- دیباچه 1
- پیش گفتار 3
- بخش اوّل: کلیّات 5
- اشاره 5
- _ تعریف معلم 6
- فصل اوّل: سیمای معلّم در قرآن 6
- اشاره 6
- _ هُنر معلمی 7
- معلم اوّل و نخستین درس 9
- معلمی؛ هدف بعثت انبیا 10
- ارزش معلمی 12
- 1 _ دعوت به توحید؛ نخستین آموزه 13
- ویژگی های معلم در قرآن 13
- اشاره 13
- 2 _ مِهر و محبت؛ نخستین گام 14
- 3 _ گذشت 15
- 4 _ سعه صدر 16
- 5 _ فروتنی 17
- داستانی زیبا از رابطه شاگرد و معلم 19
- 1. اجازه گرفتن از استاد برای شاگردی: 20
- 2. پذیرش شاگردی استاد بدون قید و شرط 20
- اشاره 20
- 3. بزرگداشت مقام علمی استاد 20
- احترام و فروتنی شاگرد 20
- 4. بالا بردن منزلت استاد با سپردن وعده 21
- 1. حفظ کرامت شاگرد 22
- احترام و فروتنی استاد 22
- اشاره 22
- 2. مجبور نکردن شاگرد به پیروی 23
- اشاره 25
- اشاره 25
- فصل دوّم: معلم از دیدگاه معصومان علیهم السلام 25
- آثار معنوی معلمی 25
- 1. همراهی اهل بیت علیهم السلام 25
- 2. رهایی از عذاب الهی 26
- 3. ستایش موجودات جهان 26
- 4. فزونی دانش 27
- 5 . علم آموزی؛ نوعی صدقه 27
- نقش معلم 28
- اشاره 29
- _ عوامل تأثیرگذار در موفقیت معلّم 29
- 1. تلفیق علم و عمل 29
- 2. بیان شیوا و رسا 30
- 3. آگاه به زمان بودن 31
- 4. شناخت تفاوت های فردی 32
- 5. پرهیز از اجبار و تنبیه بدنی 33
- سیره عملی معصومان علیهم السلام 34
- بهره گیری از روش های عملی در آموزش 35
- شناخت استعداد شاگرد1 36
- گشاده رویی معلم 36
- پرهیز از جدال 37
- حقوق معلم1 37
- هماهنگی گفتار و رفتار 38
- بزرگداشت شاگرد 38
- حق شناسی از معلم 38
- ایجاد شور و علاقه به درس خواندن 39
- مدارا با معلم 39
- فصل سوّم: وظایف متقابل معلم با شاگردان و همکاران 41
- اشاره 41
- 1. آموزش و یادگیری برای خدا 42
- 2. خودداری از جدال 42
- اشاره 42
- وظیفه مشترک معلم و شاگرد 42
- 3. آمادگی قبلی برای درس 43
- 4. فروتنی 44
- اشاره 45
- 1. نگرش مثبت و شناخت جایگاه معلم 45
- وظایف شاگرد نسبت به معلم 45
- 3. احترام به معلم 46
- 2. پرهیز از پرسش های نابه جا و پیش دستی در پاسخ 46
- وظایف معلم نسبت به شاگرد 47
- وظایف معلم در رابطه با مدرسه و همکاران 49
- جایگاه معلم 50
- اشاره 50
- اشاره 50
- فصل چهارم: جایگاه معلم و نقش سازنده او در آموزش و پرورش 50
- 1. نقش آموزشی 51
- 2. نقش پرورشی 51
- 4. نقش دانش پژوهی 52
- 3. نقش الگویی 52
- 5. نقش مشاوره 53
- 7. نقش فرهنگی 54
- 6. اصلاح گری 54
- اشاره 56
- مرتضی مطهری؛ شهید علم و عمل 56
- اشاره 56
- فصل پنجم: معلمان اُسوه 56
- 1. مطالعه پیش از تدریس1 57
- 3. تواضع و فروتنی 57
- 2. مزاح با شاگرد1 57
- 5. احترام به شاگرد 58
- 4. مدارا با شاگرد 58
- جبار عسگرزاده (باغچه بان) بنیان گذار آموزش ناشنوایان در ایران 58
- 1. عیادت از دانش آموز خبرچین ساواکی 61
- محمدعلی رجایی؛ نخستین رییس جمهور معلم ایران 61
- اشاره 61
- 4. تدریس بدون دانش آموز 62
- 2. درس بزرگواری 62
- 3. مدال معلم 62
- قاسم علی فرهمند؛ معلم عاشق 63
- 5. نمره ارفاقی ممنوع 63
- سیدحسین نیّرزاده؛ مبتکر آموزش شاد الفبا1 64
- خواستن، توانستن است 67
- دکتر محمد خزائلی؛ معلم روشن دل، حافظ قرآن، مؤسس مدارس شبانه1 67
- اشاره 67
- حسن امیدزاده؛ معلم فداکار1 69
- فصل ششم: وضعیت معلمان در ایران و دیگر کشورهای جهان 71
- اشاره 71
- وضعیت آموزش معلمان حین خدمت1 71
- اشاره 71
- یک. ژاپن 71
- اشاره 72
- آموزش 72
- دو. استرالیا 72
- اشاره 73
- سه. آمریکا 73
- وضعیت کاری معلمان1 73
- تربیت معلم1 73
- چهار. کره شمالی 74
- اشاره 74
- وضعیت عمومی معلمان1 74
- پنج. آلمان 75
- اشاره 75
- وضعیت عمومی1 75
- اشاره 76
- تربیت معلم1 76
- شش. مالزی 76
- اشاره 77
- 1 _ وضعیت معلمان ابتدایی 77
- مقایسه وضعیت معلمان در کشورهای پیشرفته1 77
- 2 _ معلمان راهنمایی 79
- 3 _ دبیران دبیرستان ها 81
- تأمین و تربیت معلمان 84
- وضعیت عمومی معلمان در ایران 84
