- مقدّمه حضرت آیه الله العظمی مکارم شیرازی (مدّظلّه) 1
- ضرورت ویرایش و تحقیق کتاب حلیه المتّقین 4
- نکاتی درباره کارهای انجام شده 6
- ولادت وخاندان 8
- نگاهی گذرا به زندگی علّامه مجلسی رحمه الله 8
- اساتید و شیوخ اجازه 9
- دوران تحصیل 9
- شاگردان وراویان 10
- جانشینی پدر 10
- تألیفات 11
- علّامه در سفر 12
- حلیه المتّقین 12
- علّامه مجلسی وسیاست 13
- علّامه از منظر اهل نظر 14
- وفات علّامه مجلسی رحمه الله 15
- مقدّمه علّامه مجلسی 17
- اشاره 20
- فصل اوّل: آداب پوشیدن لباس و کفش 20
- اشاره 21
- فضیلت آراستن 21
- اظهار نعمت های پروردگار 21
- خود را برای خودی ها بیارایید 22
- لباس خوب از مال حلال 22
- لباس زیرین ورویین 23
- آراسته بودن در بیرون خانه 24
- فلسفه سختی های دنیا 24
- لباس های حرام 25
- اشاره 25
- لباس ابریشمین 26
- زیورآلات طلا ونقره 26
- لباس پنبه ای وپشمین 27
- اشاره 27
- بهترین لباس 27
- اشاره 29
- رنگ لباس 29
- لباس کتان وخز 29
- لباس قرمز وکبود 30
- لباس سفید وزرد 30
- لباس سبز سیر وسیاه 31
- برخی آداب لباس پوشیدن 32
- حرمت پوشیدن لباس مخصوص زنان یا کافران 34
- اشاره 35
- عِمامه بر سر گذاشتن 35
- عِمامه بستن وکلاه پوشیدن 35
- کلاه پوشیدن 37
- آداب پوشیدن پاجامه (شلوار راحتی) 37
- دعاهای هنگام بریدن وپوشیدن لباس نو 38
- آداب لباس نو بریدن وپوشیدن 38
- پوشیدن لباس نو ورهایی یافتن از آفات 40
- شکرانه پوشیدن لباس نو 40
- هیچ گاه به طور کامل برهنه نشوید 41
- ویژگی های پوشش بانوان 41
- دیگر آداب پوشیدن وبیرون آوردن لباس 41
- پاکیزگی ونظافت لباس 42
- اسراف در پوشش 42
- وصله زدن به لباس 43
- رنگ کفش وویژگی های دیگر آن 43
- اشاره 43
- اهمیّت پوشیدن کفش 44
- چه کفشی بپوشیم 44
- اشاره 46
- آداب پوشیدن کفش 46
- استراحت دادن به پاها 47
- دعای پوشیدن کفش 47
- فصل دوم: زیورآلات ونوع زینت مردان وزنان 49
- اشاره 49
- اشاره 50
- استحباب انگشتر در دست راست کردن 50
- فضیلت انگشتر به دست کردن وآداب آن 50
- انگشتر در کدام دست کنیم 52
- دعای انگشتر در دست کردن 52
- انگشتر در کدام انگشت نکنیم 52
- انگشترهای نامناسب 53
- چگونگی انگشتر 53
- اشاره 53
- جنس انگشتر 53
- اهمیّت عقیق در دست کردن 54
- فضیلت عقیق 54
- آثار وخواصّ عقیق در دست کردن 55
- فضیلت یاقوت وزبرجد وزمرّد 58
- انگشتر یاقوت ورفع فقر وپریشانی 58
- فضیلت فیروزه وجزع 59
- اشاره 59
- انگشتر زمرّد وراحتی وتوانگری 59
- خواصّ انگشتر فیروزه 59
- انگشتر زبرجد در دست کردن 59
- خواصّ انگشتر جزع یمانی 60
- فضیلت دُرّ نجف وحدید چینی وبلور ودیگر نگین ها 61
- نقش نگین 63
- نقش نگین انگشتر پیامبران 63
- اهمیّت نقش نگین انگشتر 63
- نقش نگین انگشتر امامان علیهم السلام 65
- آثار وخواصّ نقش نگین 69
- زیور کودکان 72
- پوشیدن طلا ونقره برای زنان وکودکان 72
- زیور زنان 72
- آراستن دیگر چیزها با طلا 73
- آداب سرمه کشیدن 74
