- [مقدمه مؤلف] 2
- اشاره 2
- جلد 1 2
- ترک خصله موجوده بخصله موعوده 2
- خصله واحده بخمس خصال 3
- خصله بخصله 3
- خصله من الجور 3
- خصله من حب الدین 3
- ما جمع شی ء إلی شی ء أفضل من خصله إلی خصله 4
- خصله منجیه 4
- خصله هی أفضل الدین 4
- أعلم الناس من جمع خصله إلی خصله 5
- خصله فیها شرف الدنیا و الآخره 5
- یثاب الناس أو یعاقبون بخصله 5
- حقیقه السعاده واحده و حقیقه الشقاء واحده 5
- خصله هی أفضل الجهاد 6
- شرف المؤمن فی خصله و عزه فی خصله 6
- أشد الأشیاء خصله لا تتقی إلا بترک خصله 6
- مفتاح کل شر خصله 7
- خصله من العدل 7
- خصله من فعلها رضی بها حکما 8
- أدنی حق المؤمن علی أخیه خصله 8
- ثمره المعروف خصله 8
- التقرب إلی الله عز و جل بخصله 8
- ما بلا الله العباد بشی ء أشد علیهم من خصله 8
- خصله تذهب ببهاء المؤمن 9
- بر لیس فوقه بر و عقوق لیس فوقه عقوق 9
- مضمون لمن عمل خصله أن لا یفتقر 9
- خصله تثبت الإیمان فی العبد و خصله تخرجه منه 9
- خصله یحبها الله و خصله یبغضها عز و جل 10
- خصله من المروءه 10
- مروءه أهل البیت علیهم السّلام خصله 10
- خصله مکروهه للرجل السری 10
- خصله کادت أن تکون کفرا و خصله کادت أن تغلب القدر 11
- من لم تغضبه خصله لم یشکر خصله 11
- خصله من التواضع 11
- خصله من احتملها لم یشکر النعمه 11
- خصله أهلکت القرون الأولی 12
- کل ذنب یکفره القتل فی سبیل الله عز و جل إلا خصله فإنها لا یکفرها إلا إحدی ثلاث خصال 12
- إن الله تبارک و تعالی أهدی إلی محمد صلّی الله علیه و آله و إلی أمته هدیه لم یهدها إلی أحد من الأمم 12
- خصله من أجلها لا یحب الموت 13
- إن الله تبارک و تعالی إذا أحب عبدا نظر إلیه فإذا نظر إلیه أتحفه من ثلاثه بواحده 13
- من أحب أن یکثر خیر بیته فلیفعل خصله عند حضور طعامه 13
- القیامه عرس المتقین 13
- شرار الناس الذین یکرمون مخافه خصله فیهم 14
- ما شی ء أحق بطول السجن من اللسان 14
- خصله تشبه ضدها 14
- خصله هی الزهد فی الدنیا و خصله هی شکر کل نعمه 14
- لا یزال الرجل المسلم یکتب محسنا ما دام ساکتا 15
- رأس العقل خصله 15
- من أطال أمله ساء عمله 15
- خصله من فعلها آمنه الله عز و جل من فزع یوم القیامه 15
- من أصاب من الدنیا فوق قوته 16
- الوصیه بخصله 16
- أورع الناس و أعبد الناس و أزهد الناس و أشد الناس اجتهادا 16
- کفی بالندم توبه 16
- خصله نافیه و خصله مثبته 17
- خصله ثقلت علی أهل الدنیا و خصله خفت علیهم 17
- خصله تورث الباسور 18
- إذا أحب الله عز و جل عبدا ابتلاه بعظیم البلاء 18
- خصله تنفع فی أربعه أشیاء 18
- لا حسب إلا بخصله و لا کرم إلا بخصله و لا عمل إلا بخصله و لا عباده إلا بخصله 18
- من بدأ بالکلام قبل السلام فلا تجیبوه 19
- خصله من فعلها أو فعلت له برئ من دین محمد صلّی الله علیه و آله 19
- ما طهرت کف فیها خاتم من حدید 19
- الصبر علی أعداء النعم 20
- ما بقی من أمثال الأنبیاء إلا کلمه 20
- إذا أراد الله تبارک و تعالی بعبد خیرا عجل عقوبته فی الدنیا و إذا أراد به سوءا أخر عقوبته 20
- شکر کل نعمه خصله 21
- خلق النبی صلّی الله علیه و آله و علی بن أبی طالب علیهما السّلام من شجره واحده 21
- الدین هو الحب 21
- المؤمن إذا صافح المؤمن تفرقا عن غیر ذنب 21
- خصله تحیی القلوب 22
- تسعه أعشار الدین فی خصله 22
- خصله فیها حیاه لأمر حجج الله عز و جل 22
- ما خلق الله عز و جل شیئا أقر للعین من خصله 22
- خصله تزید فی الرزق 23
- من رضی القضاء و من سخطه 23
- خصله لا یتحبب بها حمر النعم 23
- خصله من الذنوب التی لا تغفر 24
- أول ما یتحف به المؤمن خصله 24
- یغفر لعبد یوم القیامه لیست له حسنه بخصله 24
- خصله تورث النفاق و تعقب الفقر 24
- رأس کل خطیئه خصله 25
- خصله من فعلها استوجب رحمه الله عز و جل 25
- ما أقبح بالرجل أن یدخل الجنه و هو مهتوک الستر 25