- نتیجه 84
- درجه های تحصیلی معلمان1 85
- ساعت های کاری1 85
- حقوق و مزایای معلمان1 86
- 1 _ بی انگیزگی 88
- فصل هفتم: آسیب شناسی حرفه معلمی 88
- اشاره 88
- 2 _ نداشتن تخصص 89
- 3 _ عدم شناخت جایگاه و منزلت خود 90
- 4 _ توقع احترام بی جا 91
- 5 _ گسست میان معلم و شاگرد1 92
- 6 _ پذیرش نیروهای آزاد 93
- 7 _ مشکلات معیشتی 93
- 8 _ بازتاب نامناسب مشکلات معلمان از طریق رسانه ها 94
- 9 _ بزرگداشت های ظاهری 96
- 10 _ فرار مغزها 96
- اشاره 98
- فصل هشتم: راه کارهای ارتقای منزلت اجتماعی معلمان 98
- 1 _ جذب بهترین ها 98
- 2 _ بازنگری در اهداف و تقویت مراکز تربیت معلم 99
- 3 _ بهره گیری از الگوهای موفق جهانی 99
- 5 _ بهره گیری از دیدگاه های برنامه ریزان و کارشناسان دلسوز و با تجربه1 100
- 4 _ همگامی با پیشرفت های روز 100
- 7 _ فراهم کردن زمینه انتشار دیدگاه ها و آثار فکری و علمی 101
- 6 _ ارتقای سطح علمی 101
- 8 _ تخصصی کردن حرفه معلمی 102
- بخش دوّم: برگزیده ادب فارسی 103
- اشاره 103
- صدای پای خورشید1 104
- اشعار 104
- سرمشق آب1 104
- اشاره 104
- دست توانای معلّم1 105
- مقام معلم1 105
- سرور معلّم1 106
- اشک شوق1 107
- مقام معلم1 108
- کُن اشارات1 108
- اشاره 110
- آرام تر از دریا1 110
- متون ادبی 110
- یک شاخه گُل دعا1 110
- مقام معلم 111
- آهنگ قدم هایت1 112
- قطره دریاست اگر با دریاست1 112
- برتری حق معلم بر پدر1 113
- حکایات خواندنی 113
- اشاره 113
- طبایع مختلف1 113
- حقوق معلم1 114
- فروتنی معلم1 115
- نقش معلّم در شکوفایی شاگرد1 115
- عیادت شاگرد1 116
- اشک حسرت معلم1 116
- اشاره 116
- معلمی در کلام امام خمینی رحمه الله 116
- سخنان بزرگان 116
- معلم در سخنان مقام معظم رهبری 118
- معلم در کلام شهید رجایی1 119
- معلّم در کلام استاد مطهری1 119
- بخش سوّم: همراه با برنامه سازان 120
- اشاره 120
- پیشنهادهای کلی 121
- 1 _ ایجاد انگیزه 121
- اشاره 121
- 3 _ اطلاع رسانی در مورد شیوه های جدید آموزشی 122
- 4 _ ترغیب خانواده ها برای همکاری و هم فکری بیشتر با معلمان 122
- 2 _ رابط میان معلمان، مردم و مسوولان 122
- پیشنهادهای برنامه ای 123
- پرسش های مسابقه ای 125
- پرسش های مردمی 126
- پرسش های کارشناسی 127
- پیام های مجری 127
- معرفی کتاب 131
- کتاب نامه 132
ص:80
دکتر محمد خزائلی؛ معلم روشن دل، حافظ قرآن، مؤسس مدارس شبانه1
اشاره
دکتر محمد خزائلی؛ معلم روشن دل، حافظ قرآن، مؤسس مدارس شبانه(1)
زیر فصل ها
خواستن، توانستن است
خواستن، توانستن است
خواستن، توانستن است
دکتر محمد خزائلی در سال 1294 ه_ .ش، در شهرستان اراک پا به عرصه هستی نهاد. بیست ماه از تولدش نگذشته بود که در اثر بیماری آبله از دو چشم نابینا شد. در 8 سالگی، تحصیلات را در مکتب خانه آغاز کرد و در سال 1308ه_ .ش، وارد دبیرستان صمصامی شد. ایشان در سال 1313ه_ .ش به خدمت فرهنگ در آمد. نخست معلمی قرآن و شرعیّات را پذیرفت و یک سال بعد تدریس ریاضیات به او سپرده شد. در همین سال، نخستین آموزشگاه شبانه را در اراک دایر کرد. دکتر خزائلی می گفت: یک رویداد در زندگی ام، برای تأسیس آموزشگاه های شبانه مؤثر بود و آن این که در شهر اراک مرد رنگرزی در یکی از کلاس های ابتدایی درس خواند که سه ماه از دوره تحصیل او گذشته بود. روزی به دفتر آموزشگاه آمد تا شهریه خود را بپردازد. من برای این که پیشرفت او را امتحان کرده باشم، روزنامه ای به دستش دادم و گفتم بخوان. مرد رنگرز وقتی چند خط از روزنامه را خواند، از خوش حالی بی هوش شد و به زمین افتاد. پس از این که به هوش آمد، با رضایت از موفقیتی که به دست آورده بود، دفتر آموزشگاه را ترک کرد. از آن روز به بعد، تصمیم گرفتم عمر خود را در آموزشگاه های شبانه و خدمت به فرهنگ صرف کنم. این معلم روشن دل، با همّتی بلند، بیش از پنجاه سال درس روشن بینی به دیگران می آموخت. او می گفت:
تنها آرزویم خدمت به فرهنگ ایران است.
1-