- سخن ما 1
- اشاره 8
- اخلاق اجتماعی 16
- اخلاق اجتماعی در مغرب زمین 17
- اشاره 17
- 2. فرا اخلاق 18
- 3. اخلاق هنجاری 18
- 1. اخلاق توصیفی 18
- زندگی امام سجاد علیه السلام 22
- دوران اجتماعی - سیاسی امام سجاد علیه السلام 27
- صحیفه سجادیه 36
- صلوات در صحیفه 43
- اشاره 43
- 1. جنبه اعتقادی 47
- 2. جنبه سیاسی 48
- 3. جنبه روانی 50
- 4. جنبه تربیتی 51
- اشاره 54
- اصل مسئولیت در برابر خانواده 56
- اصل مسئولیت خانواده در صحیفه سجادیه 58
- اشاره 58
- الف) زن و مرد 61
- ب) فرزندان 66
- اشاره 66
- مسئولیت های والدین نسبت به فرزندان 66
- تربیت فرزندان 68
- اشاره 68
- اشاره 69
- 1. خداجویی 69
- 2. کمال جویی 70
- 3. میل به جاودانگی 71
- 4. خوف و رجا 72
- 5. اختیار 76
- 6. غفلت 77
- 7. حبّ ذات 78
- 8. دنیاخواهی برای عبادت 79
- اشاره 80
- 1. اصل کنترل و هدایت 80
- 2. اصل تقوا 81
- 4. اصل زهد 84
- 5. اصل بازگشت یا تغییر رفتار 85
- 6. اصل عزّت 86
- 7. اصل توکل 87
- ج) روش های تربیتی در صحیفه سجادیه 88
- اشاره 88
- 2. روش تفضل (نه استحقاق بنده) 90
- 3. روش تبشیر 91
- 4. روش نیکی در برابر بدی 92
- 5. روش تأخیر در کیفر 93
- 6. روش موعظه 94
- 8. روش شناساندن حمد و ستایش 95
- 7. روش یادآوری نعمت 95
- 9. روش ابراز توانایی ها 96
- 10. روش حسن ظن 96
- 11. روش عذر پذیری 97
- 12. روش عیب پوشی 98
- 13. روش رفق و مدارا 99
- 14. روش کم شمردن خوبی ها و زیاد شمردن بدی ها 101
- 1. هدف غایی 104
- اشاره 104
- 2. اهداف واسطه ای 107
- شناخت خدا 107
- ایمان به خدا 109
- پرهیزکاری 111
- پرورش روح عبادت (بندگی و شکرگزاری) 112
- گرایش های ویژه انسان 113
- گرایش های مشترک میان انسان و حیوان 117
- روابط خانوادگی 120
- روابط اجتماعی 123
- روابط سیاسی 124
- روابط اقتصادی 125
- سخن آخر 125
- الف) اخلاق والدین نسبت به فرزندان 128
- ب) آموزش اخلاق و عقیده درست و مهارت های لازم 128
- ج) پرورش فرزندان نیک 129
- د) معرفی الگوهای صحیح 130
- ه -) رعایت عدالت در بین فرزندان 130
- اشاره 131
- 1. کمک به والدین 134
- 4. اطاعت از والدین 136
- 5. محبّت به والدین 137
- 8. دوری از عاق والدین 140
- 9. فرا گرفتن حقوق والدین 141
- 11. عدم سوء ظن وبدگمانی نسبت به زحمات والدین 142
- 12. طلب مغفرت برای والدین 143
- اشاره 144
- خویشاوندان در صحیفه سجادیه 147
- 1. دوستی و مودّت در بین خویشاوندان 147
- 2. خوش رفتاری با یکدیگر 148
- 3. یاری کردن یکدیگر 149
- 4. نیکی به خویشان 149
- 5. بخشش فراوان بدون منت 150
- 6 - همسایگان و دوستان 153
- اشاره 156
- نحوه سخن گفتن 156
- الف) مراء و جدال 159
- ب) دشنام و بدزبانی 164
- ج) چاپلوسی 167
- 1. اصل فرو خوردن خشم 171
- اشاره 171
- فرو خوردن خشم در صحیفه سجادیه 175
- 2. اصل صداقت 180
- اشاره 180
- صدق در صحیفه سجادیه 184
- آداب معاشرت 186
- اشاره 189
- احترام به انسانیت در صحیفه سجادیه 192
- 4. اصل تواضع 196
- اشاره 196
- تفاوت تذلّل و تواضع 199
- تواضع و فروتنی در صحیفه سجادیه 202
- اشاره 212
- 5. اصل خوش خلقی 212
- خوش خلقی در صحیفه سجادیه 215
- اشاره 219
- 6. اصل عفو و بخشش 219
- عفو و بخشش در صحیفه سجادیه 223
- اشاره 230
- 7. اصل رفق و مدارا 230
- رفق و مدارا در صحیفه سجادیه 235
- اشاره 241
- 8. اصل وفای به عهد 241
- وفای به عهد در صحیفه سجادیه 246
- اشاره 250