- اهمیّت سرمه کشیدن 74
- دعای هنگام سرمه کشیدن 75
- آثار وفواید سرمه کشیدن 76
- آداب نگاه کردن در آیینه 77
- اهمیّت وفواید نگاه کردن در آیینه 77
- دعاهای هنگام نگاه کردن در آیینه 77
- رنگ کردن موها 79
- اشاره 79
- اهمیّت رنگ کردن با حنا 79
- فلسفه رنگ کردن 80
- فواید و آثار رنگ کردن 80
- چگونگی وآثار رنگ کردن 82
- فصل سوم: آداب خوردن وآشامیدن 84
- اشاره 84
- ظرف خوردن وآشامیدن 85
- غذاهای مجاز وافراط در غذا 86
- اشاره 86
- شریک کردن دیگران در غذای خود 87
- از غذای حلال نمی پرسند 87
- غذا خوردن در حال سیری 88
- کم خوری وسلامت تن 89
- کمترین اسراف در غذا خوردن 91
- اشاره 91
- پاره ای از آداب واوقات غذا خوردن 91
- وعده های غذایی 92
- غذای داغ نخورید 93
- در غذا فوت نکنید 94
- از جلوی خود شروع به خوردن کنید 94
- بهترین راه جلوگیری از ضررهای غذا خوردن 95
- روش غذا خوردن پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله 95
- سفارشات امام حسن علیه السلام در مورد غذا خوردن 96
- اشاره 97
- سایر آداب غذا خوردن 97
- تنها غذا خوردن 97
- سهم نیازمندان از غذاها 98
- موارد ممنوع یا مکروه، هنگام غذا خوردن 98
- سیره پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله در غذا خوردن 100
- آداب غذا خوردن 101
- شستن دست ها پیش از غذا خوردن 101
- شستن دست ها پس از غذا خوردن 102
- کیفیّت نشستن هنگام غذا خوردن 103
- با چه چیز غذا خوردن را شروع وتمام کنیم؟ 103
- شستن دهان پس از غذا خوردن 103
- نشستن طولانی بر سر سفره 105
- غذا خوردن با زیردستان 105
- پای بر سفره نگذارید 105
- بیرون کردن کفش به هنگام غذا خوردن 106
- اوّل نماز خواندن یا غذا خوردن 106
- غذا خوردن با دست 106
- صاحبخانه پیش از میهمان شروع به غذا خوردن کند 106
- دعای سفره وآثار آن 107
- آغاز وانجام غذا با نام وحمد خدا 107
- آثار شروع به «بسم الله» وختم به «الحمد لله» 108
- آثار دعا خواندن هنگام غذا خوردن 109
- دعای سفره حضرت رسول صلی الله علیه و آله وائمّه اطهار علیهم السلام 110
- آداب پس از غذا خوردن 112
- غذاهای ریخته شده اطراف سفره 112
- حرمت نان وآثار کفران نعمت 113
- در فضیلت برخی غذاها 114
- نان 114
- ترک خدمت کردن به احترام غذا 114
- موادّ غذایی 114
- خوابیدن بعد از غذا 114
- نان جو 116
- نان برنجی 117
- سویق یا آرد تافته شده 117
- اشاره 118
- گوشت وانواع آن 118
- گوشت گوسفند 119
- گوشت گاو و گاومیش 120
- گوشت کبوتر، درّاج وکبک 121
- گوشت اِسفَرود، هَوبَرَه وگورخر 121
- گوشت خشک 122
- گوشت خام 122
- گوشت ماهی ومرغ 123
- شیر گوشت وآبگوشت 124
- کباب وخوراک کلّه 124
- غذاهای گوشتی 124
- آش انار وحلیم 125
- غذاهای غیر گوشتی 125
- تخم مرغ 126
- مثلثه وحلوا وپالوده 126
- شیر 127
- لبنیات 127
- ماست وپنیر 128
- شیر گاو وشتر 128
- دیگر موادّ غذایی 129
- سرکه 129
- روغن گاو وعسل 130
- روغن زیتون 130