- خصله من فعلها کثر خیر بیته 25
- المؤمن مشغول عن خصله 26
- فی من ظهرت صحته علی سقمه فیعالج بشی ء فمات 26
- سعد امرؤ لم یمت حتی یری خلفه من بعده 26
- ما محق الإیمان محق خصله شی ء 26
- حسب المؤمن من الله نصره أن یری عدوه یعمل بمعاصی الله عز و جل 27
- الهدیه تذهب بالضغائن 27
- المؤمن أعظم حرمه من الکعبه 27
- طوبی لعبد نومه 27
- خصله تدع الرجل فقیرا یوم القیامه 28
- توضأ رسول الله صلّی الله علیه و آله مره مره 28
- عرفاء أهل الجنه صنف 28
- أحسن الحسن خصله 29
- أفضل العباده خصله و أفضل الدین خصله 29
- ترک النبی صلّی الله علیه و آله دعوته لخصله 29
- أفضل ما أعطی المسلم خصله 30
- شی ء هو کثیر و فاعله قلیل 30
- خصله هی نصف الدین 30
- خلق النبی و علی بن أبی طالب علیهم السّلام من نور واحد 31
- صلاح العبد فی صلاح شی ء من جسده 31
- دخل الرجل الجنه بخصله 32
- من سره خصلتان فلیستعمل خصله 32
- کان رسول الله صلّی الله علیه و آله یسلم تسلیمه واحده 32
- قال النبی صلّی الله علیه و آله خلتان لا أحب أن یشارکنی فیهما أحد 33
- غریبتان فاحتملوهما 33
- معرفه التوحید بخصلتین 33
- خصلتان کثیر من الناس مفتون فیهما 34
- نعمتان مکفورتان 34
- لا ینقض الوضوء إلا ما خرج من الطرفین 34
- للکفر جناحان 35
- یؤمر بالمعروف رجلان 35
- ما عبد الله عز و جل بشی ء أفضل من الصمت و المشی إلی بیته 35
- صنفان من هذه الأمه إذا صلحا صلحت الأمه و إذا فسدا فسدت الأمه 36
- قسم الله تبارک و تعالی أهل الأرض قسمین 36
- لا یجد ریح الجنه رجلان 37
- ثواب من عال ابنتین أو أختین أو عمتین أو خالتین 37
- اتقوا الله فی الضعیفین 37
- ما جاء فی ذی وجهین 37
- الناس اثنان واحد أراح و آخر استراح 38
- خصلتان أمان من الجذام 39
- الناس اثنان عالم و متعلم 39
- خصلتان إحداهما تنسی الذنوب و الأخری تقسی القلوب 39
- الشغل بالعظیمتین 39
- الدنیا کلمتان و درهمان 40
- لا خیر فی العیش إلا لرجلین 40
- لا یکون الرجل فقیها حتی یکون فیه خصلتان 40
- خصلتان عجیبتان أکل رزق الله و ادعاء الربوبیه دون الله عز و جل 41
- العلم علمان 41
- لا خیر فی الدنیا إلا لأحد رجلین 41
- المرأه یکون لها زوجان من أهل الجنه لأیهما تکون فی الجنه 42
- کان أکثر عباده أبی ذر رحمه الله خصلتین 42
- «خَصْمانِ اخْتَصَمُوا فِی رَبِّهِمْ» 42
- الأمر بالمعروف و النهی عن المنکر خلقان من خلق الله عز و جل 42
- الدینار و الدرهم مهلکان 43
- الذهب و الفضه حجران ممسوخان 43
- الجواد علی وجهین 43
- للصائم فرحتان 44
- فی الشیعه خصلتان 44
- التعوذ من خصلتین 44
- ما جاء فی التاجرین إذا صدقا و برا و إذا کذبا و خانا 45
- شیئان یروحان بخیر و یغدوان بخیر 45
- من ناصح الله عز و جل أعطی خصلتین 46
- بیعان مکروهان 46
- فی الجید دعوتان و فی الردی ء دعوتان 46
- خصلتان من کانتا فیه و إلا فاعزب ثم اعزب ثم اعزب 47
- أمران أیهما سبق إلی المطلقه المسترابه بانت به 47
- من کان فیه خصلتان فهو مؤمن حقا 47
- السنه سنتان 48
- التقرب إلی الله عز و جل بخصلتین 48
- خصلتان ینفیان الفقر و یزیدان فی العمر و یدفعان عن فاعلهما سبعین میته سوء 48
- لا تصلح الصنیعه إلا عند ذی خصلتین 48
- الناس رجلان 49
- الإخوان صنفان 49
- أمیران و لیسا بأمیرین 49
- ما من خطوه أحب إلی الله عز و جل من خطوتین و ما من جرعه أحب إلی الله من جرعتین و ما من قطره أحب إلی الله عز و جل من قطرتین 50
- خصلتان ذکرهما إبلیس لنوح علیه السّلام 50
- شیئان یفسد الناس بهما صلاتهم 50
- أخوف ما یخاف علی الناس خصلتان 51
- النهی عن خصلتین 52
- ماءان لم یجیبا نوحا لما دعا المیاه 52
- منهومان لا یشبعان 53
- الإیمان قول و عمل 53
- خصلتان من حقیقه الإیمان 53
- خصلتان مجلبتان للرزق 54
- تجب النفقه علی العیال بین المکروهین 54
