حلیه المتقین صفحه 234

پرداخت هزینه های والدین

1. در روایتی صحیح ومعتبر آمده است که امام باقر علیه السلام فرمود: «هر مؤمنی واجد چهار خصلت باشد خداوند او را در بلندترین غرفه های عزّت وشرف بهشت جای می دهد: کسی که یتیمی را پناه دهد ومراقب احوال او باشد وبرایش پدری کند، کسی که بر شخص ضعیف ودل شکسته ای رحم کند واو را یاری دهد وعهده دار کارهای وی شود، کسی که هزینه زندگی پدر ومادر (ازکارافتاده اش) را بدهد وبا آنها مدارا کند وبه ایشان نیکی نماید وهرگز آنها را آزرده خاطر نسازد، کسی که خادم خود را یاری کند وبا او تندی نکند ودر مورد وظایفش به او کمک کند وکاری که بر او دشوار است به عهده اش نگذارد». (1)

عاقّ والدین

1. از امام باقر علیه السلام روایت شده است که فرمود: «نگاه تند به پدر ومادر موجب عقوق (2) والدین می شود». (3)

2. در حدیثی دیگر فرمود: «گاه کسی در حیات والدین خود به آنها خدمت ووظیفه اش را ادا کرده، ولی پس از مرگشان قرض آنها را ادا نمی کند وبرایشان آمرزش نمی طلبد، لذا خداوند او را عاقّ والدین محسوب می کند. وگاه کسی در زمان حیات پدر ومادر عاقّ والدین است، ولی پس از مرگ (از خواب غفلت

1- ثواب الأعمال، ص 161. حدیث را به طور اختصار نقل کرده است.
2- منظور از «عقوق» والدین آن است که فرزند، ادب را در محضر آنها رعایت نکند وسخنی بگوید یا کاری کندکه موجب ناراحتی آنها شود ودر مسائلی که از نظر عقل یا شرع مشروع ومجاز است با آنها مخالفت کند.عقوق والدین از گناهان کبیره است وقرآن وروایات دلالت بر حرمت آن دارد وتمام علمای اسلام از شیعهواهل سنّت، بر حرمت آن اتّفاق نظر دارند (مرآت العقول، ج 10، ص 371).
3- کافی، ج 2، ص 349، ح 7، مشکاه الأنوار، ص 164.