- دعای پس از خوردن وآشامیدن 131
- شکر وگردو 131
- کاسنی 132
- اشاره 132
- سبزی ها 132
- سبزی ها ومیوه ها ودیگر خوراکی ها 132
- بادروج 133
- تره تیزک (سبزی شاهی) وکرفس 134
- تره 134
- گشنیز وبرگ خرفه 135
- کاهو وبرگ چغندر 135
- کدو و ترب 136
- چغندر 136
- خیار وبادمجان 137
- گزر (هویج، زردک) وشلغم 137
- پیاز 137
- قارچ 138
- سیر وآویشن 138
- میوه ها 139
- انگور 139
- انار 140
- مویز (کشمش) 140
- سیب 141
- بِه 142
- گلابی وآلو 143
- انجیر 143
- ترنج وسنجد 144
- خرما 145
- خربزه 146
- آداب میوه خوردن 147
- حبوبات 148
- برنج 148
- نخود بریان وعدس 149
- باقلا و لوبیا وماش 149
- خوردن خاک وگِل 150
- میهمانداری وفضیلت آن 151
- فضیلت ضیافت مؤمنین وآداب آن 151
- قبول کردن دعوت مؤمنین 152
- ولیمه ومیهمانی دادن 153
- آداب پذیرایی از میهمان 153
- بی دعوت به میهمانی رفتن 153
- میهمان سرزده ودعوت نشده 154
- وظایف میزبان 154
- به خدمت گرفتن میهمان 155
- وظایف میزبان در سر سفره 155
- استقبال وبدرقه میهمان 156
- اشاره 156
- وظایف میهمان 156
- اشاره 157
- فضیلت وفایده خلال کردن 157
- اندازه میهمانی 157
- فضیلت خلال کردن وآداب آن 157
- چوب خلال 158
- فضیلت نوشیدن آب وانواع آن 159
- آداب خلال کردن 159
- فضیلت نوشیدن آب و خواصّ آن 159
- آب هایی که نوشیدن آن سفارش شده 160
- آب زمزم 160
- آب فرات 161
- آب باران وآب ناودان کعبه 162
- آب خنک 162
- آب جوشیده 163
- آب هایی که نوشیدن آن مذموم است 163
- آب خوردن در حال ایستاده یا نشسته 164
- طرز نوشیدن آب 164
- فلسفه شیرین یا تلخ بودن آب 164
- آداب خوردن آب 164
- چگونگی آب خوردن 165
- دعاهای قبل وبعد از نوشیدن آب 166
- ابتدا به نام خدا وانتها به حمد او 166
- ظرف آب 166
- سلام بر حسین شهید 168
- مقدار نوشیدن آب 168
- دعا برای دفع ضرر نوشیدن آب در شب 168
- اشاره 170
- فصل چهارم: ازدواج، آداب ازدواج، تربیت فرزندان 170
- ازدواج ودینداری 171
- فضیلت ازدواج کردن ونهی از رهبانیّت 171
- دوست داشتن همسر 172
- ترک ازدواج برای مسائل مالی 172
- رهبانیّت ممنوع 173
- لزوم آمیزش با همسر 173
- صفات پسندیده وناپسند زنان 174
- اهمیّت همسر 174
- معیارهای معنوی همسر خوب 176
- معیارهای جسمی همسر شایسته 177
- بهترین وبدترین زنان 178
- زنی که از کارکنان خداست 179
- خواستگاری 180
- زمان عقد وزفاف 180
- آداب خواستگاری وزمان مناسب آن 180
- ولیمه ازدواج 181
- خواندن خطبه عقد 181
- آداب زفاف وآمیزش 182
- اشاره 182
- اوقات مکروه آمیزش 183
- شب چهارشنبه وهنگام تحت الشعاع 183
- آمیزش در اوّل ووسط وآخر ماه 183
- آمیزش در شب عید فطر وعید قربان ودر برابر آفتاب 184
- آمیزش هنگام طلوع وغروب آفتاب 184
- اوقات مستحبّ آمیزش 185
- اوقات حرام آمیزش 185
- مکان هایی که آمیزش در آن مکروه است 186
- کارهای مکروه به هنگام آمیزش 187
- حالت های مکروه به هنگام آمیزش 188
- آداب پیش از آمیزش 189