- المروءه مروءتان 54
- خصلتان من الجفاء 54
- ما یلزم الوالدین من عقوق الولد 55
- خصلتان بخصلتین 55
- قول النبی صلّی الله علیه و آله أنا ابن الذبیحین 55
- الحیاء علی وجهین 55
- شیئان قائمان و شیئان جاریان و شیئان مختلفان و شیئان متباغضان 59
- ثواب من حج حجتین 60
- قول الحق فی حالین 60
- القتل قتلان و القتال قتالان 60
- تحفه الصائم شیئان 61
- کان لرسول الله صلّی الله علیه و آله خاتمان 61
- خصلتان من فعلهما أحبه الله عز و جل من السماء و أحبه الناس من الأرض 61
- ذنبان أحدهما أشد من الآخر 62
- خصلتان من فعلهما فهو سفله 62
- لا تحل الصدقه لبنی هاشم إلا فی وجهین 62
- تقوم الساعه عند ظهور علامتین 62
- اتخاذ السعد فی الأسنان یورث خصلتین 63
- أکل الأشنان یورث خصلتین 63
- رجلان لا تنالهما شفاعه النبی صلّی الله علیه و آله 63
- خلالان یهیجان عرق الجذام 63
- الدنیا و الآخره ککفتی المیزان 64
- مَرَجَ الْبَحْرَیْنِ یَلْتَقِیانِ بَیْنَهُما بَرْزَخٌ لا یَبْغِیانِ 65
- ترک النبی صلّی الله علیه و آله فی أمته أمرین 65
- السؤال عن الثقلین یوم القیامه 65
- کان علی الحسن و الحسین علیهما السّلام تعویذان 67
- اللیل و النهار مطیتان 67
- اثنان أهلکا الناس 68
- رجلان جعل الله عز و جل لکل واحد منهما جناحین یطیر بهما مع الملائکه فی الجنه 68
- حرم الحریص خصلتین و لزمته خصلتان 69
- قول أمیر المؤمنین علیه السّلام: قطع ظهری رجلان 69
- صلاتان لم یترکهما رسول الله صلّی الله علیه و آله 69
- معاداه الرجال لا یخلو صاحبها من خصلتین 72
- صنفان لا نصیب لهما فی الإسلام 72
- خصلتان تورث کل واحده منهما خصلتین 73
- یهرم ابن آدم و یشب منه اثنان 73
- خصلتان یکرههما ابن آدم 74
- کان لرسول الله صلّی الله علیه و آله سکتتان 74
- خصلتان لا یجتمعان فی قلب عبد 75
- خصلتان لا یجتمعان فی مسلم 75
- لا حسد إلا فی اثنتین 76
- أمران سر بهما النبی 76
- عله محبه النبی صلّی الله علیه و آله لعقیل بن أبی طالب حبین 76
- نحل النبی صلّی الله علیه و آله الحسن و الحسین علیهما السّلام خصلتین 77
- لا سمر بعد العشاء الآخره إلا لأحد رجلین 78
- أکثر ما یدخل به الأمه النار شیئان و أکثر ما یدخل به الجنه شیئان 78
- لا یجمع الله عز و جل علی عبده خوفین و لا أمنین 79
- صلاح أول هذه الأمه بخصلتین و هلاک آخرها بخصلتین 79
- ثلاثه یدخلهم الله الجنه بغیر حساب و ثلاثه یدخلهم الله النار بغیر حساب 80
- ثلاث خصال من کن فیه أو واحده منهن کان فی ظل عرش الله عز و جل 80
- ثلاثه أشیاء لا یحاسب الله عز و جل علیهما المؤمن 80
- ثلاثه أقرب الخلق إلی الله عز و جل یوم القیامه 81
- عند وجود ثلاثه أشیاء إجابه الدعاء 81
- لا یکون المؤمن مؤمنا حتی یکون فیه ثلاث خصال 82
- ثلاث خصال لا تکون فی المؤمن 82
- ثلاث درجات و ثلاث کفارات و ثلاث موبقات و ثلاث منجیات 83
- سأل النبی صلّی الله علیه و آله ربه عز و جل ثلاث خصال فأعطاه اثنتین و منعه واحده 83
- ثلاث من کن فیه زوجه الله من الحور العین 85
- ثلاث خصال العبد بینهن 86
- ثلاثه لا ینتصفون من ثلاثه 86
- ثلاثه إن لم تظلمهم ظلموک 86
- ثلاثه حق لهم أن یرحموا 86
- ثلاث بثلاث 87
- ثلاثه یبغضهم الله عز و جل 87
- ثلاث یحسن فیهن الکذب و ثلاث یقبح فیهن الصدق و ثلاثه مجالستهم تمیت القلب 87
- علامات الکبر ثلاث 88
- ثلاث خصال خص بها الأنبیاء علیهم السّلام و أولادهم و أتباعهم 88
- واحده بثلاث 88
- ثلاث خصال فیهن المقت من الله تبارک و تعالی 89
- ثلاث خصال لم یعر منها نبی فمن دونه 89
- الهدیه علی ثلاثه وجوه 89
- الدین علی ثلاثه وجوه 90
- أصول الکفر ثلاثه 90
- ثلاثه لا یسلمون 91
- خیر الناس ثلاثه 91
- وجوه الاستئذان ثلاثه 91
- ثلاث خصال خصله منها تظهر الغنی و خصله تظهر الجمال و خصله تکبت الأعداء 91
- ثلاثه یجلین البصر 92
