مشعل هدایت صفحه 33

ص:46

فراهم آورد تا کم توان ترین شاگردانش هم راه تواناترین آنان، به یک اندازه امکان رشد و شکوفایی داشته باشند و استعدادهایی که در وجودشان نهفته است، کم کم به فعلیت برسد.

معلمی شاگرد تنبلی را پند و اندرزی داد و بدی های تنبلی را توضیح می داد. ناگهان متوجه شد که شاگرد ضمن گوش دادن به او، با ذغالی بر روی زمین شکل هایی می کشد. فهمید که شاگردش به نقاشی علاقه دارد. سپس موضوع را با پدر و مادر کودک در میان گذاشت. چیزی نگذشت که او در رشته نقاشی سر آمد روزگار شد(1) و نام بهزاد زبان زد مردم گشت.

5. پرهیز از اجبار و تنبیه بدنی

5. پرهیز از اجبار و تنبیه بدنی

امروزه از نظر علمی و تربیتی، به کارگیری اجبار و تنبیه بدنی برای امر آموزش روشی غیر مجاز شناخته می شود و نظام های آموزش و پرورش پیشرفته دنیا، از این کار جلوگیری می کنند. اهمیت این مسأله در اسلام کاملاً روشن است چنان که امام علی علیه السلام فرموده اند:

اندرز انسان خردمند به وسیله ادب است و تنها حیوانات با زدن، تربیت می شوند.(2)

مردی خدمت حضرت علی علیه السلام رسید و از فرزند خود شکایت کرد. حضرت فرمود فرزندت را نزن، بلکه برای ادب کردنش از او قهر کن؛ ولی مواظب باش قهرت طول نکشد و هر چه زودتر آشتی کن.(3)

در این حدیث امام علیه السلام تنبیه بدنی را رد می کند و به جایش از تنبیه عاطفی استفاده می کند؛ زیرا پدر تنها پناه گاه و تکیه گاه کودک است. قهر

1- معلم موفق، حسین دهنوی، ص 77.
2- غرر الحکم، ص 236، برگردان: محمدعلی انصاری.
3- بحارالانوار، ج 23، ص 114 (به نقل از الحدیث، ص 250).