- آداب عروسی 190
- آداب شب زفاف 191
- دعا ونماز در شب زفاف وهنگام آمیزش 191
- آمیزش در حمّام یا بدون روانداز 191
- چگونه شیطان شریک نطفه می شود 193
- دعای هنگام آمیزش 194
- حقوق شوهر بر زن 195
- حقوق زن وشوهر بر یکدیگر 195
- حقوق زن بر شوهر 196
- فرزندان در کلام معصومان علیهم السلام 197
- دعاهای طلب فرزند وفضیلت آن 197
- اهمیّت وتعداد فرزند 197
- تأثیر اعمال فرزند در کارنامه والدین 198
- پاداش زحمات پدر ومادر 198
- دختر یا پسر 199
- ثواب دوران بارداری وشیردهی 199
- دعا برای فرزنددار شدن 200
- دعاهای مخصوص 200
- استغفار 201
- تلاوت آیاتی از قرآن برای زاد و ولد 203
- نماز مخصوص، اذان ونام علی 204
- هنگام زایمان 205
- احکام دوران حمل وزایمان وپس از آن 205
- پیش از زایمان 205
- پس از وضع حمل 208
- تبریک ولادت ورنگ لباس نوزاد 208
- غذای مادر 208
- برداشتن کام طفل 209
- قطره ریختن در بینی، اذان واقامه گفتن در گوش وغسل دادن نوزاد 210
- نام های نیک 211
- نامگذاری 211
- اشاره 211
- عقیقه کردن و سر تراشیدن نوزاد وآداب آن 213
- نام های نامناسب 213
- عقیقه 213
- اهمّیّت عقیقه 214
- عقیقه برای بزرگسالان 214
- فلسفه وزمان عقیقه 214
- صدقه یا قربانی به جای عقیقه 215
- شرایط عقیقه 215
- عقیقه کودک هفت روزه 215
- دعای هنگام ذبح گوسفند 216
- آداب طبخ کردن وخوردن عقیقه 218
- حکم مالیدن خون عقیقه بر نوزاد وهدیه دادن به قابله 218
- زمان ختنه کردن 219
- ختنه کردن 219
- تراشیدن موی سر نوزاد 219
- چه کسانی از گوشت عقیقه نخورند؟ 219
- دعای ختنه کردن، تکرار ختنه واحکام ترک ختنه 220
- فلسفه ختنه کردن 220
- آداب شیر دادن وتربیت فرزند 221
- اشاره 221
- آداب شیر دادن 222
- حدّاقل مدّت شیردهی 223
- تعلیم وتربیت فرزند 223
- اهمیّت تربیت فرزند وسنّ بازی وتربیت 223
- شیرهای ممنوع 223
- آموختن حدیث ومراحل تربیت فرزند 224
- اجتناب کردن از خرافات 225
- رختخواب مستقل ونظافت شبانه 225
- حقوق فرزند بر والدین 226
- نفقه فرزندان 229
- چگونه آرامش پیدا کنیم 230
- سنّ نامحرم شدن دختران و پسران 230
- اشاره 231
- شیطنت در کودکی، نشانه بردباری در بزرگسالی 231
- رعایت کردن حرمت والدین وحقوق آنها بر فرزندان 231
- بخشی از حقوق والدین 232
- احترام به والدین 232
- احسان ونیکی به والدین 232
- نیکی به مادر وحقّ پدر 233
- عاقّ والدین 234
- پرداخت هزینه های والدین 234
- آثار وپاداش احسان به والدین 235
- مجازات بی حرمتی به والدین 236
- اشاره 238
- فصل پنجم: مسواک زدن، شانه کردن، ناخن گرفتن، کوتاه کردن شارب وتراشیدن سر 238
- مسواک زدن 239
- سنّت پیامبران 239
- فضیلت مسواک زدن 239
- مسواک ونماز 240
- سفارش جبرئیل 240
- فلسفه مسواک زدن 241
- سرزنش ترک کننده مسواک 241
- آثار وفواید مسواک زدن 242
- زمان ومکان مسواک زدن 242
- ترک کردن مسواک 243
- چگونگی مسواک زدن 243
- اهمّیّت تراشیدن موی سر وفواید آن 244
