کاری1 85
- حقوق و مزایای معلمان1 86
- اشاره 88
- 1 _ بی انگیزگی 88
- فصل هفتم: آسیب شناسی حرفه معلمی 88
- 2 _ نداشتن تخصص 89
- 3 _ عدم شناخت جایگاه و منزلت خود 90
- 4 _ توقع احترام بی جا 91
- 5 _ گسست میان معلم و شاگرد1 92
- 6 _ پذیرش نیروهای آزاد 93
- 7 _ مشکلات معیشتی 93
- 8 _ بازتاب نامناسب مشکلات معلمان از طریق رسانه ها 94
- 10 _ فرار مغزها 96
- 9 _ بزرگداشت های ظاهری 96
- فصل هشتم: راه کارهای ارتقای منزلت اجتماعی معلمان 98
- اشاره 98
- 1 _ جذب بهترین ها 98
- 3 _ بهره گیری از الگوهای موفق جهانی 99
- 2 _ بازنگری در اهداف و تقویت مراکز تربیت معلم 99
- 5 _ بهره گیری از دیدگاه های برنامه ریزان و کارشناسان دلسوز و با تجربه1 100
- 4 _ همگامی با پیشرفت های روز 100
- 6 _ ارتقای سطح علمی 101
- 7 _ فراهم کردن زمینه انتشار دیدگاه ها و آثار فکری و علمی 101
- 8 _ تخصصی کردن حرفه معلمی 102
- اشاره 103
- بخش دوّم: برگزیده ادب فارسی 103
- سرمشق آب1 104
- اشعار 104
- اشاره 104
- صدای پای خورشید1 104
- دست توانای معلّم1 105
- مقام معلم1 105
- سرور معلّم1 106
- اشک شوق1 107
- مقام معلم1 108
- کُن اشارات1 108
- آرام تر از دریا1 110
- متون ادبی 110
- اشاره 110
- یک شاخه گُل دعا1 110
- مقام معلم 111
- قطره دریاست اگر با دریاست1 112
- آهنگ قدم هایت1 112
- طبایع مختلف1 113
- اشاره 113
- حکایات خواندنی 113
- برتری حق معلم بر پدر1 113
- حقوق معلم1 114
- نقش معلّم در شکوفایی شاگرد1 115
- فروتنی معلم1 115
- اشک حسرت معلم1 116
- معلمی در کلام امام خمینی رحمه الله 116
- اشاره 116
- عیادت شاگرد1 116
- سخنان بزرگان 116
- معلم در سخنان مقام معظم رهبری 118
- معلم در کلام شهید رجایی1 119
- معلّم در کلام استاد مطهری1 119
- بخش سوّم: همراه با برنامه سازان 120
- اشاره 120
- اشاره 121
- پیشنهادهای کلی 121
- 1 _ ایجاد انگیزه 121
- 4 _ ترغیب خانواده ها برای همکاری و هم فکری بیشتر با معلمان 122
- 2 _ رابط میان معلمان، مردم و مسوولان 122
- 3 _ اطلاع رسانی در مورد شیوه های جدید آموزشی 122
- پیشنهادهای برنامه ای 123
- پرسش های مسابقه ای 125
- پرسش های مردمی 126
- پیام های مجری 127
- پرسش های کارشناسی 127
- معرفی کتاب 131
- کتاب نامه 132
ص:36
این مسأله در مدرسه ها هم دیده می شود: دانش آموزی در رشته یا موضوعی مثل رشته های هنری مانند سرود، نمایش و ... که استعدادی در آن ندارد، به معلمش رجوع می کند و بر آن پافشاری می کند.
ولی معلم همان لحظه با گفتن «توبه درد این کار نمی خوری» ضمن این که ذوق و شوق دانش آموز را سرکوب می کند، سبب رنجش خاطر و بریده شدن رابطه عاطفی دانش آموز با خود نیز می شود؛ در حالی که می توانست با اشاره و غیر مستقیم او را به این امر متوجه نماید و یا به او اجازه دهد که موضوع مورد علاقه اش را تجربه کند و خود بفهمد که توانایی استعداد آن کار را ندارد؛ یعنی همان روشی که حضرت خضر علیه السلام درباره موسی علیه السلام در پیش گرفت.
2. مجبور نکردن شاگرد به پیروی
2. مجبور نکردن شاگرد به پیروی
از مسائل مهم در امر آموزش و پرورش به کار نگرفتن تحمیل و اجبار است؛ زیرا انگیزه درونی دانش آموز را در فراگیری دانش از بین می برد و سبب می شود که شاگرد عزّت نفسش را از دست بدهد. در ماجرای حضرت موسی علیه السلام و معلمی خضر علیه السلام ، کرامت و شخصیت دانش آموز کاملاً حفظ شده است. چنان که حضرت خضر علیه السلام شاگرد خود را مجبور نکرد که حتما باید از او پیروی کند، بلکه او را آزاد گذاشت تا اگر خواست با او بیاید و از محضر او برای رشد و کمالش، بهره گیرد.
آزاد گذاردن دانش آموز برای گزینش معلّم و شرکت در کلاس درس، موضوعی است که مسوولان نظام آموزشی کشور باید بر آن اهمیّت دهند؛ زیرا علّت بسیاری از نابسامانی ها و بی نظمی ها در کلاس های امروزی ناشی از همین مسأله است و سبب می شود که شاگرد خود را در احترام به معلم ملزم نداند. خوشبختانه در حوزه های علمیه و تا حدودی در مراکز آموزش