مکارم اخلاق در صحیفه سجادیه صفحه 153

(پیغام ها) خود را به گوششان رساند. و در راه آشکار ساختن دعوت او (به راه حق) از زنان و فرزندان دوری نمودند؛ و در استوار کردن پیغمبری او با پدران و فرزندان (خودشان) جنگیدند؛ و به واسطه ی وجود (با برکت) آن حضرت پیروز گردیدند.

6 - همسایگان و دوستان

از آنجایی که اصل مسئولیت در درجه ی اول مربوط به اعضای خانواده و در درجه دوم، خویشان است، لذا نمی توان مسئولیت در برابر همسایگان و دوستان را به طور کامل زیر مجموعه اصل فوق به حساب آورد.

لکن در فرهنگ اسلامی حق همسایگی نزدیک به حق رحم و خویشان است.(1) و از طرفی امام سجاد علیه السلام یکی از دعاهای صحیفه را به همسایگان و دوستان(2) اختصاص داده است لذا به طور مختصر مباحثی در این خصوص آورده می شود.

امام سجاد علیه السلام به طور مستقیم، وظیفه همسایگان را در عیادت بیماران یادآوری می کنند.(3)

در دعای بیست و ششم و در عبارت دوم آن می فرمایند:

وَ وَفِّقْهُمْ لِإِقَامَهِ سُنَّتِک، وَ الْأَخْذِ بِمَحَاسِنِ أَدَبِک فِی إِرْفَاقِ ضَعِیفِهِمْ، وَ سَدِّ خَلَّتِهِمْ، وَ عِیَادَهِ مَرِیضِهِمْ، وَ هِدَایَهِ مُسْتَرْشِدِهِمْ، وَ مُنَاصَحَهِ مُسْتَشِیرِهِمْ، وَ تَعَهُّدِ قَادِمِهِمْ، وَ کِتَْمانِ أَسْرَارِهِمْ، وَ سَتْرِ عَوْرَاتِهِمْ، وَ نُصْرَهِ مَظْلُومِهِمْ، وَ حُسْنِ مُوَاسَاتِهِمْ بِالْمَاعُونِ، وَ الْعَوْدِ

1- (1) مولی مهدی نراقی، جامع السعادات، ترجمه سید جلال الدین مجتبوی، ج 2، ص 357.
2- (2) دعای 26.
3- (3) منصور پهلوان، مبانی اخلاقی در صحیفه سجادیه، سفینه، 8 (پاییز 84):74.