- پیشگفتار 1
- اشاره 3
- مقام رضا 4
- مقام تفویض 4
- مقام تسلیم 5
- اشاره 11
- چگونه فکر کنیم؟ 11
- آثار تفکّر 13
- اشاره 23
- غیرت 27
- 1. توکّل 29
- اشاره 29
- 2. یقین 30
- 3. نترسیدن از غیر خدا 31
- معنی عدل و قسط 34
- اشاره 34
- عوامل آسایش و راحتی 35
- منشأ ناآرامی ها و مشکلات 36
- مشکل مهم بشر در عصر ما 37
- ویژگی یقین 39
- اشاره 39
- راه های تحصیل یقین 40
- آثار یقین 42
- ویژگی های دوام 43
- اشاره 45
- آن گنج چه بود؟ 46
- 1. مرگ و هستی! 47
- 3. بی اعتباری دنیا و تکیه زدن بر آن! 48
- 2. ایمان به قدرت خدا و نگرانی از آینده! 48
- ادامه روایت 49
- اشاره 51
- قنبر کیست؟ 52
- مقام عالی یقین مولی علی علیه السلام 53
- اشاره 57
- چگونه راضی به قضاءالله باشیم؟ 59
- فواید راضی بودن به قضاءالله 60
- اشاره 62
- سختی های اجتناب ناپذیر زندگی 62
- پرهیز از مشکلات خودساخته 63
- اشاره 66
- آثار توکل بر خدا 69
- اشاره 71
- 1. مرد سفیدپوش که بود؟ 72
- 2. فتنه ابن زبیر 73
- اشاره 76
- منبع علوم ائمه علیهم السلام 77
- شرح و تفسیر روایت 78
- 1. دعا و اجابت 78
- 2. شکر و زیادی نعمت 79
- 3. توکّل و کفایت 80
- 1. عزّت نفس 81
- اشاره 81
- 2. فرونشاندن خشم 84
- اشاره 86
- 1. توحید افعالی 87
- 3. از هرکسی تقاضای کمک مکن 88
- 2. کمک گرفتن از دیگران 88
- اشاره 91
- خوف و رجا در عالم تکوین و تشریع 92
- اشاره 95
- نکته دوم: علم گسترده خدا 97
- نکته سوم: نظارت الهی 98
- اشاره 100
- رابطه بین ترس از خدا و نترسیدن از غیرخدا 100
- خوف از خدا یعنی چه؟ 101
- اشاره 105
- 1. تحریف در مفاهیم اسلامی 106
- 2. عوامل تحریف 107
- 3. استدلال زیبای امام علیه السلام 108
- اشاره 109
- ارتباط خوف و تقوا 110
- عشق به مقام و شهرت 113
- اشاره 115
- 3. خوف از گذشته و آینده 116
- 1. خطبه های باقی مانده 116
- 2. اهمیّت خطبه در مقایسه با حدیث 116
- 4. دستورالعمل پیامبر صلی الله علیه و آله 118
- 5. هشدار 119
- اشاره 120
- داود رِقّی کیست؟ 120
- تفسیر قرآن به قرآن 121
- مقام رب چیست؟ 122
- اشاره 124
- حقیقت پاداش اعمال 125
- ثمرات این دیدگاه 128
- برید بن معاویه کیست؟ 129
- اشاره 129
- کتاب علی علیه السلام! 130
- معنای حسن ظن به خدا 130
- اشاره 140
- ارتباط این چهار رکن 140
- چرا این چهار چیز ارکان ایمان اند؟ 142
- حوادث تلخ و شیرین دنیا 143
- معنای هیهات 145
- اشاره 145
- ریشه تعصّب 146
- راز گمراهی بسیاری از مسلمانان 147
- اولوا الامر از منظر شیعه 149
- اشاره 152
- 1. صبر و بردباری 152
- 2. شکر و قدردانی 153
- 3. راضی به قضای الهی 154
- اشاره 156
- برتری ایمان بر اسلام 156
- برتری یقین بر ایمان 157
- تفسیر یقین در کلام امام مجتبی علیه السلام 160
- اشاره 161
- 2. قناعت 162
- 1. یقین 162
- 4. شکر 163
- 5. بردباری 163
- 6. حسن خلق 164
- 9. شجاعت 165
- 8. غیرت 165
- 11 و 12. صداقت و امانت 166
- اشاره 167
- قضای قطعی و معلّق 167
- آثار و برکات این باور 169
- اشاره 171
- 2. کلوخ، عامل شکست فیل سواران! 172
- 1. پشه، قاتل نمرود! 172
- 3. موش ها مأمور نابودی تمدّنی بزرگ! 173
- اشاره 175
- تفضّل یا استحقاق؟ 178
- غرور، ممنوع! 179
- مهم ترین مشکل دنیای امروز 181
- اشاره 181
- نمونه هایی از قرآن 182
- مادر حضرت موسی علیه السلام 183
- یوسف علیه السلام در درون چاه 183
- حضرت موسی علیه السلام 184
- پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله 185
- اشاره 187
- 1. درباره گذشته افسوس مخور 187
- 2. آثار ایمان به صفات خدا 188
- 3. به فکر آینده باش 188
- ارتباط غذاها با مسائل اخلاقی 190
- اشاره 190
وقدرت ونیروی من ناچیز و محدود، و غلبه بر هوای نفس
ووسوسه های شیطان کاری بس سخت و دشوار است، تو خود در آنچه خارج از توان و قدرتم است یاری ام کن» این حقیقت توکّل است که از توحید افعالی سرچشمه می گیرد.
هنگامی که بنده بداند تمام قدرت ها به دست خداست، و او از حال همه موجودات ازجمله بندگانش اطلاع دارد، و نسبت به همه موجودات رحمان و رحیم است، با چنین عقیده ای مگر می شود بر او توکّل نکند؟!
در جنگ خندق هنگامی که نعره های پی درپی و گوش خراش عمروبن عبدودگوش مسلمانان راکرکرده بودوهیچ کس جزعلی علیه السلام حاضر به مبارزه با او نشد، پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله علی علیه السلام را آماده نبرد کرد و آنچه از امکانات در اختیار داشت به علی علیه السلام داد و او را روانه میدان کرد، امّا به همین قناعت نکرد و درباره آنچه خارج از توان وقدرتش بوددست به دعابرداشت وبرای پیروزی علی علیه السلام دعاکرد.(1)
2. یقین
امام صادق علیه السلام نشانه توکّل را یقین معرفی کرده است، بنابراین، متوکّل حقیقی کسی است که به یقین رسیده باشد. «(وَمَا لَنَا أَلاَّ نَتَوَکَّلَ عَلَی اللهِ وَقَدْ هَدَانَا سُبُلَنَا وَلَنَصْبِرَنَّ عَلَی مَا آذَیْتُمُونَا وَعَلَی اللهِ فَلْیَتَوَکَّلِ الْمُتَوَکِّلُونَ)؛ چرا برخدا توکل نکنیم با این که ما را به راه های
1- فرازهایی از تاریخ پیامبر اسلام، ص 336.