- ثلاث من سنن المرسلین 92
- الخصال الجمیله ثلاث 92
- لعن رسول الله صلّی الله علیه و آله ثلاثه 93
- فی الجنه درجه لا ینالها إلا ثلاثه 93
- السرف فی ثلاث 93
- رفع القلم عن ثلاثه 93
- حدیث الثلاثه النفر الذین حلفوا باللات و العزی أن یقتلوا رسول الله صلّی الله علیه و آله فنهض إلیهم علی علیه السّلام 94
- فی البر بالإخوان و السعی فی حوائجهم ثلاث خصال 96
- للمسرف ثلاث علامات 97
- فی استقبال الشمس ثلاث خصال ردیه 97
- النهی عن التغوط فی ثلاثه مواضع 97
- کل عین باکیه یوم القیامه إلا ثلاث أعین 98
- جمع الخیر کله فی ثلاث خصال 98
- النهی عن ارتداف ثلاثه نفر علی الدابه 98
- تعلموا من الغراب ثلاث خصال 99
- حق المسافر أن یقیم علیه أصحابه إذا مرض ثلاثا 99
- فی النعل السوداء ثلاث خصال ردیه و فی الصفراء ثلاث خصال محموده 99
- الذین نَسُوا ما ذُکِّرُوا بِهِ ثلاثه أصناف 100
- الشؤم فی ثلاثه 100
- ثلاثه تکون مع ثلاثه 100
- النهی عن مشاوره ثلاثه 101
- ثلاثه فی حرز الله عز و جل إلی أن یفرغ الله من الحساب 101
- من أعطی ثلاثه لم یحرم ثلاثه 101
- خیر آدم علیه السّلام من ثلاث خصال واحده 102
- قسم العقل علی ثلاثه أجزاء 102
- الشیعه ثلاث 103
- یعتبر عقل الرجل فی ثلاث 103
- امتحان الشیعه عند ثلاث 103
- ثلاث خصال من کن فیه فقد استکمل الإیمان 104
- ثلاثه لا یُکَلِّمُهُمُ اللَّهُ عز و جل یَوْمَ الْقِیامَهِ ... وَ لا یَنْظُرُ إِلَیْهِمْ ... وَ لا یُزَکِّیهِمْ وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِیمٌ 106
- أوحش ما یکون الخلق فی ثلاثه مواطن 107
- الساعی قاتل ثلاثه 107
- الشرکاء فی الظلم ثلاثه 107
- للمؤمن ثلاثه مساکن سجن و حصن و مأوی و للکافر ثلاثه مساکن 108
- ثلاثه یعذبون یوم القیامه 108
- أیام الله عز و جل ثلاثه 108
- ثلاث خصال تبرئ من الکبر 109
- یأمر بالمعروف و ینهی عن المنکر من کانت فیه ثلاث خصال 109
- ثلاثه لا ینجبون 110
- کفی بالمرء عیبا أن یکون فیه ثلاث خصال 110
- من لم یحب عتره النبی صلّی الله علیه و آله فهو لإحدی ثلاث 110
- تکلم النار یوم القیامه ثلاثه 111
- ثلاث قاصمات الظهر 111
- أحب الأمور إلی الله ثلاثه 111
- لا سهر إلا فی ثلاث 112
- تطول الله عز و جل علی عباده بثلاث 112
- جمیع شرائع الدین ثلاثه أشیاء 113
- الفتن ثلاث 113
- لو لا ثلاث فی ابن آدم ما طأطأ رأسه شی ء 113
- للمرء المسلم ثلاثه أخلاء 114
- أوحی الله عز و جل إلی النبی صلّی الله علیه و آله فی علی علیه السّلام ثلاث کلمات 115
- الرجال ثلاثه 116
- الإمامه لا تصلح إلا لرجل فیه ثلاث خصال 116
- فیمن حج ثلاث حجج 117
- کان فی قمیص یوسف علیه السّلام ثلاث آیات 118
- فیمن حج بثلاثه نفر من المؤمنین 118
- الظلم ثلاثه 118
- ترجی النجاه لجمیع الأمه إلا لأحد ثلاثه 119
- أشد ساعات ابن آدم ثلاث ساعات 119
- تحل الفروج بثلاثه وجوه 119
- الفرش ثلاثه 120
- لن یعمل ابن آدم عملا أعظم عند الله عز و جل من ثلاثه 120
- لا یظعن الرجل إلا فی ثلاث 120
- العلامات الثلاث 121
- خلق الله عز و جل العبد فی ثلاثه أحوال من أمره 122
- الناس ثلاثه 123
- ثلاث خصال لا عذر فیها لأحد 123
- ثلاث خصال لا یموت صاحبهن حتی یری وبالهن 124
- ثلاث بهن یکمل المسلم 124
- ما جاء علی ثلاثه فی وصیه النبی صلّی الله علیه و آله لأمیر المؤمنین علیه السّلام 124
- ثلاثه یرد علیهم الدعاء بلفظ الجماعه 126
- یسمت العاطس ثلاثا 126
- ثلاث خصال لا یجمعها الله عز و جل لمنافق و لا فاسق 127
- ثلاثه من أضیاف الله عز و جل و زواره و فی کنفه 127
- الشرط فی الحیوان ثلاثه أیام للمشتری 127
- ما ابتلی المؤمن بشی ء أشد علیه من ثلاث خصال یحرمها 128
- لو لا ثلاث لصب الله العذاب علی عباده صبا 128
- ثلاث لم یجعل الله عز و جل لأحد من الناس فیهن رخصه 128
