- مقدمه 1
- انتقاد از مقتل نویسان 9
- اشاره 11
- ترجمه 12
- بیانات 12
- سر لطیف 19
- خاتمه 21
- ترجمه 23
- بیانات 23
- اشاره 23
- ترجمه 26
- اشاره 26
- بیانات 27
- تتمه مهمه 32
- ترجمه 35
- اشاره 35
- بیان 36
- اشاره 46
- ترجمه 46
- بیانات 47
- اشاره 50
- بیانات 51
- اشاره 57
- بیانات 58
- ترجمه 61
- اشاره 61
- بیانات 62
- ترجمه 65
- اشاره 65
- بیانات 66
- اشاره 87
- بیانات 87
- ترجمه 87
- فائده 92
- تنبیه 93
- خاتمه 97
- فایده 98
- اشاره 100
- ترجمه 100
- بیانات 101
- خاتمه 103
- اشاره 107
- ترجمه 107
- بیانات 108
- اشاره 111
- ترجمه 112
- بیانات 116
- تتمات 120
- اشاره 125
- ترجمه 126
- بیانات 127
- ترجمه 129
- بیانات 129
- اشاره 129
- ملخص مقال 132
- خاتمه 133
- فایده 134
- ترجمه 136
- اشاره 136
- بیانات 137
- سر لطیف 139
- تبصره 140
- بیانات 142
- ترجمه 142
- اشاره 142
- اشاره 146
- ترجمه 146
- بیانات 147
- اشاره 149
- ترجمه 149
- فایده ی استطرادیه 152
- اختتام کلام و دفع اوهام 168
- ترجمه 170
- اشاره 170
- بیان 171
- بیان 180
- اشاره 180
- ترجمه 180
- اشاره 184
- بیان 185
- اشاره 187
- ترجمه 188
- بیانات 189
- ترجمه 194
- بیانات 194
- اشاره 194
- ترجمه 198
- اشاره 198
- بیانات 198
- ترجمه 204
- اشاره 204
- بیانات 205
- تنبیه 208
- استطراد کلام و تتمیم مرام 211
- اشاره 214
- ترجمه 214
- بیانات 215
- انتقام الهی 217
- بیانات 219
- اشاره 219
- ترجمه 219
- ترجمه 224
- اشاره 224
- بیانات 225
- فایده 226
- خاتمه 231
- بیانات 232
- اشاره 232
- ترجمه 232
- بیانات 237
- اشاره 237
- ترجمه 237
- ترجمه 243
- اشاره 243
- بیانات 243
- سر ایمانی 248
- اشاره 252
- خاتمه 254
- اشاره 256
- بیانات 256
- اشاره 263
- بیانات 263
- تتمه مهمه 266
- خاتمه 267
- تفسیر غریبه 270
- اشاره 270
- تفسیر غرائبه 273
- تفسیر غرائبه 274
- فائده 277
- اشاره 279
- بیانات 279
- التنبیه الثالث 283
- ترجمه 289
- اشاره 289
- سؤال و جواب 292
- اشاره 295
- بیان 295
- خاتمه 297
- اشاره 300
- بیانات 300
- خاتمه 306
هر آن ملک که موکل بود به خانه ی باد چه غم خورد که بمیرد چراغ پیرزنی (1) فاذا اوجبت شقاوه النفوس فی عصر من الأعصار نزول عذاب الهی و اقتضاه الاسم العزیز و المنتقم فهو لا ینفک عن ابتلاء صبیانهم و من لا ذنب له. فلو روعی جهه هذه الطبقه لأوجب اهمال تأدیب الطغاه و المرده و هو مما لا یجوز فی حکمه الله تعالی، فاذا افعال الباری ناظره الی النفع العام الکلی، و مع ذلک فلا محاله لتلک النفوس استعدادت بما یلیق بهم ذلک العذاب، اما لخبث طینتهم او لوجود مفاسد فی بقائهم، کما أشیر الیه فی قوله تعالی: «انک ان تذرهم یضلوا عبادک و لا یلدوا الا فاجرا کفارا». (2) .و قد اشیر فی احادیث أهل بیت النبوه الحاملین لأسرار الله الی بعض ما قررناه: فمنها ما رواه الصدوق فی العلل و العیون عن الرضا (ع): حین سأله ابوالصلت عن غرق قوم نوح، و فیهم الأطفال و من لا ذنب له، فقال: ما کان فیهم الأطفال، لأن الله أعقم الأصلاب اربعین عاما، فغرقوا و لا طفل فیهم، و ما کان الله لیهلک بعذابه من لا ذنب له، فغرق قوم بتکذیبهم له و الباقون برضاهم بتکذیب المکذبین، و من غاب عن امر فرضی به کان کمن شهده.و فی روایات العامه و الخاصه أن نبی الله عزیز مر علی قریه عذب أهلها، فقال: یا رب انی نظرت فی جمیع امورک و احکامها، فعرفت عدلک بعقلی، و بقی باب لم أعرفه، انک تسخط علی أهل البلیه فتعمهم بعذابک و فیهم الأطفال، فخرج الی البریه و کان الحر شدیدا، فاستظل بشجره و نام، فجاءت نمله و قرصته، فذلک الارض برجله و قتل نملا کثیرا، فأوحی الله الیه هلا نمله واحده؟فعرف أن ذلک مثل ضرب له، و قیل له: یا عزیز، ان القوم اذا استخفوا عذابی قدرت نزوله عند انقضاء آجال الاطفال فماتوا اولئک بآجالهم و هلک هؤلاء بعذابی (3) .و فی روایه أخری سئل الصادق (ع) عن الطاعون، فقال: عذاب لقوم و رحمه لآخرین، واسعه رحمته لما یشاء، أما ترون أنه جعل الشمس ضیاء لعباده و منضجا لثمارهم، و قد یعذب بها قوم یبتلیهم بحرها. (4) انتهی.
1- 576. شعر از سعدی است و اصل آن چنین است: فرشته ای که وکیل است بر خزائن باد چه غم خورد که بمیرد چراغ پیرزنی.
2- 577. نوح، 27.
3- 578. و مانند آن: مجلسی: بحارالأنوار، ج 6، ص 124.
4- 579. همان، ص 123 ، 121.