مکارم اخلاق در صحیفه سجادیه صفحه 181

پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می فرمایند:

«راستی و صداقت به نیکی راهنمایی می کند و نیکی به بهشت و شخص باید راست بگوید، تا راستگو به حساب آید...».(1)

صداقت یعنی راستی و درستی و اصطلاح اخلاقی است و محبی صادق بُود که باعث شود بر اهتمام جملگی اسباب فراغت صدیق و ایثار هر چیزی که ممکن باشد بر او.(2)

به گیتی جز راستی نیست که عزّ راستی را کاستی نیست

من از تو راستی خواهم که جویی همیشه راست ورزی، راست گویی(3)

در فرهنگ قرآنی، به ویژه آنجا که با عظمت و ستایش فراوان و پاداش بزرگ از آن نام می برد بار معنوی خاص خود را دارد و منظور، راستگویی انسان در یک جمله ساده نیست بلکه صادقان کسانی اند که ایمان به خدا و رسول خدا و یا مال و جان خود جهاد می نمایند معرفی شده.(4)

بدان که صدق به اخلاص نزدیک است و درجه وی بزرگ است، و هر که به کمال آن برسد نام وی صدیق باشد... و معنی صدق راستی بود و این صدق و راستی در شش چیز بود. هر که در آن به کمال رسد وی صدیق بود: صدق در

1- (1) محمد عبدالله دراز، آیین اخلاق در قرآن، تحقیق و حواشی عبدالصبور شاهین، ترجمه محمدرضا عطایی، صص 341 و 342. به نقل از بحار الانوار، ج 68، ص 7.
2- (2) سید جعفر سجادی، فرهنگ معارف اسلامی، ج 2، ص 11. به نقل از اخلاق ناصری خواجه نصیرالدین طوسی ص 79.
3- (3) احمد احمدی بیرجندی، اشعار اخلاقی در ادب فارسی، ص 77. شعر از فخرالدین اسعد گرگانی.
4- (4) محمد تقی مصباح یزدی، اخلاق در قرآن، ج 3، ص 335. قرآن کریم در سوره حجرات آیه 15 می فرماید: (إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِینَ آمَنُوا بِاللّهِ وَ رَسُولِهِ ثُمَّ لَمْ یَرْتابُوا وَ جاهَدُوا بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ فِی سَبِیلِ اللّهِ أُولئِکَ هُمُ الصّادِقُونَ)؛ «در حقیقت، مؤمنان کسانی اند که به خدا و پیامبر او گرویده و [دیگر] شک نیاورده و با مال و جانشان در راه خدا جهاد کرده اند؛ اینانند که راست کردارند».