- مقدمه 1
- اشاره 5
- اسرار ارض 5
- 1. ما از جنس خاک (زمین) هستیم 5
- فصل اول اسرار ارض 5
- 2. زمین گهواره موجودات 6
- 4. خشوع زمین 7
- 3. زمین منشأ رزق ماست 7
- 5. تاریخ، شاهد جاودانه زمین 8
- 6. آخرین منزل دنیایی 8
- 8. زمین بستر مسجد 9
- 7. خبر دادن از قیامت 9
- 9. مسجد خانه خدا است 11
- 10. کعبه 14
- اشاره 16
- فصل دوم تعریف دل 16
- 1. دل خانه خدا 16
- 2. عرش دل 19
- 3. قلب (دل)، فرمانروای جسم 20
- 4. قلب، منشأ اخلاق 22
- 5. ایمان قلبی 22
- 6. رجوع قلبی به سوی خداوند 23
- 8. فساد قلب 24
- 7. قلب و نزول واردات غیبی 24
- 9. کشور دل 26
- 10. اوصاف دل سالم 28
- اشاره 28
- الف) نور دل 29
- ب) بیداری مدام 30
- ج) طلب آب حیات 31
- د) آه دل 33
- ه) اجابت دعا 34
- اشاره 36
- 1. استطاعت 36
- اشاره 36
- فصل سوم اسرار اداب حج 36
- نشانههای استطاعت 38
- الف) توبه صادق 38
- اشاره 38
- ب) هجرت 39
- ج) شوق دیدار 41
- د) سفر آخرت 45
- 2. احرام 48
- اشاره 50
- 3. مقام تلبیه 50
- الف) احرام درد و نیاز 51
- ب) وارستگی کامل 52
- 4. طواف 53
- 5. مقام ابراهیم 61
- 6. سعی بین صفا و مروه 64
- 7. تقصیر 67
- 8. صحرای عرفات 68
- 9. وقوف در مشعر 73
- 10. منا (قربانگاه عاشقان) 77
- 11. رمی جمرات 80
- 12. احرام ربوبی 81
- 13. ورود به مدینه 85
- 14. زیارت حضرت زهرا 3 90
- 15. زیارت ائمه بقیع 92
- اشاره 95
- 1. یاد مرگ 95
- فصل چهارم آثار معنوی حج 95
- 2. مراقبه و محاسبه 97
- 3. محبت خدا در دل داشتن 98
- 4. علاقه به نماز شب 100
- 5. کمک به نیازمندان 103
- 6. خلوت نشینی 105
- 7. پرهیز از دنیا طلبی 107
- 8. دوری از حرص 110
- 9. بدی را با خوبی پاسخ دادن 112
- 10. سخاوت و ایثار 115
- 11. صبر و شکیبایی 120
- 12. امر به معروف و نهی از منکر 123
- 13. یاد قیامت 127
- 14. انس با قرآن 130
- 15. اعتدال 133
- 16. همنشین خوب 136
- فصل پنجم نامه نیایش 138
- اشاره 138
- نیایش رمضان 148
- نجوا 152
- فهرست منابع 172
آری، خدای متعال چه موفقیت ارزشمندی را نصیب توانگران کرده تا در دنیا وآخرت به نیکویی شهره شوند. به قول حافظ:
وانگرا دل درویش خود به دست آور که مخزن زر و گنج درم نمیماند
برین رواق زبرجد نوشتهاند به زر که جز نکوئی اهل کرم نمیماند
به هر حال حجگزاران باید آنچنان زبانزد باشند که نیازمندان به راحتی نیازهای خود را با آنان در میان بگذارند و به رفع آن یقین داشته باشند. حتی بهتر آن است که حاجیان قبل از رجوع نیازمندان، خود به رفع حوائج آنان اقدام نمایند. طوری که اگر در یک محلّه چند حاجی زندگی میکنند، اثری از نداری و قرض نباشد.
6. خلوت نشینی
مؤمن باید هر روز یا چند ساعت در هفته با خدا خلوت کند. بسیاری از افاضات الهی بدون خلوت کردن به دست نمیآید. همچنین روح انسان برای اینکه از هیاهوی روزگار فارغ شود، به این خلوتنشینی نیاز دارد.
اندیشیدن در آثار صنع الهی و حالات درونی و بیرونی، بدون سکون در خلوت ممکن نیست. اگر قرآن کریم ما را به تفکر دعوت میکند، این تفکر باید در آرامش و در جایی خلوت انجام پذیرد. ذکر هم باید به یاری فکر بیاید. یعنی ساحت ذکر و فکر در خلوت است، در آیاتی نظیر: