مشعل هدایت صفحه 51

ص:64

معلم است. نقش هایی که معلم بر عهده دارد، آن قدر به هم نزدیک اند که نمی توان آن ها را از هم جدا کرد. به هر حال، آگاهی از نقش ها، سبب می شود که معلّم کارهای خود را ارزیابی کند و بیشتر در رفتار و گفتار خود دقت نماید. برخی از این نقش ها به قرار زیر است:

1. نقش آموزشی

1. نقش آموزشی

نخستین نقش معلم درس دادن است؛یعنی بتواند اندوخته های ذهنی و علمی خود را در قالبی گیرا و آسان در اختیار فرا گیران قرار دهد که از آن بهره مند گردند. برای این منظور معلم باید از فنون و مهارت های آموزشی، اصول آموزش و پرورش و روان شناسی عمومی، آگاهی های کافی داشته باشد؛ ظرفیت وجودی فرا گیران را بشناسد؛ چگونگی برقراری ارتباط عاطفی با آن ها را بداند و از شیوه های تدریس، روش های ایجاد انگیزه و چگونگی بهره گیری از ابزارها و وسایل کمک آموزشی آگاهی داشته باشد. به عبارت بهتر معلّم باید بداند که چه می آموزد؟ برای چه می آموزد؟ به چه کسی می آموزد؟ و چگونه باید بیاموزد. به طور کلی در ایفای نقش تدریس است که هنر معلمی نمود می یابد.

2. نقش پرورشی

2. نقش پرورشی

معلم چه بخواهد و چه نخواهد نقش تربیتی را هم عهده دار است. چون که تزکیه بر تعلیم و پرورش بر آموزش مقدم است. از این رو، باید بکوشد خداوند را همیشه بر کارهای خود ناظر بداند و با صبر و شکیبایی مانند معلمان واقعی بشر مستقیم یا غیر مستقیم، فرا گیران را به آداب پسندیده و اخلاق اسلامی دعوت کند و در کنار آموختن درس به شاگردان همانند یک مبلّغ دینی از هر فرصت طلایی که در کلاس و محیط آموزشی پیش می آید، بهره گرفته با روش های گیرایی مانند داستان و مثال های اخلاقی، فرا گیران را با ارزش های دینی آشنا ساخته و در راهنمایی و ارشادشان کوشش نماید.