- زمان تراشیدن موی سر وآداب آن 244
- تراشیدن موی سر 244
- اشاره 245
- آداب نگهداری موی سر 245
- آداب نگهداری موی سر مردان 246
- آداب نگهداری موی سر زنان 246
- فضیلت تراشیدن سبیل 247
- وقت و مقدار گرفتن شارب 247
- فلسفه تراشیدن سبیل وفواید آن 247
- آداب ریش گذاشتن 248
- دعای هنگام گرفتن شارب 248
- اشاره 248
- درازای ریش 248
- چگونگی اصلاح ریش 249
- مجازات تراشیدن ریش 250
- فضیلت موی سفید 250
- محاسن سبب زیبایی است 250
- نخستین موی سفید وفلسفه آن 250
- فایده موی سفید وحکم کندن آن 251
- بازی کردن با ریش وکندن موی بینی 252
- فضیلت ناخن گرفتن 253
- روز جمعه 254
- زمان ناخن گرفتن 254
- آداب واوقات ناخن گرفتن 254
- روز پنجشنبه 255
- سایر روزهای هفته 256
- چگونه ناخن بگیریم؟ 257
- دفن مو وناخن 258
- دعای هنگام ناخن گرفتن 258
- فضیلت شانه کردن موی سر وصورت 259
- آداب واوقات شانه کردن 260
- چگونگی شانه کردن 260
- وقت شانه کردن 260
- دعای هنگام شانه کردن 261
- اشاره 263
- فصل ششم: آداب استفاده از بوی خوش وگل ها وکرم ها وروغن ها 263
- سبب پیدایش بوهای خوش در زمین 264
- فضیلت بوی خوش 265
- فضیلت بوی خوش وآداب آن 265
- وقت استفاده از بوی خوش 266
- فواید بوی خوش 267
- بوی خوش برای زنان 267
- کراهت ردّ عطریات 268
- فضیلت مشک وعنبر وزعفران 269
- مشک 269
- خلوق 270
- فضیلت عنبر وزعفران وعود 270
- فضیلت غالیه 271
- فواید روغن زدن 272
- زمان روغن زدن 272
- فضیلت وآداب روغن زدن 272
- آداب روغن زدن 273
- فضیلت روغن بنفشه 274
- فواید روغن بنفشه 274
- روغن بنفشه 274
- فضیلت روغن بان 275
- روغن بان وزنبق 275
- فضیلت روغن زنبق 276
- فواید سایر روغن ها 277
- بخور وانواع وآداب آن 277
- فضیلت بخور 277
- روغن زیتون وگل خیری 277
- روغن کنجد 277
- بخور با عود 278
- آداب ودعای بخور دادن 279
- خواصّ گلاب 280
- گل نرگس وگل مورد 280
- فضیلت گلاب، گل سرخ ودیگر گل ها 280
- گل سرخ 281
- گل مَرْزنگوش 282
- آداب بوییدن گل 282
- فصل هفتم: نظافت شخصی 284
- اشاره 284
- فواید حمّام کردن 285
- فضیلت حمّام کردن 285
- اهمیّت حمّام رفتن 285
- وقت حمّام رفتن 286
- آداب ورود وخروج ودعاهای حمّام 286
- شستن پا به هنگام خروج از حمّام 287
- پوشش عورتین 287
- پوشش سر 288
- دعاها واذکار حمّام رفتن 288
- بایدها ونبایدهای حمّام 289
- نبایدها 289
- شستن وخوشبو کردن بدن 291
- فضیلت شستن سر وبدن وزدودن بوهای بد 291
- کارهای مجاز 291
- شستن لباس 292
- درمان کچلی 292
- فواید شست وشو با گل خطمی 293
- فضیلت شستن سر با سدر وگل خطمی 293
- شست وشوی سر با سدر 293
- فضیلت برطرف کردن موهای زاید (زهار) 294
- اهمیّت وفواید دارو کشیدن 294
- فلسفه دارو کشیدن 295
- وقت دارو کشیدن 296
- ازاله کردن موی زیر بغل 296
- دعاهای هنگام دارو کشیدن 298
- وقت دارو کشیدن ودیگر آداب آن 299
- اوقات مناسب ونامناسب 299
- روش برطرف کردن بوی ناپسند دارو 300