- ثلاثه ملعونون 129
- المؤمن لا تکون سجیته ثلاث [ثلاثا] 129
- کانت الحکماء و الفقهاء إذا کاتب بعضهم بعضا کتبوا بثلاث لیس معهن رابعه 129
- ثلاث خصال لمن یؤخذ منه شی ء من دنیاه قسرا 130
- ثلاث خصال من أشد ما عمل العباد 131
- ثلاث خصال لا تکون فی الشیعه 131
- لله عز و جل جنه لا یدخلها إلا ثلاثه 131
- قول إبلیس لعنه الله لنوح علیه السّلام اذکرنی فی ثلاثه مواطن 132
- قول إبلیس لعنه الله ما أعیانی فی ابن آدم فلن یعیینی منه واحده من ثلاث 132
- الأیدی ثلاث 133
- ثلاث خصال لا یطیقهن الناس 133
- المعروف لا یصلح إلا بثلاث خصال 133
- ثلاث خصال مستحبه 134
- المعطون ثلاثه 134
- لا تصلح المسأله إلا فی ثلاث 135
- لا یکون العبد مشرکا حتی یفعل إحدی ثلاث خصال 136
- ثلاث خصال تطول الله بها عز و جل علی ابن آدم 136
- لیس فی هذه الأمه ثلاثه أشیاء 137
- لم تعط هذه الأمه أقل من ثلاث 137
- جهد البلاء فی ثلاثه 137
- ثلاثه یشترکون فی الأمر بالمعروف و النهی عن المنکر 138
- لا تدخل الملائکه بیتا فیه ثلاثه أشیاء 138
- أعطی الله عز و جل المؤمن ثلاث خصال 138
- یحذر علی الدین ثلاثه 139
- سؤال الدیرانی جعفر بن محمد علیهما السّلام عن ثلاث خصال 139
- ثلاثه لا یتقبل الله لهم بالحفظ 141
- ثلاثه یستظلون بظل عرش الله عز و جل یوم القیامه 141
- ما عجت الأرض إلی ربها عز و جل کعجیجها من ثلاثه 141
- ثلاثه یشکون إلی الله عز و جل 142
- قراء القرآن ثلاثه 142
- لا تشد الرحال إلا إلی ثلاثه مساجد 143
- النبی صلّی الله علیه و آله زعیم بثلاثه بیوت فی الجنه لمن ترک ثلاث خصال 144
- ثلاثه لا تضر 144
- فی الفجل ثلاث خصال 144
- ثلاث من لم تکن فیه فلیس من الله عز و جل و لا من رسوله 145
- لله عز و جل حرمات ثلاث 146
- حقیقه الإیمان ثلاث خصال 146
- الحاج علی ثلاثه وجوه 147
- النهی عن ثلاث خصال 147
- یکره السواد إلا فی ثلاثه أشیاء 148
- ما یعبأ بمن یؤم البیت إذا لم یکن فیه ثلاث خصال 148
- الضیافه ثلاثه أیام 148
- ثلاث لا یغل علیهن قلب امرئ مسلم 149
- قول النبی صلّی الله علیه و آله ثلاث أقسم أنهن حق 150
- لیس یتبع الرجل بعد موته إلا ثلاث خصال 151
- لا یسکن الله عز و جل جنته ثلاثه أصناف 151
- الآباء ثلاثه 152
- أعطی المؤمن ثلاث خصال 152
- أحق الناس بتمنی ثلاثه أشیاء ثلاثه نفر 152
- الأمور ثلاثه 153
- السراق ثلاثه 153
- الملائکه علی ثلاثه أصناف 153
- الجن علی ثلاثه أجزاء و الإنس علی ثلاثه أجزاء 154
- ثلاثه لا یصلی خلفهم 154
- ثلاثه لا یؤکلن فیسمن و ثلاثه یؤکلن فیهزلن 155
- جمیع أحکام المسلمین تجری علی ثلاثه أوجه 155
- ثلاثه یشفعون إلی الله عز و جل فیشفعون 156
- ثلاثه مقرون بها ثلاثه 156
- أول من سوهم علیه ثلاثه 156
- السفرجل فیه ثلاث خصال 157
- فی البصل ثلاث خصال 157
- ثلاث خصال من کن فیه فهو فی جهنم 158
- ثلاث خصال من علامات الفقه 158
- یکره النفخ فی ثلاثه أشیاء 158
- لا رقی إلا فی ثلاثه 158
- من کسب مالا من غیر حله سلط الله علیه ثلاثه أشیاء 159
- ثلاثه للمؤمن فیهن راحه 159
- من سعاده المرء أن یکون له ثلاثه أشیاء 159
- ثلاثه لا یستجاب لهم دعوه 160
- صیام السنه ثلاثه أیام من کل شهر 160
- لهو المؤمن فی ثلاثه أشیاء 161
- من اجتمعت له ثلاث خصال فکأنما حیزت له الدنیا 161
- ضرب النبی صلّی الله علیه و آله فی الخندق بالمعول ثلاث مرات و کبر ثلاث مرات 162
- أشد ما یتخوف علی أمتی ثلاثه أشیاء 163
- أحب الأعمال إلی الله عز و جل ثلاثه 163
- مَنْ کانَ یُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْیَوْمِ الْآخِرِ فلا یفعل ثلاثه أشیاء 163
- التخوف علی الأمه من ثلاث خصال 164
- حبب إلی النبی صلّی الله علیه و آله من الدنیا ثلاث 165
- کان الصادق علیه السّلام لا یخلو من إحدی ثلاث خصال 167
- ینتفع زائر الرضا علیه السّلام فی ثلاث مواطن 167
