مکارم اخلاق در صحیفه سجادیه صفحه 383

الهی، خصمشان را در هم شکن و چنگال دشمن را از تنشان کوتاه کن و میان دشمنان و سلاح هایشان جدایی افکن و بند دلشان بگسل و چنان کن که میان دشمنان و زاد و توشه آنان فاصله ای بزرگ پدید آید و در راه حیرانشان گردان آن گونه که راه خویش گم کنند. الهی بر دشمنانشان راه کمک و یاری بربند و از شمار آنان بکاه و قلوب آنها را از وحشت لبریز کن و دست آنان را از تطاول و دست درازی کوتاه فرما و زبانشان را از گفتن بند آور و چنان کن که شکست آنان سبب عبرت کسانی گردد که از پی شان می آیند و با خوار نمودن آنان، دشمنانی را که پس از آنها خواهند آمد، قطع امید کن.

از این عبارت می توان چنین استنباط کرد که امام علیه السلام برای دشمنان، تفرقه و جدایی را از خداوند خواستار است و بر عکس برای مسلمانان اتّحاد، تعاون، همکاری و همیاری را طلب می کند.

در خاتمه این مبحث قابل ذکر است که برخی از عبارت هایی که درخصوص امر به معروف و نهی از منکر، و اصلاح وافساد که قبلاً ذکر شد در این مورد هم قابل استفاده است.

2. اصل عدم پذیرش سلطه کافران

اشاره

قرآن کریم می فرمایند:

(... فَاللّهُ یَحْکُمُ بَیْنَکُمْ یَوْمَ الْقِیامَهِ وَ لَنْ یَجْعَلَ اللّهُ لِلْکافِرِینَ عَلَی الْمُؤْمِنِینَ سَبِیلاً) ؛

«... پس خداوند، روز قیامت میان شما داوری می کند و خداوند هرگز بر [زیانِ] مؤمنان، برای کافران راه [تسلّطی] قرار نداده است»(1).