ترجمه الجمان فی تشبیهات القرآن صفحه 176

تشبیه در سوره سبأ

(بیان) گفتار خدای- عزّ و جلّ-: یعملون له ما یشاء من محاریب و تماثیل و جفان کالجوابی و قدور راسیات (1).

(المحاریب): خانه های ارجمند است، و به آن سبب، جایی که در آن نماز گزارده می شود (محراب) نامیده شده؛ زیرا آن مکان ارجمندترین مکان در خانه است.

گفتار خدای- تعالی-: (کالجوابی): بیشترین وجه قراءت، با وقف بر (الجوابی) بدون تلفّظ (یاء) است، و اصل وقف، با تلفّظ یاء است؛ جز این که حرکت کسره ما قبل یاء جانشین یاء می شود، پس آن کلمه نخست بدون (الف و لام) بوده، و در آن حالت وقف بر آن بدون یاء است، و پس از آن که الف و لام بر آن داخل شد، حکم حالتی بر کلام جاری شد که بر سر (الجوابی) (ال) نباشد.

الجوابی جمع (جابیه) و آن به معنای حوض بزرگ است.

اعشی گفته است: از بحر طویل

479 نفی الذمّ عن آل المحلّق جفنه کجابیه الشّیخ العراقیّ تفهق

480 تری القوم فیها شارعین و تحتهم من النّسل ولدان مع القوم دردق

(2) و لبید بن ربیعه گفته است: از بحر کاملت.