أَبِی عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ: لَمَّا هَبَطَ نُوحٌ علیه السّلام مِنَ السَّفِینَهِ أَتَاهُ إِبْلِیسُ فَقَالَ لَهُ مَا فِی الْأَرْضِ رَجُلٌ أَعْظَمُ مِنَّهً عَلَیَّ مِنْکَ دَعَوْتَ اللَّهَ عَلَی هَؤُلَاءِ الْفُسَّاقِ فَأَرَحْتَنِی مِنْهُمْ أَ لَا أُعَلِّمُکَ خَصْلَتَیْنِ إِیَّاکَ وَ الْحَسَدَ فَهُوَ الَّذِی عَمِلَ بِی مَا عَمِلَ وَ إِیَّاکَ وَ الْحِرْصَ فَهُوَ الَّذِی عَمِلَ بِآدَمَ مَا عَمِلَ.
*ترجمه کمره ای: (شیطان دو خصلت را بنوح یادآوری کرد)
امام ششم علیه السّلام فرمود چون کشتی نوح بزمین فرود آمد شیطان خدمت نوح رسید و عرضکرد در روی زمین کسی نیست که بیش از تو مرا ممنون کرده باشد چون که بر هلاک این فاسقان نفرین کردی و مرا از آنها راحت نمودی میخواهی دو خصلت بتو یاد دهم؟ از حسد دوری کن زیرا همان حسد است که مرا باین روز سیاه نشانده از حرص دوری کن که حرص آدم را از بهشت رانده و درمانده کرد.
**ترجمه مدرس گیلانی: (دو منش که شیطان برای نوح یاد آور شد)
از امام صادق علیه السّلام روایت شده که گفت: «چون کشتی نوح به زمین نشست، شیطان نزد وی آمد و گفت: ای نوح در زمین مردی بزرگتر از تو بر من از جهت منت نیست، چون خدای را بر این فاسقان خواندی تا زحمت و رنج مرا برای گمراهی ایشان کم کردی، می خواهم برای این نیکی تو، ترا دو پند بیاموزم- یکم: آنکه از رشگ و حسد گریزان باش، زیرا همین رشک بری بود که مرا به این روز نشاند- دوم: از آز و حرص دوری که چون این آز آدم را بیچاره کرد».
***ترجمه فهری زنجانی: (شیطان دو صفت را بنوح تذکر داد)
امام صادق علیه السّلام فرمود: هنگامی که نوح از کشتی فرود آمد شیطان بنزدش آمده و گفت: در روی زمین بزرگترین منت را تو بر من داری زیرا این بد کرداران را نفرین کردی و مرا از زحمت گمراه ساختنشان راحت کردی میخواهی دو نکته بیاموزمت؟: زنهار از حسد، که آن با من کرد آنچه کرد، و زنهار از حرص، که آن با آدم کرد آنچه کرد.
****ترجمه جعفری: (دو خصلت است که شیطان آنها را به نوح گفت)
علاء بن سیابه از امام صادق علیه السّلام نقل می کند که فرمود: چون نوح از کشتی فرود آمد، شیطان نزد او آمد و گفت: در روی زمین کسی که منّت او بر من بیشتر از تو باشد نیست، از خدا خواستی که این فاسقان را هلاک کند و مرا از آنان راحت کردی.آیا دو خصلت را به تو یاد ندهم؟ از حسد کردن بپرهیز که آن همان چیزی است که بر من کرد آنچه را که کرد. و از حرص بپرهیز که آن همان چیزی است که بر آدم کرد آنچه را که کرد.
------
أخوف ما یخاف علی الناس خصلتان
«62»- حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ الْأَسَدِیُّ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِی عِمْرَانَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُصْعَبٍ أَحْمَدُ بْنُ أَبِی بَکْرٍ الزُّهْرِیُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِیُّ بْنُ أَبِی عَلِیٍّ اللَّهَبِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْکَدِرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلّی الله علیه و آله إِنَّ أَخْوَفَ مَا أَخَافُ عَلَی أُمَّتِیَ الْهَوَی وَ طُولُ الْأَمَلِ أَمَّا الْهَوَی فَإِنَّهُ یَصُدُّ عَنِ الْحَقِّ وَ أَمَّا طُولُ الْأَمَلِ فَیُنْسِی الْآخِرَهَ وَ هَذِهِ الدُّنْیَا قَدِ ارْتَحَلَتْ مُدْبِرَهً وَ هَذِهِ الْآخِرَهُ قَدِ ارْتَحَلَتْ مُقْبِلَهً وَ لِکُلِّ وَاحِدَهٍ مِنْهُمَا بَنُونَ فَإِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ تَکُونُوا مِنْ أَبْنَاءِ الْآخِرَهِ وَ لَا تَکُونُوا مِنْ أَبْنَاءِ الدُّنْیَا فَافْعَلُوا فَإِنَّکُمْ الْیَوْمَ فِی دَارِ عَمَلٍ وَ لَا حِسَابَ وَ أَنْتُمْ غَداً فِی دَارِ حِسَابٍ وَ لَا عَمَلَ.