- عزّت نفس در صحیفه سجادیه 254
- اشاره 264
- اشاره 267
- 1. اصل دوست داشتن مردم 267
- دوست داشتن مردم در صحیفه سجادیه 273
- اشاره 286
- اصلاح فی مابین در صحیفه سجادیه 288
- 3. اصل خیر خواهی 290
- اشاره 290
- خیرخواهی در صحیفه سجادیه 293
- 4. اصل مقابله سیئه با حسنه 300
- اشاره 300
- مقابله بدی به نیکی در صحیفه سجادیه 303
- امر به معروف و نهی از منکر 306
- اشاره 307
- 5. اصل نظارت اجتماعی 307
- نصیحت و امر به معروف و نهی از منکر 312
- شرایط امر به معروف و نهی از منکر 313
- مراتب امر به معروف و نهی از منکر 314
- آفات ترک امر به معروف و نهی از منکر 316
- عوامل تعالی و انحطاط تمدن ها 317
- نظارت اجتماعی (امر به معروف و نهی از منکر) در صحیفه سجادیه 321
- اشاره 325
- 6. اصل مسئولیت پذیری 325
- مسئولیت پذیری در صحیفه سجادیه 328
- اشاره 330
- تفاوت ظلم و جور 334
- اشاره 334
- اشاره 336
- 1. اصل عدالت و انصاف 336
- عدالت و انصاف در صحیفه سجادیه 342
- اشاره 354
- 2. اصل مواسات و مساوات 354
- مساوات یا مواسات 356
- مساوات و عدالت 357
- مساوات و مواسات در صحیفه سجادیه 358
- 3. اصل اعانت به مظلوم 363
- اشاره 363
- یاری نمودن مظلوم در صحیفه سجادیه 365
- اشاره 369
- مباحث مالی و اقتصادی 369
- اشاره 371
- 1. اصل تعاون 371
- تعاون در صحیفه سجادیه 376
- 2. اصل عدم پذیرش سلطه کافران 383
- اشاره 383
- عدم پذیرش سلطه کافران در صحیفه سجادیه 388
- 3. اصل ادای امانت 395
- اشاره 395
- اشاره 403
- 4. اصل حرکت به نفع دیگران 403
- حرکت به نفع دیگران در صحیفه سجادیه 407
به قدرت و توانایی خود آفریدگان را آفرید؛ و آنان را به اراده و خواست خویش به وجود آورد بی آنکه از روی مثال و نمونه ای باشد (چون همیشه خداوند بوده و دیگری جز او نبوده که نمونه به دست داده باشد) سپس آنان را در راه اراده و خواست خویشتن روان گردانید؛ و در راه محبت و دوستی به خود (که غریزه ی هر موجودی است) برانگیخت، در حالی که توانایی ندارند تأخیر نمایند آنچه را که ایشان را به آن جلو انداخته؛ و نمی توانند پیش اندازند آنچه را که ایشان را از آن عقب انداخته.
امام علیه السلام در دعای پنجاه و دوم و در عبارت هفتم آن می فرمایند:
اللَّهُمَّ إِنِّی أُصْبِحُ وَ أُمْسِی مُسْتَقِلًّا لِعَمَلِی، مُعْتَرِفاً بِذَنْبِی، مُقِرّاً بِخَطَایَایَ، أَنَا بِإِسْرَافِی عَلَی نَفْسِی ذَلِیلٌ، عَمَلِی أَهْلَکَنِی، وَ هَوَایَ أَرْدَانِی، وَ شَهَوَاتِی حَرَمَتْنِی؛
بار خدایا من (همیشه از شب) داخل در صبح و (از روز) داخل در شب می شوم در حالی که عمل و کردارم (طاعت و بندگی ام) را اندک می بینم؛ و به گناهم اعتراف و به خطاها و کارهای ناروایم اقرار دارم، من به سبب افراط و تجاوز از حد بر خود (در درگاه تو) ذلیل و خوارم، کردارم مرا هلاک ساخته (برای من موجب عذاب و کیفر گشته) و هوای نفس و خواهشم (در آنچه جایز و روا نیست) تباهم گردانیده؛ و شهوات و پذیرفتن خواهش های نفسم مرا (از خیر و نیکی که برای نیکوکاران است) بی بهره نموده.
امام علیه السلام در دعای چهل و هفتم و در عبارت شصت و هشتم آن می فرمایند:
ثُمَّ أَمَرْتَهُ فَلَمْ یَأْتَمِرْ، وَ زَجَرْتَهُ فَلَمْ یَنْزَجِرْ، وَ نَهَیْتَهُ عَنْ مَعْصِیَتِک، فَخَالَفَ أَمْرَک إِلَی نَهْیِک، لَا مُعَانَدَهً لَک، وَ لَا اسْتِکْبَاراً عَلَیْک، بَلْ دَعَاهُ هَوَاهُ إِلَی مَا زَیَّلْتَهُ وَ إِلَی مَا حَذَّرْتَهُ، وَ أَعَانَهُ عَلَی ذَلِک عَدُوُّ