- دارو کشیدن در حال جنابت ونشسته 300
- فضیلت حنا مالیدن بعد از نوره 301
- غسل های واجب 302
- آداب غسل جمعه ودیگر غسل ها 302
- اشاره 303
- اشاره 303
- اوّل: غسل های زمانی 303
- غسل های مستحب 303
- غسل جمعه 304
- غسل شب های فرد ماه رمضان 305
- غسل روز عید فطر وقربان وشب عید فطر 306
- غسل شب های دهه آخر ماه رمضان 306
- غسل هشتم ونهم ماه ذوالحجّه واوّل ووسط وآخر ماه رجب 307
- غسل شب نیمه شعبان 307
- غسل روز غدیر خم (هیجدهم ذوالحجّه) 307
- غسل روز مبعث 307
- غسل روز نوروز 308
- غسل روز دحو الأرض (25 ذوالقعده) 308
- غسل روز مباهله (24 ذوالحجّه) 308
- دوم: غسل های مستحبّ مکانی 308
- سوم: غسل های مستحبّ مربوط به برخی اعمال 309
- فصل هشتم: آداب خوابیدن، بیدار شدن ورفتن به حاجتگاه 312
- اشاره 312
- اوقات خوابیدن 313
- خواب بین الطّلوعین 313
- اشاره 313
- خواب قیلوله 315
- شب زنده داری سالانه 316
- فضیلت وفلسفه وضو گرفتن قبل از خواب 316
- وضو گرفتن قبل از خواب 316
- مکان خوابیدن وآداب پیش از خواب 318
- اشاره 318
- مکان هایی که خوابیدن در آنها کراهت دارد 318
- اوقاتی که خوابیدن کراهت دارد 319
- رفتن به حاجتگاه پیش از خواب 319
- دیگر آداب خوابیدن 319
- از حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله 320
- آداب ودعاهای قبل از خواب 320
اوقاتی که خوابیدن کراهت دارد
1. در احادیث معتبر آمده است که رسول خدا صلی الله علیه و آله سه گروه را نفرین کرد :
«کسی که تنها چیزی بخورد، کسی که تنها به سفر رود وکسی که در خانه اش تنها بخوابد». وفرمود: «اگر کسی تنها بخوابد بیم آن می رود که دیوانه شود». (1)
2. از امام کاظم علیه السلام روایت شده است که فرمود: «هرگاه کسی در خانه یا بیابان تنها بخوابد این دعا را بخواند: اَللّهُمَّ آنِسْ وَحْشَتی وَاَعِنّی عَلی وَحْدَتی». (2)
3. در حدیث آمده است که حضرت رسول صلی الله علیه و آله از اینکه کسی با دست چرب وآلوده به موادّ خوراکی بخوابد نهی کرد. وفرمود: «هر کسی چنین کند وشیطان بر او دست یابد یا دیوانه شود، کسی را جز خود سرزنش نکند». (3)
4. در حدیثی دیگر فرمود: «دست ودهان کودکانتان را به هنگام خوابیدن بشویید، در غیر این صورت شیطان آنها را می بوید ودر خواب می ترسند». (4)
رفتن به حاجتگاه پیش از خواب
1. از حضرت علی علیه السلام روایت شده است که فرمود: «پیش از خواب به حاجتگاه بروید، سپس بخوابید». (5)
دیگر آداب خوابیدن
(مقدّمه:) مستحبّ است انسان بر دست راست ورو به قبله بخوابد ودست راست را زیر صورت بگذارد. وبر دست چپ وبه رو خوابیدن کراهت دارد.
1- خصال، ج 1، ص 105، ح 139؛ مکارم الأخلاق، ص 259.
2- ترجمه: «بار خدایا، به هنگام وحشت مونسم باش ودر تنهاییم یاریم کن». محاسن، ص 370، ح 122.
3- کتاب من لا یحضره الفقیه، ج 4، ص 3؛ مکارم الأخلاق، ص 425.
4- خصال، ج 2، ص 426، ح 294.
5- خصال، ج 1، ص 215، ح 60؛ میزان الحکمه، باب 3978، ح 20943 (ج 10، ص 456).