*ترجمه کمره ای: (دو خصلت است که از همه چیز بیشتر باید از آنها بر مردم ترسید)
رسول خدا صلّی الله علیه و آله فرمود بیشتر چیزی که بر امت خویش از آن هراس دارم خواهش نفس و آرزوی دراز است خواهش نفس از حق جلوگیری میکند و درازی آرزو آخرت را فراموش می نماید، این دنیا است که پشت کرده، میرود، آن آخرتست که رو کرده می آید، هر کدامشان فرزندان و داوطلبانی دارند، اگر بتوانید از فرزندان آخرت باشید و از فرزندان دنیا نباشید بجا آورید، زیرا شما امروز که زنده اید در محیط عمل و کار هستید و حسابی ندارید و فردا که مردید حساب شما کشیده می شود و فرصت کار نیست.
**ترجمه مدرس گیلانی: (ترسناک ترین چیزی که از آن بر مردمان ترسیده می شود دو منش است)
از پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله روایت شده که گفته: «ترسناک ترین چیزی که از آن بر امت خود بیمناک هستم از خواهشهای نفسانی و آرزوهای دراز است، آرزوهای نفسانی از حق پیش گیری می کند و درازی آن آخرت را به فراموشی می سپارد، این همان جهان است پشت کرده به شما می رود و آن همان آخرتست که روی کرده به شما می آید، هر یک از این دو خواهندگانی دارند، هر گاه بتوانید از فرزندان آخرت باشید، از اولاد جهان مباشید، شما امروزه که زنده اید در کارگاه کردار هستید و بر شما حسابی نیست اما فردا که درگذشتید شما به شمار فرا کشیده خواهید شد و دیگر وقت کار نیست.»
***ترجمه فهری زنجانی: (از دو چیز باید بیش از هر چیز بر مردم ترسید)
رسول خدا صلّی الله علیه و آله فرمود: بیش از هر چیز بر امتم از هوای نفس و درازی آرزو می هراسم اما هوای نفس، از حق جلوگیری میکند و اما در ازای آرزو، آخرت را از یاد میبرد این دنیا است که پشت کرده و میرود و این آخرت است که روی بشما می آید و برای هر یک از دنیا و آخرت فرزندانی است اگر میتوانید خود را از فرزندان آخرت قرار دهید و از فرزندان دنیا نباشید همین کار کنید، که امروز در محیط عمل هستید و حسابی در کار نیست و فردا روز حساب است و دیگر عملی از شما ساخته نیست.
****ترجمه جعفری: (دو خصلت برای مردم از هر چیزی ترسناک تر است)
جابر بن عبد اللَّه از پیامبر خدا صلّی الله علیه و آله نقل می کند که فرمود: ترسناک ترین چیزی که از آن بر امتم بیمناکم، هوای نفس و آرزوی دراز است، اما هوای نفس، همانا از حق باز می دارد و اما آرزوی دراز، پس آخرت را از یاد می برد. و اینک دنیا در حال پشت کردن است و آخرت در حال روی آوردن است و هر کدام از آنها فرزندانی دارند، پس اگر توانستید از فرزندان آخرت باشید و از فرزندان دنیا نباشید، پس چنین کنید، چون شما امروز در مرحله عمل هستید و بازخواستی نیست و فردا در مرحله بازخواست خواهید بود و عملی نیست.
------
«63»- حَدَّثَنَا أَبِی رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی الْعَطَّارُ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ أَبِیهِ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِیسَی عَنْ عُمَرَ بْنِ أُذَیْنَهَ عَنْ أَبَانِ بْنِ أَبِی عَیَّاشٍ عَنْ سُلَیْمِ بْنِ قَیْسٍ الْهِلَالِیِّ عَنْ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ علیه السّلام عَنِ النَّبِیِّ صلّی الله علیه و آله أَنَّهُ قَالَ فِی کَلَامٍ لَهُ الْعُلَمَاءُ رَجُلَانِ رَجُلٌ عَالِمٌ آخِذٌ بِعِلْمِهِ فَهَذَا نَاجٍ وَ رَجُلٌ عَالِمٌ تَارِکٌ لِعِلْمِهِ فَهَذَا هَالِکٌ وَ إِنَّ أَهْلَ النَّارِ لَیَتَأَذَّوْنَ بِرِیحِ الْعَالِمِ التَّارِکِ لِعِلْمِهِ وَ إِنَّ أَشَدَّ أَهْلِ النَّارِ نَدَامَهً وَ حَسْرَهً رَجُلٌ دَعَا عَبْداً إِلَی اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَاسْتَجَابَ لَهُ وَ قَبِلَ مِنْهُ وَ أَطَاعَ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ فَأَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّهَ وَ أَدْخَلَ الدَّاعِیَ النَّارَ بِتَرْکِهِ عِلْمَهُ وَ اتِّبَاعِهِ الْهَوَی ثُمَّ قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ علیه السّلام أَلَا إِنَّ أَخْوَفَ مَا أَخَافُ عَلَیْکُمْ خَصْلَتَیْنِ (1) اتِّبَاعُ الْهَوَی وَ طُولُ الْأَمَلِ أَمَّا اتِّبَاعُ الْهَوَی فَیَصُدُّ عَنِ الْحَقِّ وَ طُولُ الْأَمَلِ یُنْسِی الْآخِرَهَ.
