مشعل هدایت صفحه 30

ص:43

علم چندان که بیشتر خوانی

چون عمل در تو نیست نادانی

نه محقق بوَد، نه دانشمند

چارپایی بر او کتابی چند

آن تهی مغز را چه علم و خبر

که برو هیزم است یا دفتر(1)

2. بیان شیوا و رسا

2. بیان شیوا و رسا

اهمیت شیوه گفتار معلم، از توان علمی او کمتر نیست. معلم افزون بر بار علمی، باید به فن سخن وری آشنا باشد؛ چون ابزار اصلی معلم گفتار و سخن اوست. معلمی که سخن ور خوبی نیست و نمی تواند علم خود را به دیگران منتقل کند، مانند چشمه ای پر از آبِ گواراست که تشنگان زیادی به دورش گرد آمده اند، ولی راهی برای انتقال این آب گوارا به آنان وجود ندارد.(2)

هم چنین معلم باید در گفتارش، اصول روان شناختی را رعایت کند. باید بداند که در چه جایگاهی و با چه شاگردانی و در چه سطحی از دانش و عقل تدریس می کند؟ باید در گفتارش از به کارگیری واژه های پیچیده و دشوار و غیر قابل فهم خودداری کند و اگر قصد بیان اصطلاحات علمی و تخصصی را دارد، باید آن را با بیان روشن و مثال های زنده ای برای دانش آموزان در خور فهم نماید. ساده گویی شیوه پیامبران و اولیای الهی بوده است. رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم می فرماید:

به ما دستور داده شده است که با مردم به اندازه عقل و درک آنان سخن بگوییم.(3)

همچنین امام علی علیه السلام فرمود:

1- گلستان سعدی.
2- حکایت ها و هدایت ها در آثار شهید مطهری، محمدجواد صالحی، ص 240.
3- سفینه البحار، عباس قمی، ج 2، باب عقل، ص 214.