- سخن ما 1
- اشاره 8
- اخلاق اجتماعی 16
- اشاره 17
- اخلاق اجتماعی در مغرب زمین 17
- 1. اخلاق توصیفی 18
- 2. فرا اخلاق 18
- 3. اخلاق هنجاری 18
- زندگی امام سجاد علیه السلام 22
- دوران اجتماعی - سیاسی امام سجاد علیه السلام 27
- صحیفه سجادیه 36
- صلوات در صحیفه 43
- اشاره 43
- 1. جنبه اعتقادی 47
- 2. جنبه سیاسی 48
- 3. جنبه روانی 50
- 4. جنبه تربیتی 51
- اشاره 54
- اصل مسئولیت در برابر خانواده 56
- اشاره 58
- اصل مسئولیت خانواده در صحیفه سجادیه 58
- الف) زن و مرد 61
- مسئولیت های والدین نسبت به فرزندان 66
- ب) فرزندان 66
- اشاره 66
- تربیت فرزندان 68
- اشاره 68
- 1. خداجویی 69
- اشاره 69
- 2. کمال جویی 70
- 3. میل به جاودانگی 71
- 4. خوف و رجا 72
- 5. اختیار 76
- 6. غفلت 77
- 7. حبّ ذات 78
- 8. دنیاخواهی برای عبادت 79
- 1. اصل کنترل و هدایت 80
- اشاره 80
- 2. اصل تقوا 81
- 4. اصل زهد 84
- 5. اصل بازگشت یا تغییر رفتار 85
- 6. اصل عزّت 86
- 7. اصل توکل 87
- اشاره 88
- ج) روش های تربیتی در صحیفه سجادیه 88
- 2. روش تفضل (نه استحقاق بنده) 90
- 3. روش تبشیر 91
- 4. روش نیکی در برابر بدی 92
- 5. روش تأخیر در کیفر 93
- 6. روش موعظه 94
- 8. روش شناساندن حمد و ستایش 95
- 7. روش یادآوری نعمت 95
- 9. روش ابراز توانایی ها 96
- 10. روش حسن ظن 96
- 11. روش عذر پذیری 97
- 12. روش عیب پوشی 98
- 13. روش رفق و مدارا 99
- 14. روش کم شمردن خوبی ها و زیاد شمردن بدی ها 101
- 1. هدف غایی 104
- اشاره 104
- 2. اهداف واسطه ای 107
- شناخت خدا 107
- ایمان به خدا 109
- پرهیزکاری 111
- پرورش روح عبادت (بندگی و شکرگزاری) 112
- گرایش های ویژه انسان 113
- گرایش های مشترک میان انسان و حیوان 117
- روابط خانوادگی 120
- روابط اجتماعی 123
- روابط سیاسی 124
- روابط اقتصادی 125
- سخن آخر 125
- الف) اخلاق والدین نسبت به فرزندان 128
- ب) آموزش اخلاق و عقیده درست و مهارت های لازم 128
- ج) پرورش فرزندان نیک 129
- د) معرفی الگوهای صحیح 130
- ه -) رعایت عدالت در بین فرزندان 130
- اشاره 131
- 1. کمک به والدین 134
- 4. اطاعت از والدین 136
- 5. محبّت به والدین 137
- 8. دوری از عاق والدین 140
- 9. فرا گرفتن حقوق والدین 141
- 11. عدم سوء ظن وبدگمانی نسبت به زحمات والدین 142
- 12. طلب مغفرت برای والدین 143
- اشاره 144
- خویشاوندان در صحیفه سجادیه 147
- 1. دوستی و مودّت در بین خویشاوندان 147
- 2. خوش رفتاری با یکدیگر 148
- 3. یاری کردن یکدیگر 149
- 4. نیکی به خویشان 149
- 5. بخشش فراوان بدون منت 150
- 6 - همسایگان و دوستان 153
- نحوه سخن گفتن 156
- اشاره 156
- الف) مراء و جدال 159
- ب) دشنام و بدزبانی 164
- ج) چاپلوسی 167
- 1. اصل فرو خوردن خشم 171
- اشاره 171
- فرو خوردن خشم در صحیفه سجادیه 175
- 2. اصل صداقت 180
- اشاره 180
- صدق در صحیفه سجادیه 184
- آداب معاشرت 186
- اشاره 189
- احترام به انسانیت در صحیفه سجادیه 192
- 4. اصل تواضع 196
- اشاره 196
- تفاوت تذلّل و تواضع 199
- تواضع و فروتنی در صحیفه سجادیه 202
- 5. اصل خوش خلقی 212
- اشاره 212
- خوش خلقی در صحیفه سجادیه 215
- 6. اصل عفو و بخشش 219
- اشاره 219
- عفو و بخشش در صحیفه سجادیه 223
- اشاره 230
- 7. اصل رفق و مدارا 230
- رفق و مدارا در صحیفه سجادیه 235
- اشاره 241
- 8. اصل وفای به عهد 241
- وفای به عهد در صحیفه سجادیه 246
