مکارم اخلاق در صحیفه سجادیه صفحه 396

می توان گفت که امانت داری مترادف ادای امانت و رد امانت است.(1)

از نظر عقل و منطق، راستی و درستی و پس دادن به موقع امانات، کاری ارزشمند و لازمۀ انسانیت است که فطرت پاک انسان ها پایبندی به آن را طالب و از خیانت در امانت، سخت منزجر است. لزوم رد امانت حکمی ثابت و همیشگی است و در هیچ شرایطی تغییر نمی کند. رد امانت از مستقلات عقلیه است... و حکم شرع در این مورد، حکم ارشادی است.(2)

یکی از جلوه های ادای حق، ادای امانت افراد است. انسان باید امانت را از هر کس که می گیرد، به او باز پس دهد.

از سوی دیگر، امانت داری، یکی از مصادیق روشن عهد است که مورد تأکید قرار گرفته و در بعضی آیات، در کنار عهد ذکر شده است».(3)

اهمیت این موضوع به حدی است که شهید ثانی می گوید: «ادای امانت هر کس، حتی اگر کافر حربی باشد در اولین وقت امکان، اگر مطالبه کند واجب است».(4)

به وسیله امانت است که کلیه حقوق اعم از حقوق خدا و خلق و حقوق فرد و اجتماع حفظ شده و وظایف و مسئولیت ها به نحو طبیعی، انجام داده می شود و در نتیجه، اجتماع از خطر حیف و میل شدن حقوق مردم، مصون می گردد.(5)

بعضی از پیامبران الهی ملقب به امین بودند و خداوند در مقام تعریف انبیا، آنان را به عنوان رسول امین یا «ناصح امین» معرفی می کند. آنچه که سبب شد

1- (1) فرهنگ اصطلاحات اخلاقی، ص 86.
2- (2) اخلاق در قرآن، ج 3، صص 167-168.
3- (3) همان، ص 191.
4- (4) شیخ زین الدین عاملی، الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه، ج 2، ص 497.
5- (5) سید احمد طیبی شبستری، اخلاق قرآن، ص 25.