- سخن مترجم 1
- تشبیه و اهمیت بررسی آن 5
- مقدّمه مصححان 5
- معنای اصطلاحی آن 7
- معنای لغوی تشبیه 7
- کتابهای تالیف شده در موضوع تشبیه 8
- شرح حال ابن ناقیا 9
- اسم و لقب 9
- ولادت 10
- اعتقاد او به آراء پیشینیان 12
- مفاخرت و عداوت میان او و ابن شبل 13
- تاریخ وفات وی 14
- شعر او 15
- اشاره 15
- نمونه هایی از شعر ابن ناقیا 16
- امّا کتابهای ابن ناقیا: 20
- اشاره 30
- تاثیر قرآن کریم در بلاغت عربی و تدوین کتاب هایی در مجازات قرآن و حدیث 30
- الجمان فی تشبیهات القرآن نخستین کتاب درباره تشبیهات قرآن کریم 33
- مقدّمه مؤلف 40
- تشبیه در سوره بقره 42
- تشبیه در سوره آل عمران 56
- تشبیه در سوره انعام 60
- تشبیه در سوره اعراف 77
- تشبیه در سوره یونس 90
- تشبیه در سوره رعد 116
- تشبیه در سوره ابراهیم 119
- تشبیه در سوره نحل 128
- تشبیه در سوره کهف 133
- تشبیه در سوره انبیاء 145
- تشبیه در سوره حجّ 148
- تشبیه در سوره نور 153
- تشبیه در سوره نمل 165
- تشبیه در سوره عنکبوت 171
- تشبیه در سوره احزاب 174
- تشبیه در سوره سبأ 176
- تشبیه در سوره یس 185
- تشبیه در سوره صافّات 229
- تشبیه در سوره فصّلت 235
- تشبیه در سوره محمّد (ص) 241
- تشبیه در سوره فتح 254
- تشبیه در سوره الذاریات 275
- تشبیه در سوره إقتربت 279
- تشبیه در سوره الرحمن 291
- تشبیه در سوره واقعه 300
- تشبیه در سوره حشر 310
- تشبیه در سوره صفّ 313
- تشبیه در سوره جمعه 321
- تشبیه در سوره منافقین 323
- تشبیه در سوره ن 325
- تشبیه در سوره سأل سائل 329
- تشبیه در سوره مدّثّر 333
- تشبیه در سوره انسان 340
- تشبیه در سوره مرسلات 348
- تشبیه در سوره فیل 356
- ملحقات 361
- اشاره 361
- ترجمه احادیث و روایات و امثال و عبارتهای عربی منقول در مقدّمه مصححان و متن الجمان 383
- ترجمه اشعار در مقدّمه مصححان 399
- ترجمه اشعار متن 406
- ترجمه اشعار و عبارتهای عربی در پاورقیها 506
- منابع و مآخذ تصحیح الجمان 510
- منابع و مآخذ ترجمه الجمان 519
- فهرست الفبایی قافیه های اشعار منقول در متن «الجمان فی تشبیهات القرآن» 523
- فهرست نامهای اشخاص و فرقه ها و قبیله های مذکور در کتاب «الجمان فی تشبیهات القرآن» 548
- فهرست الفبایی مکانها و بناهای تاریخی مذکور در «الجمان فی تشبیهات القرآن» 568
- فهرست نامهای ستارگان و اصطلاحات نجومی مذکور در «الجمان فی تشبیهات القرآن» 571
1089 فلمّا جرت فی الجزل جریا کانّه سنا الفجر احدثنا لخالقنا شکرا
1090 و لمّا تنمّت تأکل الرّمّ لم تدع ذوابل ممّا یجمعون و لا خضرا
و حمزه و کسائی و حفص از عاصم (جماله صفر) قراءت کرده اند، و گویی تاء مربوطه (مدوّر) به آخر جمال افزوده شده تا دلیل بر تأنیث مجازی جمع باشد؛ چنان که در (فحل) و (فحاله) و (ذکر) و (ذکاره) افزوده شده، و چنان که تاء در وزن (فعاله) ملحق شده است.