ترجمه الجمان فی تشبیهات القرآن صفحه 12

ابن ناقیا (ادب و علم را) از (ابو القاسم علی بن محمّد التّنوخی) (1) و (ابو الحسین بن احمد بن النقور) و (العشاری) و (ابن المقتدر) و (عبد الرّحمن بن عبد اللّه المخرّمی) شنید، و از گروهی از شاعران مانند (ابو الخطّاب محمّد بن علی الجبلی) و (ابو القاسم عبد الواحد بن محمّد المطرّز) و (ابو الحسن محمّد بن محمّد البصری) روایت کرده، و تصنیفات او، و نثر و نظم و بخشی از حدیث او را نقل نموده است (2).

عبد الوهّاب الانماطی، و محمّد بن ناصر، و شجاع بن فارس الذهلی و ابو غالب الدّیلمی، و ابو علی بن المهتدی، و ابن السّمرقندی (3)، از او روایت کرده اند.

اعتقاد او به آراء پیشینیان

ابن ناقیا عقیده پیشینیان را در پیش می گرفت، و او را مقاله ای در موضوع (تعطیل) (4) است، وی در دین و اعتقادش مورد اتّهام بود، شوخی و باردی بسیار داشت، او می گفت: (در آسمان جویی از می و جویی از شیر و جویی از عسل وجود دارد، و قطره ای از آن نمی چکد، و این که خانه ها را ویران، و سقفها را خراب می کند، بر ما فرو می چکد، ابن الانماطی درباره او گفته است: (وی نماز نمی خوانده است. (5)د.

1- - تنوخی منسوب به تنوخ (نام قبیله ای از یمن). منتهی الارب.- م.
2- - تاریخ الاسلام، ج 7، برگ 138، المنتظم، ج 9، ص 68، لسان المیزان، ج 3، ص 385، الوافی بالوفیات، برگ 120، الجواهر المضیّه، ج 1، ص 283، طبقات النّحاه و اللّغویّین، تألیف ابن شهبه، ص 350.
3- - رک: منابع پیش.
4- - (تعطیل) مذهبی از مذاهب اسلامی است؛ در کتاب توضیح الملل (ص 118) آمده است: (و چون معتزله نفی صفات می کنند و سلف صفات را ثابت می کنند، سلف را صفاتیه می گوییم و معتزله را معطّله ...).- م.
5- - وفیات الاعیان، ج 2، ص 385، المنتظم، ج 9، ص 68، لسان المیزان، ج 3، ص 385، انباه الرّواه، ج 2، ص 156، البدایه و النّهایه، ج 12، ص 141، تاریخ ابن الاثیر، ج 10، ص 81، تاریخ الاسلام، ج 7، برگ 138، طبقات النحاه و اللّغویّین، ص 349، الوافی بالوفیات، برگ 120، بغیه الوعاه، ج 2، ص 67 ملاحظه شود.