*ترجمه کمره ای:
امیر المؤمنین علیه السّلام از قول پیغمبر صلّی الله علیه و آله فرمود علماء دو قسمند مرد عالمی که بعلم خود عمل کند او ناجی است و عالمی که علم خود را ترک کند او در هلاکت است؛ اهل جهنم از بوی گند عالم بی عمل در اذیتند پشیمان تر و حسرت خورترین اهل جهنم شخصی است که بنده ای را بخدای عز و جل دعوت کرده و او پذیرفته و خدا را اطاعت کرده و خدا او را وارد بهشت نموده و آن شخص دعوت کننده را بواسطه عمل نکردن بعلمش و پیروی از هوای نفسش وارد دوزخ کرده سپس امیر المؤمنین علیه السّلام فرمود هلا از دو خصلت بر شما میترسم یکی پیروی هوای نفس و دیگری درازی آرزو، اما پیروی هوای نفس مانع از حق و درستی است و درازی آرزو آخرت را بدست فراموشی میسپارد.
**ترجمه مدرس گیلانی:
امیر المؤمنین علی علیه السّلام از پیامبر صلّی الله علیه و آله نقل کرده که دانایان دو گروه اند: دانایی که به دانش خویش کار بندد او رستگار است و دانایی که دانش خود را به کار نبرد وی نابود گردد، دوزخیان از گند دانای بی کردار در گزند باشند، پشیمان تر از دوزخیان کسی است که بنده یی را به خداوند بزرگ خوانده باشد و او نیز پذیرفته و خدای او را به بهشت در آورد و آن خواننده به خدای را به سبب به کار نبردن دانش خود به دوزخ برد، سپس امیر المؤمنین علیه السّلام گفت: اکنون از دو منش بر شما بیمناک هستم: یکم: پیروی آرزوهای نفسانی و دوم: درازی آنها، چون پیروی از آرزوها انسان را از حق باز دارد و درازی آرزو آخرت را از یاد شما ببرد.
***ترجمه فهری زنجانی:
امیر المؤمنین علیه السّلام فرمود: رسول خدا صلّی الله علیه و آله ضمن کلامی فرمود: دانشمندان بر دو گروهند:
یکی دانشمندی که بعلم خود رفتار کند، این چنین مرد رستگار است و دیگری دانشمندی که علم خود را ترک گوید و این دانشمند در هلاکت است: همانا اهل جهنم از بوی عالم بی عمل در آزارند و همانا پشیمان تر و پر حسرت ترین اهل جهنم کسی است که بنده ای را بسوی خدای عز و جل خوانده و آن بنده دعوت او را اجابت نموده و سخن وی را پذیرفته و اطاعت خدا نموده است و در نتیجه، خداوند، او را به بهشت داخل کرده ولی خود آن دعوت کننده را بخاطر عمل نکردن بعلمش و پیروی از هوای نفس اش به آتش انداخته است سپس امیر المؤمنین علیه السّلام فرمود: همانا از دو خصلت بیش از همه چیز بر شما هراسانم یکی پیروی از هوای نفس و دیگری درازی آرزو که پیروی هوای نفس از درک حقیقت جلوگیر است و درازی آرزو آخرت را از یاد شخص می برد.
****ترجمه جعفری:
سلیم بن قیس از امیر المؤمنین علیه السّلام و او از پیامبر خدا صلّی الله علیه و آله نقل می کند که فرمود: عالمان دو دسته اند: عالمی که به علمش پایبند است، او نجات پیدا می کند و عالمی که علمش را رها می سازد، او هلاک می گردد. همانا اهل آتش از بوی بد عالمی که علمش را ترک کند اذیت می شوند و از اهل آتش کسی که از همه بیشتر پشیمان می شود و حسرت می خورد، کسی است که بنده ای را به سوی خدا بخواند و او اجابت کند و بپذیرد و خدا را اطاعت کند و خدا او را به بهشت وارد کند ولی آن کس را که او را دعوت کرده به سبب ترک علم و پیروی از هوای نفس وارد آتش سازد. سپس امیر المؤمنین علیه السّلام فرمود: آگاه باشید، ترسناک ترین چیزی که از آنها بر شما می ترسم، دو خصلت است: پیروی هوای نفس و آرزوی دراز، امّا پیروی هوای نفس، از حق باز می دارد و امّا آرزوی دراز، آخرت را از یاد می برد.
------
1- کذا فی جمیع النسخ التی بأیدینا و القیاس «خصلتان».