- اشاره 250
- عزّت نفس در صحیفه سجادیه 254
- اشاره 264
- 1. اصل دوست داشتن مردم 267
- اشاره 267
- دوست داشتن مردم در صحیفه سجادیه 273
- اشاره 286
- اصلاح فی مابین در صحیفه سجادیه 288
- اشاره 290
- 3. اصل خیر خواهی 290
- خیرخواهی در صحیفه سجادیه 293
- اشاره 300
- 4. اصل مقابله سیئه با حسنه 300
- مقابله بدی به نیکی در صحیفه سجادیه 303
- امر به معروف و نهی از منکر 306
- 5. اصل نظارت اجتماعی 307
- اشاره 307
- نصیحت و امر به معروف و نهی از منکر 312
- شرایط امر به معروف و نهی از منکر 313
- مراتب امر به معروف و نهی از منکر 314
- آفات ترک امر به معروف و نهی از منکر 316
- عوامل تعالی و انحطاط تمدن ها 317
- نظارت اجتماعی (امر به معروف و نهی از منکر) در صحیفه سجادیه 321
- 6. اصل مسئولیت پذیری 325
- اشاره 325
- مسئولیت پذیری در صحیفه سجادیه 328
- اشاره 330
- اشاره 334
- تفاوت ظلم و جور 334
- اشاره 336
- 1. اصل عدالت و انصاف 336
- عدالت و انصاف در صحیفه سجادیه 342
- اشاره 354
- 2. اصل مواسات و مساوات 354
- مساوات یا مواسات 356
- مساوات و عدالت 357
- مساوات و مواسات در صحیفه سجادیه 358
- 3. اصل اعانت به مظلوم 363
- اشاره 363
- یاری نمودن مظلوم در صحیفه سجادیه 365
- اشاره 369
- مباحث مالی و اقتصادی 369
- 1. اصل تعاون 371
- اشاره 371
- تعاون در صحیفه سجادیه 376
- اشاره 383
- 2. اصل عدم پذیرش سلطه کافران 383
- عدم پذیرش سلطه کافران در صحیفه سجادیه 388
- اشاره 395
- 3. اصل ادای امانت 395
- اشاره 403
- 4. اصل حرکت به نفع دیگران 403
- حرکت به نفع دیگران در صحیفه سجادیه 407
روابط خانوادگی
امام علیه السلام در دعای 24 که دعا برای والدین است به این اهداف تربیتی اشاره می نماید.
امام علیه السلام در دعای بیست و چهارم و در عبارت پنجم آن می فرمایند:
اللَّهُمَّ اجْعَلْنِی أَهَابُهُمَا هَیْبَهَ السُّلْطَانِ الْعَسُوفِ، وَ أَبِرَّهُمَا بِرَّ الْأُمِّ الرَّؤُوفِ، وَ اجْعَلْ طَاعَتِی لِوَالِدَیَّ وَ بِرِّی بِهِمَا أَقَرَّ لِعَیْنِی مِنْ رَقْدَهِ الْوَسْنَانِ، وَ أَثْلَجَ لِصَدْرِی مِنْ شَرْبَهِ الظَّمْآنِ حَتَّی أُوثِرَ عَلَی هَوَایَ هَوَاهُمَا، وَ أُقَدِّمَ عَلَی رِضَایَ رِضَاهُمَ وَ أَسْتَکْثِرَ بِرَّهُمَا بِی وَ انْ قَلَّ، وَ أَسْتَقِلَّ بِرّی بِهِمَا وَ انْ کَثُرَ؛
بار خدایا مرا چنان گردان که از پدر و مادر بترسم مانند ترسیدن از پادشاه ستمکار؛ و با ایشان خوش رفتاری نمایم همچون خوش رفتاری مادر مهربان، و فرمانبری و نیکوکاری ام را به آنان در نظر از خواب، خواب آلوده خوش تر و در دلم از آشامیدن تشنه گواراتر گردان تا آرزوی آنها را بر آرزوی خود برگزینم؛ و خشنودی ایشان را بر خشنودی خویش جلو اندازم؛ و نیکوییشان را درباره ی خود هر چند اندک باشد بسیار شمارم، و نیکویی خویش را درباره ی آنها هر چند بسیار باشد کم بدانم.
در این عبارت منظور ترس از والدین همانند پادشاه ستمکار، اطاعت بی چون و چرا از فرمان آنهاست، چرا که والدین مظهر مهربانی و عطوفت اند، همچنانکه امام علیه السلام در ادامه بدان اشاره می فرمایند.
امام علیه السلام در دعای بیست و چهارم و در عبارت ششم آن می فرمایند:
اللَّهُمَّ خَفِّضْ لَهُمَا صَوْتِی، وَ أَطِبْ لَهُمَا کَلَامِی، وَ أَلِنْ لَهُمَا عَرِیکَتِی، وَ اعْطِفْ عَلَیْهِمَا قَلْبِی، وَ صَیِّرْنِی بِهِمَا رَفِیقاً، وَ عَلَیْهِمَا شَفِیقاً؛