مکارم اخلاق در صحیفه سجادیه صفحه 315

نکته مهم این است که در مراتب امر به معروف و نهی از منکر جایز نیست با احتمال حاصل شدن مقصود از مرتبه پایین به مرتبه بالاتر رفت.

امام خمینی رحمه الله می فرماید:

در مراتب امر به معروف و نهی از منکر جایز نیست با احتمال حاصل شدن مقصود از مرتبه پایین به مراتب دیگر عمل شود؛ یعنی اگر انسان بداند یا احتمال دهد که با ترک مراوده با گناهکار، او اصلاح می شود، لازم نیست مراتب بالاتر دیگر عمل شود....(1)

نکته دیگر اینکه چنانچه نیاز باشد باید از مراتب هفتم و هشتم استفاده کرد، در انجام این مهم نباید ترسید و به خاطر وحشت و رعب و قدرت طرف مقابل، انجام این وظیفه تعطیل نمی شود، چنانچه حضرت علی علیه السلام در این خصوص می فرمایند:

«امر به معروف و نهی از منکر مرگ را نزدیک نمی شود و روزی را کم نمی کند».(2)

طبق این حدیث، انسان نباید از ترس کشته شدن یا زیان های مادی دست از امر به معروف و نهی از منکر بردارد، زیرا تا خدا نخواهد کسی نمی تواند آسیبی به دیگری برساند.(3)

نکته مهم این است که با توجه به وضعیت کنونی جوامع اسلامی برای جلوگیری از هرج و مرج ممکن است گفته شود اجرای مراحل پایانی به عهده نیروی انتظامی واگذار و متوقف بر حکم قاضی است، که این موضوع جای بررسی بیشتری دارد و می بایست فقهای بزرگ اسلامی در این خصوص تحقیقات بیشتری را انجام دهند.

1- (1) امام خمینی رحمه الله، توضیح المسائل، مسئله 2804، ص 343.
2- (2) نهج البلاغه، ترجمه سید جعفر شهیدی، خطبه 156، ص 156.
3- (3) روابط عمومی دادستانی کل کشور، اخلاق از دیدگاه قرآن و سنت، به اهتمام سید مهدی حسینی زاده، ص 244.