- مقدمه 1
- اشاره 5
- فصل اول اسرار ارض 5
- 1. ما از جنس خاک (زمین) هستیم 5
- اسرار ارض 5
- 2. زمین گهواره موجودات 6
- 4. خشوع زمین 7
- 3. زمین منشأ رزق ماست 7
- 5. تاریخ، شاهد جاودانه زمین 8
- 6. آخرین منزل دنیایی 8
- 8. زمین بستر مسجد 9
- 7. خبر دادن از قیامت 9
- 9. مسجد خانه خدا است 11
- 10. کعبه 14
- فصل دوم تعریف دل 16
- اشاره 16
- 1. دل خانه خدا 16
- 2. عرش دل 19
- 3. قلب (دل)، فرمانروای جسم 20
- 5. ایمان قلبی 22
- 4. قلب، منشأ اخلاق 22
- 6. رجوع قلبی به سوی خداوند 23
- 7. قلب و نزول واردات غیبی 24
- 8. فساد قلب 24
- 9. کشور دل 26
- اشاره 28
- 10. اوصاف دل سالم 28
- الف) نور دل 29
- ب) بیداری مدام 30
- ج) طلب آب حیات 31
- د) آه دل 33
- ه) اجابت دعا 34
- اشاره 36
- 1. استطاعت 36
- فصل سوم اسرار اداب حج 36
- اشاره 36
- نشانههای استطاعت 38
- الف) توبه صادق 38
- اشاره 38
- ب) هجرت 39
- ج) شوق دیدار 41
- د) سفر آخرت 45
- 2. احرام 48
- اشاره 50
- 3. مقام تلبیه 50
- الف) احرام درد و نیاز 51
- ب) وارستگی کامل 52
- 4. طواف 53
- 5. مقام ابراهیم 61
- 6. سعی بین صفا و مروه 64
- 7. تقصیر 67
- 8. صحرای عرفات 68
- 9. وقوف در مشعر 73
- 10. منا (قربانگاه عاشقان) 77
- 11. رمی جمرات 80
- 12. احرام ربوبی 81
- 13. ورود به مدینه 85
- 14. زیارت حضرت زهرا 3 90
- 15. زیارت ائمه بقیع 92
- فصل چهارم آثار معنوی حج 95
- اشاره 95
- 1. یاد مرگ 95
- 2. مراقبه و محاسبه 97
- 3. محبت خدا در دل داشتن 98
- 4. علاقه به نماز شب 100
- 5. کمک به نیازمندان 103
- 6. خلوت نشینی 105
- 7. پرهیز از دنیا طلبی 107
- 8. دوری از حرص 110
- 9. بدی را با خوبی پاسخ دادن 112
- 10. سخاوت و ایثار 115
- 11. صبر و شکیبایی 120
- 12. امر به معروف و نهی از منکر 123
- 13. یاد قیامت 127
- 14. انس با قرآن 130
- 15. اعتدال 133
- 16. همنشین خوب 136
- فصل پنجم نامه نیایش 138
- اشاره 138
- نیایش رمضان 148
- نجوا 152
- فهرست منابع 172
را در انس با قرآن کریم تسکین میدهد. سرانجام، در سایه پاکی درون و ریاضت نفس، کعبه حقیقی را در صورت ملکوتی قرآن میبیند و آن صورت ملکوتی را وقوف در کوی یار میداند.
وقوف دل که به کوی تو مستدام افتد
طواف کعبه چه حاجت که تو حجاز منی
15. اعتدال
از ویژگیهای دیگر مؤمن آن است که اهل اعتدال باشد، یعنی از تعادل روحی و روانی برخوردار باشد. به عبارت دیگر مؤمن با حاکم کردن عدالت در خود، حقوق همه قوای نفسانی را رعایت میکند و تحت ملکه عدالت از فایدههای آنها بهره میبرد. قوه شهوت، غضب، عقل و دیگر قوای موجود در نفس برای انجام وظایفی آفریده شدهاند. برای آنکه هر کدام در راستای تکلیف تعیین شده خود عمل کنند، اعتدال نفسانی لازم است که مؤمن با حاکم کردن سلطان عدالت در خود این زمینه را فراهم میکند. از این رو قرآن، عدالتپذیری را مهمترین مؤلفه تقوا میداند:
یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ کُونُواْ قَوَّامِینَ لِلّهِ شُهَدَاء بِالْقِسْطِ وَلَا یَجْرِمَنَّکُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَی أَلَّا تَعْدِلُواْ اعْدِلُواْ هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَی
(مائده: 8)
ای کسانیکه ایمان آوردید، شما گواه عدالت و قسط باشید. عداوت گروهی نباید شما را از عدالت باز دارد. عدالت کنید که به تقوی نزدیکتر از هر عمل است.